venerdì 20 febbraio 2015

Via con le vento
Per Margaret Mitchell Traduction in Interlingua per Francesco Galizia


Margaret Mitchell
Via con le vento (Gone with the Wind) es un romance del 1936, scripte ab Margaret Mitchell, (Atlanta, 1900-1949). Il es le unic romance del scriptrice american, al cuje celebritate ha contribuite le homonyme film per Victor Fleming del 1939, con le partecipation de Vivien Leight e Clark Gable, devenente uno del films plus famose del historia del cinema de tote le tempores. Le romance esseva un ver caso editorial sin precedentes: quasi 180.000 copias vendite in quatro septimanas, un million in sex menses, ancora in testa al classification depost duo annos. Traducite in 37 linguas, Via con le vento il ha obtenite un grande successo international, que lo ha facite vender milliones de copias, con continue reimpression. Le romance il ha complexivemente obtenite le quota de 30 milliones de copias, facente lo un del romances plus vendite de tote le tempores.
Le ambiente historic del romance es cello del Sud del Statos Unite durante le Guerra de Secession, le libro es un potente fresco historico-melodramatic, que uni al aventuras del protagonistas le tragic realitate del guerra civil american, viste per le parte del sudiste. Un del criticas al libro e al film, reguarda le tentativa de appoiar le causa e le valores de un mundo disparite durante le guerra civil, mantellante le historia con un halo mythic e romantic. Via con le vento representa - in senso late, anque symbolicamente - le nostalgia per toto isto que es perdite e le difficultate de viver le crude realitate de cata die, expresse in le mesme vicissitude del intriga amorose del protagonistas. On pote leger in isto un certe critica al moderne societate american, nascite con le victoria del Nord.
Historia: Le romance initia in un postmeridie del april 1861 a Tara, un plantation de coton in le Contea de Clayton presso Atlanta, in le stato de Georgia, que face parte del Confederation del Statos American (C.S.A.), in cuje habita Scarlett O' Hara, le indomite e vitiate filia de Gerald O'Hara, un impetuose e ric proprietario terrero de origine irlandese e de Ellen Robillard, alte, belle e con le oculos nigre, illa es dulce e altruista, originari de Savannah, e le sorores minor de Scarlett, Susele e Carolene. In casa il ha anque Mammy, le governante nigre, un femina multe grasse e sever, qui vole multo ben a Scarlett, ma que castiga in continuation per le su comportamento incorrecte, e initia le su reproche con "E haber dicite e redicite...". Le juvene Scarlett es sedite sub le portico de casa, in compania de duo galantes, le gemines Stuart e Brent Tarleton. Illa possede un fascino assì particular que face charmar multe juvenes del loco. Inter un discurso e le altere, concernente supertoto le imminente guerra inter le statos confederate del Sud e cellos unioniste del Nord, le gemines Tarleton les dice a Scarlett que, durante le festa del die sequente al Dece-duo Quercos (le casa del familia Wilkes), Ashley (de cuje es secretamente inamorate Scarlett) annunciarà le fidantiamento con le cosina Melania Hamilton. Le puera non pote creder al notitia e remane surprendite e angustiate. Retornante a casa con le patre, Gerald le recorda que illa ha del sanguine irlandese e que como tote le irlandeses es del terra que traherà le fortia per affrontar le vita, le terra rubie de Tara. Le familia Wilkes, ultra ad Ashley, es componite ab le patre John, qui morira in guerra, e le sorores Honey qui post le guerra se sposara con un ex soldato e India un femina frigite e poc attrahente qui odia Scarlett. Circum Tara, il ha altere familias: le Tarleton, con Jacobo e le uxor Beatrice, e le octo filios: Brent, Stuart, Tom, Boyd (morite in guerra), Etta, Camilla, Miranda e Betty. Le familia Fontaine, con le filios Joe (morite in guerra), Alex e Tony, fugite in Texas post haber occise Jonas Wilkerson, ex-surveliante de Tara e amante (pois marito) de Emma Slattery. Il ha pois le duo sorores Dimity e Sally Munroe, la qual sposa ante Joe e pois Alex Fontaine, e le fratre Lafayette, qui morira in guerra. In fin il ha le Calvert con le tres fratres Robert (qui mori in guerra), Cade e Catina. Durante le festa, Scarlett decide de declarar le su amor ad Ashley, in le tentativa de evitar le su fidantiamento con Melania. Illa invita Ashley in bibliotheca e, al su parolas, le homine responde que anque ille le vole ben, ma illes son troppo diverse per esser marito e uxor; pois ille va via e illa remane, deludite e attristate, subito post, Scarlett cognosce un hospite, Rhett Butler, qui celate detra un divan, habeva audite toto, e on face burla de illa. Poc septimanas depost, initia le Guerra de Secession: le matrimonio de Melania e Ashley es anticipate, in modo que le homine pote partir per le fronte. Per despecto