martedì 13 febbraio 2018

Le nomine del rosa
Per Umberto Eco   –   Traduction in Interlingua per Francesco Galizia

Le nomine del rosa, es un romance scripte per le semeiologo italian Umberto Eco (Alessandria, 5 januario 1932 - Milano, 19 februario 2016)  et esseva edite per le prime vice in le 1980.  Depost  haber publicate numerose essayos,  le semeiologo decideva de scriber le su prime romance, in le genere policiari historic. Totevia le romance pote esser considerate un cruciamento de generes, a medietate inter le historic e le narrative. Le historia, initia sur le fin del anno 1327, e  se presenta con un expediente litterari classic, illo del manuscripto retrovate, opera, in iste caso, de un monacho de nomine Adson de Melk, qui, devenite anciano, decide de narrar le factos vivite quando era novicio, multe decennios retro, in compania del proprie maestro Guilhelmo de Baskerville. Le narration se explica al interno de un monasterio benedectin del Italia Septentrional, et es dividite in septe jornatas, scandite ab le rhythmos del vita monastic. Le romance ha obtenite un vaste successo de critica e de publico, vendente ultra 50 milliones de copias in trenta annos, et essente traducite in ultra 40  linguas. Ab le romance es stato trahite in le 1986,  le film homonyme per le direction de Jean-Jacques Annaud, con le actor scotese Sean Connery in le rolo de Guilhelmo e Christian Slater in le rolo de Adson. Le titulo provisori del libro