Scarlett, le die ante on sposa con Charles Hamilton, fratre de Melania, qui va anque ille in guerra. Charles attinge le Carolina del Sud, ma post un mense, mori per un maladia sin combatter. Scarlett es gravide e parturira un filio masculo de nomine Wade Hampton, qui veni curate ab Prissy un stulte sclava. Intertanto Scarlett va ad Atlanta ansimul a Melania la qual, non sapente del jelosia de Scarlett, nutriva per illa un affecto inconditional. Illas vade in le casa de Pittypat Hamilton le grasse amita de Melania, illa non es in accordo con le fratre Henrico. Es descripte como un femina frivole, fatue e petulante, le su cochiero es clamate Oncle Petro. Altere habitantes de Atlanta son: la seniora Dolly Merrywether, con su filia Marybelle sposate con le zuavo Renè Picard del Louisiana, la Seniora Carolina Meade,
con le marito le doctor Meade e le duo filios Phil e Darcy (qui les morira in guerra), la seniora Elsing, con le filia Fanny e le filio Hugo, le duo sorores McLure e le ancian seniora Withing. Le capriciose Scarlett refusa de assumer le composite comportamento de un vidua, e que dara scandalo ballante, a un ballo de beneficentia, in copula con le audace capitano Rhett Butler, qui fortiava le bloco naval. Depost alicun successos initial, le sorte del guerra es a favor del unioniste e le confederate son constringite a retirar se, usque ad Atlanta, que veni ponite sub assedio. Sub le tiros del bombas, Scarlett adjuta Melania a parturir Beau le filio de Ashley. Quando les nordiste entra ad Atlanta mittite a ferro e foco, es Rhett Butler a caricar sur un carro Scarlett, Melania, le filio Beau e le sclava Prissy per attinger Tara, ma ille ante de arrivar, le lassa per ir a combatter, e basia con passion Scarlett. Retornate a Tara, Scarlett trova sol povressa e desolation: le plantation es in pessime condition, non ha nihil per mangiar, le matre de Scarlett es morite de typho e le patre es insan de mente per le dolor, e morira per un cadita de cavallo. Ma Scarlett prende le bridas del situation, resulta a dar de novo dignitate al su terra e jura a se ipse que non serà jammais plus povre, e que non suffrerà plus le fame. Le estate del 1865 porta le pace, con le disfacta del Sud e le victoria del Nord. Ashley face retorno a Tara, al flanco de Melania e del filio, e Scarlett es sempre plus inamorate de ille. In le tentativa de superar le difficultate economic e pagar le taxas per non perder Tara, Scarlett vole facer se prestar del moneta, ab Rhett, in prision, fingente de esser inamorate de ille; Rhett, tamen, intueva le ver scopo del su declaration e refusa de conceder le moneta, anque perque illo es in London. Cercante nove stratas per superar le difficile situation, Scarlett combina un matrimonio de interesse con Frank Kennedy, fidantiato de su soror Susele, qui pois sposara le ex soldato Will Benteen. Illa non ama Frank, ma ille es proprietario de un parve serreria, e illa, per inricchir se, initia un activitate de interprenditrice in le sector del commercio del lignage, illa haberà ab Frank un filia, Ella Lorena. Ma Scarlett remane vidua per le secunde vice, quando Frank es occise durante un action armate contra del vagabundos, in le qual Ashley remane ferite. Le soldatos del Union cerca le autores del facto de sanguine per arrestar les, ma Rhett resulta a salvar les, adjutate ab Miss Belle Watling, qui gereva un casa de placer, amica sue del qual illa es inamorate, disculpa Ashley anque per facer un favor a Melania, la qual annos antea habeva acceptate de dar le su moneta "sordite" al hospital militar, in le qual illa e Scarlett laborava, pro adjutar le doctor Meade a curar le soldatos ferite. Ben que ancora inamorate de Ashley, Scarlett accepta de sposar le millionario Rhett Butler, perque illa comprende que solmente ille sia in grado de comprender la e de acceptar la con tote le su defectos. Le cinismo de ambes e le ricchessa, sembla facer functionar le matrimonio, allegrate del nascentia de un puera, Eugenia Victoria qui habera le supernomine Delecta (Bonnie Blue). Le obstinate desiderio de poter ancora conquestar Ashley face entrar in crisis le su relation con Rhett, e le drama attinge le culmine con le morte de Delecta, per un cadita ab un pony. Rhett, qui habeva sempre viste in le filia, Scarlett retornate puera, e que la habeva adorate e vitiate, cade in depression. Depost le morte de Melania, Scarlett poterea coronar le su sonio de amor con Ashley, ma improvisemente comprende quanto le su infatuation per ille, sia sol un capricio e que es Rhett, in realitate, le unic homine que illa ama. Scarlett declara le su amor al marito e implora ille de remaner apud a illa, ma Rhett selige de vader via. Remanite sol, Scarlett on convince que non toto es perdite e que resultera a vader in avante e reconquestar Rhett. Perque, post toto, "Deman es un altere jorno".
Personages principal:
  • Scarlett (It.Rossella) O' Hara: il es le protagonista del romance. Illa es un juvene domina charmante, con le capillos obscur e le oculos verde, antea jocose e malitiose, e pois frigide e superbe. Al initio del romance Scarlett il es representate como un puera vitiate, capriciose e ric, infatuate del romantic Ashley Wilkes, ma dotate de un fortia de voluntate sin par. Illa on sposa per duo vice con homines qui non amava, Charles Hamilton e Frank Kennedy, qui embes moriva, le prime per un rubeola, le secunde durante un expedition contra del vagabundos. Scarlett, determinate a salvar le su familia del ruina economic, gereva con pugno de ferro le su proprietate, scandalisante le bon societate con le su comportamento 'inapte a un seniora'. Sposa pois Rhett Butler, homine ric e astute qui le dara un filia, Delecta. Le morte del parve filia es sequite ab celle del dulce Melania, uxor de Ashley, le qual confessa de haber sempre amate solo illa. Scarlett capiva que celle per ille sia sol un infatuation idealisate con le annos e de amar in realitate Rhett, qui, tamen il es enoiate de illa e va via. Con le phrase "Deman es un altere jorno", illa pensa de reconquestar le.
  • Rhett Butler: il es un astute e charmante aventurero, e con un pessime reputation (pro isto es bannite ab Charleston). Durante le guerra Rhett es un famose fortiator del bloco naval, anque se dice que per ille le Confederation non vale nihil. Ille se inamora de Scarlett, e le duo il ha un filia, Delecta, de cuje ille on affectiona multo. Depost le morte de illa, Rhett quasi affollava per le dolor e isto sanciva le fin del su amor per Scarlett. De facto, la lasserà subito depost le morte de Melania, con cuje habeva un forte e sincer amicitia.
  • Ashley Wilkes : il es un amico de infantia de Scarlett, la qual se inamora de ille. Anque Ashley es attrahite ab illa, ma prefere sposar le proprie cosina, Melania Hamilton sensibile e affectuose. Depost le guerra, Ashley veni hospitate a Tara, ma es deludite del su condition, e prova vergonia de esser mantenite ab un femina. Pro isto vole laborar in un banca al Nord, ma Scarlett lo impediva, et es ingagiate como empleato in le su serreria. Post le morte de Melania, Ashley revela a Scarlett que non ha amate necuno ultra al su uxor.
  • Melania Hamilton: il es le cosina de Ashley, e su uxor. Gentil, humile e altruista, Melania habita ad Atlanta e on affectiona subito a Scarlett, sin compremder jammais del su odio e jelosia. Melania remane gravide de Ashley e parturiva le filio Beau, le die del cadita de Atlanta. Va a Tara con Scarlett; constringite a lecto post le parto, demonstra grande corage quando se altia ab le lecto per defender Scarlett ab uno yankee, con le sabla de Charles, cosa que la face admirar ab Scarlett. Melania deveni amica anque de Rhett Butler, le qual considera illa le unic ver 'grande seniora' de su cognoscentia. Remanite de novo gravide, es constringite ad abortir, e mori post haber recordate a Scarlett le amor de Rhett per illa.
    Obras derivate:
In le 1939 le romance per Margaret Mitchell habeva un transposition cinematographic con le film Via con le vento per Victor Fleming, con Vivien Leigh e Clark Gable, uno del films plus famose del cinema. In le 1991 le scriptrice Alexandra Ripley scribeva Scarlett, un possibile continuation de Via con le vento; e in le 2008 le scriptor Donald McCaig ha scribite Le mundo de Rhett, Le retorno de Via con le vento, le historia narrate per le puncto de vista de Rhett, le scriptor es stato seligite per le heredes de Margaret Mitchell, per dar un conclusion a Via con le vento.

sabato 3 gennaio 2015

BON E FELICE ANNO NOVE 2015
A TOTE LE AMICOS DE INTERLINGUA IN LE MUNDO

Le confessiones de un italiano

Per Ippolito Nievo Traduction in Interlingua per Francesco Galizia

Le confessiones de un italiano es un romance historic scripte per Ippolito Nievo (n. Padova, 1831 - m. 1861, per naufragio inter Sicilia e Genova), patriota e scriptor. Le romance es le su obra major, illo narra de intrigas amorose, politic e patriottic del juvene Carlo Altoviti durante le cinquanta annos inter le campania de Italia per Napoleon usque al revolutiones del 1848-1849.
Prime scriptura, publication postume: Le romance esseva scripte - inter le decembre 1857 e le augusto 1858 - in vintetres capitulos, catauno del quales anticipate ab un breve resumpto. Nievo in le 1859 se inrolava como voluntario con Garibaldi e participava al II Guerra de independentia e in le 1860 al expedition del Milles. Ille tamen non resultava a publicar subito le su obra non trovante un editor disponibile ad affrontar le difficultate del longor del texto e del censura. Le confessiones il era publicate inde postume con le titulo Le confessiones de un octogenario in le 1867, per le editor Le Monnier a Firenze, a cura de Erminia Fuà Fusinato, uxor de un amico de Nievo, Arnaldo Fusinato. In le 1931, le manuscripto original, esseva donate ab le familia Nievo, al Bibliotheca communal de Mantova, ubi es conservate. In le 1960, in occasion del centenario del unitate de Italia, esseva deducite un reduction scenic per le television italian con le titulo Le Pisana. In le romance es narrate, sub le forma autobiographic, le vita de Carlo Altoviti, appellate Carlino, nascite in le 1775, le qual narra in le 1858, le su vicissitude historic et es le testimonio de un vita passate como patriota, ma supertoto como un homine qui ha vivite le transformation del proprie identitate ab venetiano a italiano. A transverso le vita de Carlo qui nasceva venetiano e morirà italiano, le romance demonstra como le Italianos ab le fin del Septe-cento al medietate del Octo-cento, se son gradualmente aperte al ideas de libertate e con luctas e sacrificios les habeva conquistate le derecto a esser un populo unite, libere e independente, e fer del proprie historia e cultura. On tracta inde del dignitate civil e politic del nostre Patria le Italia.
Themas del romance:
Le inspiration ethico- religiose circula in tote le romance et es presente ab le "discoperta del mar", prime aventura del puero Carlino.
Le thema lyrico-patriottic es presente e sustenite ab un senso religiose del deber que on exprime in le sacrificio del juventute e del vita.
Le amor es intendite como transporto del sensos e passion sublime in le mesme tempore. Le Pisana es le expression del passion genuin que il ha in sé ispe le su redention (differente position ab cello de Manzoni). Exprime in ultra un revolta contra le moralismo catholico-conformista.
Le thema historico-evocative (le infantia al castello de Fratta, le cadita de Venetia, le incontro con Napoleon, etc.), es basate sur un firme fide e un constante sperantia sur le redemption del Patria.
Le figura de Pisana es un representation de figura feminin: frivole, inconstante, capriciose, angelo e peccatrice insimul, ma ligate a Carlo e prompte a sacrificar se pro ille quando es necessari.
Le incipit:
"Io nasceva venetiano le 18 octobre 1775, die del Evangelista Luca; e io morira pro le gratia de Deo italiano quando lo volerà celle Providentia que governa mysteriosemente le mundo".
Historia: Le narration initia con le description, viste a transverso de “celle lumine de fabula que es le recordo”, del castello de Fratta in Friuli e del personages que lo habita: le conte de Fratta, le su Cancellero, le fratre monsenior Orlando, le capitano Sandracca, commandante del Militia del castello, ser Andreino, influente personage del pais de Teglio, Martino, jam servitor del patre del conte, le parve Carlino, nepote del conte, filio de un soror del contessa e qui le ha educate post haber repudiate le su genitores. Marco, messagero del conte, le Pievano de Teglio maestro de Carlino, le Cappellano del castello, le contessa Navagero, uxor del conte, le contessa Badoer matre del conte, vetulissime e quasi paralysate, Clara e Pisana, le una dulce e triste, le altere inquiete e coquette, ambes filias del conte. Carlo recorda le proprie infantia de hospite poco agradate al castello, le consuete prandio del castellanos in le salon, durante que ille con le hospites modeste mangiava in cocina, le promenadas e le rumorose jocos, al quales on abandonava con Pisana, le crescer e le beltate de Clara, qui a 19 annos comenciava ad haber del pretendentes, inter le quales Lucilio Vianello, filio del medico de Fossalta, entrate presto in le sympathias del ava de Clara e del puera mesme. Recorda ancora quando esseva segregate in un sordite cella per haber committite un picarada e de Pisana qui iva a trovar e le dava le prime basio. Carlo narra del hostilitate inter le castellano de Venchieredo pervenite ab Venetia e le Cappellano de Fratta, del improvise ordine de arresto del castellano motivate ab rationes politic; de quando le castello de Fratta esseva assalite ab le sbirros de Venchieredo e le ponte levatori il era abattite e necuno notava que Clara il era remanite foras; e de como ille osava exir al recerca del puera, qui la trovava al secur, e de como ille retornava al castello con Lucilio e Clara, durante que le assediatores esseva ponite in fuga ab Partistagno, un altere pretendente al amor de Clara. Intertanto le situation incerte de Venetia consiliava Almorò Frumier, marito del soror del conte, a lassar le citate per ir a Portogruaro ubi le familia Frumier institueva un centro de vita intellectual al qual participava le amicos del conte. In iste loco on habeva un accentuation del idyllio nascite inter Clara e Lucilio qui, per le su dotes, suscitava le admiration de totes, includite Pisana, facente assì injelosir Carlo. Lucilio veni mandate al universitate de Padova per consequer le doctorato in medicina. Ma Clara, refusa tote le proposition de matrimonio, plus tosto que sposar alteres que non sia Lucilio, il era decise a facer se monacha e iva con le vetule contessa a Venetia, ubi vadeva anque Lucilio. Carlo intertanto, pro le conducta de Pisana - qui coquettava con Venchieredo e un altere pretendente - renuncia al su amor e retorna a Fratta per substituer le cancellero del conte qui era morite. Clara interea on claudeva in convento, Pisana es clamate a Venetia ab le matre e le conte moriva. Carlo remane implicate in un revolta popular a Portogruaro durante que Napoleon initiava ad haber le grande victorias in Italia. Quando Carlo retorna a Fratta trova le village e le castello devastate e la vetule contessa in fin de vita. Pro isto roga e obtene un audientia a Bonaparte per protestar, ma sin alicun resultato. Pois ille recipeva un littera del contessa qui vole facer retornar Carlo a Venetia per revider su patre Theodoro e reprender in societate le su posto como representante del nobile familia Altoviti. Carlo veni assì recognoscite como filio legitime e in le session del 2 april 1797, ille entrava a facer parte del Major Consilio, como patricio votante. Ma tamen post le evenimentos politic, appoia le idea republican e quando veni proclamate a Venetia le republica democratic es nominate prime secretario. Intertanto Clara prende le votos religiose e Pisana sposa le nobile Navagero, vetule ma ric. Le patre de Carlo, depost que Venetia es vendite al Austria con le tractato de Campoformio, retorna in Oriente lassante presso le familia Apostulos a Padova un discrete capital per Carlo qui remane sol e triste. Un die arriva a casa de Carlo, Pisana qui, fastidiate del marito, vole vivir con ille. Carlo, pois per fuger ab le sbirros mandate pro reprender la, on refugiava presso le Apostulos e provide con le su moneta al necessitate de Pisana e partiva per Milano. A Padova Aglaura, filia del Apostulos qui - in cerca del su pretendente sposo e pro non riscar un incesto con le presumpte fratre Spiro il es partite travestite ab marinero, con Carlo per ir a Milano ubi il era instaurate le Republica Cisalpin e ille es nominate officiero del legion organisate ab le colonnello Ettore Carafa pro liberar Napoli. A Milano, arriva anque Spiro, le filio del Apostulos, qui face saper que in realitate Aglaura es soror de Carlo: isto es causa de confusion, ma al mesme tempore de felicitate per la juvene. Spiro e Aglaura, non essente fratres, les potera sposar se. Illes habera pois duo filios Demetrio e Theodoro A Napoli, in ultra, Carlo habera un surprisa: discoperi que le su commandante, Ettore Carafa, convive con Pisana, qui faceva isto sol pro facer un despecto a su cosino, pois que il era convincite que ille era inamorate de Aglaura. Depost haber clarificate le situation, tamen, Pisana retorna a vivir con ille como un soror. Intertanto Napoleon on trova in Egypto e a Napoli infuria le revolta. Carlo va con le legion de Carafa in Apulia, ubi les face un massacro de Turcos e Albaneses clamate ab le rebelles e retrova le patre, ferite e prisionero, qui moriva inter le su bracios. Carlo esseva pois capturate ab Gaetano Mammone capite del rebelles, ma ille veni liberate gratias al intervention de Pisana e de Lucilio. Post le cadita del Republica Partenopee, insimul illes on refugia a Genova, ubi son soccurrite ab Sandro Giorgi, ex molinero de Fratta qui es devenite colonnello. Depost le victoria de Marengo que stabiliva de novo le
potentia de Napoleon, Carlo veni nominate a Bologna prefecto del Financia. Date le dimission post breve tempore, retorna a Milano que lasserà, post Austerlitz, per retornar a Venetia quando iste es unite al Regno Italic. A Venetia Carlo sposa Aquilina, soror de Bruto Provedoni, per voler de Pisana, e per alicun annos es un marito e un patre felice de quatro filios: Donato e Luciano ante e pois Giulio e Pisana. Retornate a Napoli, in le 1820, ille participa al revolution contra rege Ferdinando, como soldato de Guglielmo Pepe ex officiero de Napoleon, ma veni ferite e facite prisionero. In carcere perde le vista et es liberate gratias al intercession del Princessa Santacroce e de Pisana e con illa partiva in exilio per London; ubi le duo il ha un vita de miseria e Pisana, pro adjutar Carlo, va a peter le elmosna. Hic un die illa incontra Lucilio Vianello anque ille in exilio, qui exercita le su profession de medico; assi Carlo veniva operate ab ille e le retorna le vista, ma Pisana cade malade e mori. Carlo retorna a Venetia con le familia, in le 1823, le filio Luciano va in Grecia con le poeta britannic lord George Byron e con ille combatte a Missolungi e pois se estabiliva e sposava in Grecia. Al initio del revolution del 1848, Carlo es nominate colonnello del Republica de Venetia; durante le assedio austriac, moriva le filio Donato, jam ferite durante le rivolution in Romagna, e les moriva de cholera anque Lucilio e Spiro. Pois le filio Giulio, qui in le 1849, habeva combattite al defensa del Republica Roman con le Legion italic de Garibaldi, combatteva e moriva in Argentina in le 1855. Carlo, in le 1858, ora octogenario, remane con le filia e le nepotes "contente de haber vivite e contente de morir".

Le explicit:
"Oh prime e unic amor del mi vita, oh Pisana mie, tu pensa ancora, tu palpita, tu respira in me e circum me! Io te vide quando il ha le poner del Sol, vestite del tu purpuree manto de heroina, disparer inter le flammas del occidente, e un fulgure de luce del tu fronte purificate lassa un longe sulco per le aere, quasi a designar me le cammino. Te intervideva azurine e plen de compassion al radio morente del Luna, io te parla como a domina vive e spirante in le horas meridian del jorno. Oh tu es ancora con me, tu sera sempre con me, perque le tu morte habeva le semblantia de un sublime eveliar se a vita plus alte e seren. Nos sperava e amava insimul; e insimul nos debera trovar se illac ubi on collige le amores del humanitate passate, e le sperantias del future. Sin te, qui serea jammais io?... Per te, per te sol, o divine, le corde mie oblida omne su preoccupation, e un dulce melancholia, suscitate ab le sperantia, lo occupa suavemente".

mercoledì 10 dicembre 2014

Le miserabiles
Per Victor Hugo                  
Traduction in Interlingua per Francesco Galizia

Le miserabiles (Les Misérables) es un romance de Victor Hugo  (26, februario 1802 - 22, maio 1885) publicate in le 1862. Considerate un del major  romances europee  del XIX seculo, il es  inter le plus popular e legite del su epocha.  Narra le vicissitudes de varie personages  in le Paris post le Restauration,  in un arco de tempore de circa 20 annos (1815-1833,  con alicun digressiones al historia del Revolution francese, del guerras napoleonic,  in particular al battalia de Waterloo,  e al  vita  politic del Monarchia de Julio).  Le su personages les appertine al stratos plus basse del societate,  le si-nominate "miserabiles": personas cadite in miseria, ex fortiatos, prostitutas, garson de strata, studentes in povressa. Il es un historia de caditas e de remontates, de peccatos e de redention, e de personages collocate in un determinate contexto historico-social.
Historia:  Jean Valjean,  un juvene de Faverolles, debente provider al soror e al su filios, per desperation on trova constringite a robar un pecia de pan;  pro iste furto il es condemnate a cinque annos de labores fortiate in le carcere de Toulon,  pena que veni augmentate de altere 14 annos depost  varie tentativas fallite de evasion. Ille veni liberate  post  un amnistia  in le 1815, depost 19 annos de reclusion;  in iste data  ille ha 46 annos.  Post le exito del carcere  Jean Valjean on trova a vagabundar per diverse dies a transverso del sud-est del Francia, sin haber allogiamento ni un labor a causa del su passato de carcerato, como un reprobate del societate. Iste situation desperate face  exasperar in ille le resentimento e le odio reguardo al societate e a tote le genere human. Arrivate, in le citate de Digne,  ha le fortuna de incontrar le episcopo, Monsenior Myriel,  ex aristocratico qui se es transformate,  post un crisis spiritual,  in un  pie e juste homine de Ecclesia  ab le ecceptional altruismo; qui le recipe in casa e cerca de redimer le del su vetule  peccatos,  ma Jean Valjean  roba le argenteria del anciano e fuge. Capturate, le policieros, les porta ille de novo de fronte al episcopo,  le qual defende  ille ab le gendarmes dicente que celle argenteria il era  in realitate un dono, e le reprocha  per non haber  prendite anque le candelabros de argento; usque ad alora le unic objectos de luxo de Myriel.  Turbate del caritate del episcopo,  in un stato de animo confuse Valjean, liberate comprende de deber cambiar vita; cello mesme  anno, le 1815,  Jean Valjean va a demorar  a Montreuil-sur-Mer  ubi, gratias al moneta del episcopo, resulta a installar  un floride industria de  bijouterie e devenir un citatano respectabile,  assumente le false identitate de Monsieur Madeleine. Le su gestos de bonitate e de caritate a favor  del povres le face esser multe amate ab le habitantes del citate, et es pro isto  nominate burgomaestro. Solmente le inspector de policia local, Javert,  qui il era stato carcerero  a Toulon,  il ha alicun dubitas sur le su passato et initia a suspectar le su real identitate.  Intertanto Valjean incontra un povre femina,  Fantine,  ex laboratrice  in le su fabrica licentiata -a su inscientia -  per le su directrice del personal proque puera matre, facto inacceptabile pro le moralitate del tempore. Decise ad adjutar le infelice, gravemente malade, Jean Valjean la salva ab  Javert qui voleva  arrestar la per un aggression a un aristocratico qui la habeva  molestate durante le su activitate de prostituta. Un vice cadite in maladia, le promitte de reunir la  al filia, Cosette, confidite ab Fantine, cinque annos antea  a un copula de taverneros  a  Montfermeil.  Valjean veni a saper que, a causa de un excambio de identitate, un homine capturate ad Arras per le policia es  considerate de esser  Jean Valjean e risca como tal le ergastolo. Pur sapente que le evento poterea vader a su avantage, eliminante per sempre le suspeciones sur le su passato, le ex fortiato comprende qui non pote permitter que un innocente veni incriminate al su posto; pro isto on vade in Arras ad autodenunciar se  al judice,  revelante le su identitate e disculpar  assì le su "alter ego". Retornate a Montreuil-sur-Mer, Valjean il ha le tempore de assister al morte de Fantine ante que le policia, con Javert al testa, veni ad arrestar la. Resulta  pois ad evitar un prime vice al captura, ma pois veni captutate,  ma resulta a evader e a simular le su morte. Iste eventos son evenite  in le 1823,  al epocha in cuje Jean Valjean il ha 54 annos.  Jean Valjean post le evasion,  va a Montfermeil ubi discoperi le cruel condition in cuje le familia Thénardier,  constringe a vivir le parve Cosette, tractate como un serva. Detra le pagamento de un forte summa, e in parte a imponer le proprie autoritate (Valjean il es describite como un homine con un corporatura imponente e un fortia herculee) libera la puera e con  illa se cela in un misere casa de Paris.  Trovate anque hic ab Javert, ora  inspector chef  in le capital francese, Valjean es constringite novemente al fuga e resulta  a celar se con Cosette,  in un convento de monachas de clausura,  le Petit-Picpus,  in le qual trova refugio gratias al  intercession del jardinero, Monsieur Fauchelevent, un ex carrettero a cuje Valjean habeva salvate le vita  a Montreuil,  gratias al su fortia. Passa  in convento quasi sex annos, celante se sub le identitate de Ultime Fauchelevent,  fratre del jardinero e que restarà  le su  nomine "official" per le resto del su vita. Cosette e Jean Valjean  les lassa le convento  in le 1829,  al epocha  in cuje ille ha 60 annos e le puera 14.  Illes pois vade ad allogiar  in Rue Plumet,  ubi il ha un vita modeste e retirate, gratias al  moneta qui Valjean habeva salvate ante del su captura a Montfermeil;  in vice le pecunia que ille habeva ganiate al tempore in cuje le su nomine il era  Monsieur Madeleine, amonta al cifra de 600.000  francos,  celate  al pedes de un arbore  in un bosco  presso Montfermeil, que Valjean  considerava le dote  de Cosette.  Durante le longe promenadas  del duo in le Jardines del Luxembourg, Cosette nota un juvene,  Marius Pontmercy, studente universitari, de bon familia ma dishereditate per un litigio, con le avo,  M. Gillenormand per motivos politic.  Filio de un officiero del Armea napoleonic, supervivite al battalia de Waterloo,  Marius  gratias a Mabeuf ex soldato de Napoleon, discoperi  le ver identitate del patre e le su amor per le Revolution e le Imperator. Arrivate tarde al casa del patre moribunde,  promitte a ille  de tener  fide al su ultime voluntate: quando Marius trovarea un tal Thenardier, facerà de  toto pro adjutar le.  Celle homine, secundo quanto scripte ab le patre, salvava ille del morte a Waterloo. In realitate Thenardier, extraheva  le corpore del officiero ab le cumulo de mortos ubi esserea suffocate,  solmente pro depredar le del su monetas. Per Marius repagar celle debita deveni le scopo del su vita. Usque a quando, un die promenante al jardines vide Cosette e se  inamora de illa.  Intertanto, Jean Valjean cade in un trappa de Thénardier,  le ex  tavernero de Montfermeil qui, il era devenite capite de un banda de robatores  e assassinos  parisian e que, a cognoscentia del ricchessa del ex fortiato, attraheva ille in casa sue pro rapinar le. Valjean  resulta tamen  a salvar se  gratias a Marius,  qui per caso discoperiva le plano de Thénardier, su inexpectate vicino de casa, a transverso de un foramine sur le pariete que divide le duo casas,  avisa le policia, facente tamen assì intervenir sur le loco del delicto proprie le implacabile Javert; ma in le confusion Valjean resulta comocunque a disparer sia del banditos que del policia. Intertanto Marius, il ha discoperte le habitation de Cosette e del patre, initia assi a texer con la juvene un platonic  ma intense relation de amor, al inscientia del patre de illa. Quando tamen le vetule, timorose, depost le trappa de Thénardier, pro le indemnitate del  filia, communica a illa le su intention de transferer se  in Anglaterra,  le duo amantes desperate son constringite  al separation. Marius, decide de occider se e  pro isto va  in le centro del  citate, ubi es  initiate le lucta  inter le republicanos e le soldatos del rege Lodovico Philippo e se univa al su amicos,  guidate ab Enjolras charismatic capite del rebelles, cercante le morte sur le barricadas. Durante le nocte inter le 5 e 6  junio 1832  Jean Valjean veni a saper,  per medio de un littera,  del ligamine inter Cosette e Marius,  ab ille non  mesmo suspectate. Suffocate ab le amor per Cosette, e del pavor de perder la,  ille remane conturbate al notitia. Poco depost, celle mesme nocte, Gavroche,  filio de  Thénardier,  inviate ab Marius  livra un message per Cosette, que  Jean Valjean  lege e discoperi le intention del juvene de suicidar se e, al notitia,  ille mesme va al barricada;  hic, in le infuriar del lucta,  retrova Javert, facite prisionero del rebelles e ab iste condamnate a morte. Con un subterfugio, le ex fortiato se incarga del execution del inspector  ma, celate detra  un muro, que lo rendeva invisibile a totes, simula le homicidio e salva le policiero. Pois,  durante que policia e Guarda National irrumpe sur le barricada, porta al secur Marius, colpate e sin sensos, subtrahente le al captura e al morte e  portava ille sur le spatulas in un terribile viage a transverso del cloacas parisian.  In le tentativa de exir del dedalo del cloaca,  Jean Valjean incontrarà Thenardier, refugiate se illac pro fuger del inspector Javert;  ille recognosceva le antique tavernero de Montfermeil, ma in vice Thenardier non recognosce Jean Valjean, qui excambia per un assassino e le adjutava  in cambio de parte del butino robate al presumpte defuncto qui portava sur le spatula,  al exito del cloaca  le ex fortiato trova  Javert, qui le  arresta e conduce  in un carrossa. Depost haber depositate Marius a casa del avo, le inspector  duceva Jean Valjean a casa sue e, con su summo stupor,  le lassava libere de vader via.  Pois, le inflexibile  inspector de policia,  incapace de conciliar le proprie conscientia de homine, qui debe le vita a un criminal e pro isto es grate a ille, con celle de tutor del lege,  opta pro le suicidio  jectante se  in le fluvio Seine.  Marius, restabilite se ab le ferimentos e reconciliate se con le avo,  sposa Cosette - con le consenso de Jean Valjean -  in le 1833.  Depost  le matrimonio iste,  pur habente recipite  le offerta de viver con le sposos  in le lor casa, como a Montreuil, ille comprende,  de non poter poner  le proprie felicitate supra a celle de Cosette e de non poter permitter que le su passato pote mitter in periculo le vita futur del juvene sposa. Pro isto, a Marius narra del su passato de carcerato, et accepta con profundo dolor de separar se ab Cosette e de non vider la plus.  Lontan ab le filia adoptive, sol e depresse, Jean Valjean a 64 annos initia ad ammalar se. Quando, in le junio 1833,  Marius veni  a saper,  proprie gratias  a Thénardier, de deber le vita a Jean Valjean, va con Cosette ab ille, pro dar le tempore al vetule de vider un ultime vice le amate filia adoptive. Valjean mori,  illuminate ab le candelas ponite sur le candelabros del episcopo de Digne,  in le cuje exemplo ha vivite le su  vita de carcerato redempte.
Personages  principal:
Jean Valjean – Ex fortiato persequite del lege, ma de grande humanitate e bonitate. Devene le patre adoptive de Cosette, prodigante se  pro illa.
Javert – Policiero e  inspector de prime grado, inflexibile tutor del lege, face del captura de Jean Valjean uno scopo de vita, usque  al lor dramatic incontro  final.
Fantine  – Juvene abandonate ab le su amante, del qual ha un filia, Cosette. Pro provider a illa va a laborar e la confida  al familia Thénardier, sin saper  del lor cruelitate, usque a morir de maladia,  malgrado le adjuta de Jean Valjean.
Cosette – Filia de Fantine, vive le prime octo annos del su vita presso le Thénardier, la qual es tractate como un sclava. Pois veni salvate ab Jean Valjean, qui deveni le su patre adoptive.
Marius Pontmercy – Juvene de bon familia, que abandona in odio al ideas del avo Vive in povressa et es amico de Enjolras, pro le su ideales republican. Se inamora de Cosette.
Le Thénardier  – Copula de taverneros qui tracta Cosette como un serva; pois a Paris,  Thénardier devene capite de un banda de criminales.
Gavroche  – Filio non amate ni supportate de Thénardier, mori sur le barricadas.
Eponine  – Filia major de Thénardier, inamorate de Marius a cuje salva le vita duo vices.
Enjolras – Chef del studentes qui les combatte sur le barricadas del 5 junio 1832.
Monseigneur Myriel – Episcopo de Digne,  con un grande fortia moral. Es le prime personage del romance,  le su exemplo es de stimulo a Jean Valjean  in le su redemption.
Père Fauchelevent – Un vetule carrettero qui veni salvate ab Jean Valjean a Montreuil-sur-Mer,  e qui  adjuta le ex fortiato  a rifugiar se con Cosette in le convento de cuje es jardinero.
Monsieur Gillenormand – Avo de Marius, es un  burgese le cuje ideas  monarchic face abandonar al nepote  le casa. Totevia le vetulo ama  Marius, e le recipe post le 5 junio.
Azelma – Filia minor de Thénardier,  adjuta le patre in le su fraudes.
Mabeuf – Ex soldato napoleonic, amico de Marius qui adjuta a cognoscer e comprender le figura heroic del patre. Mori sur le barricada, in un action heroic.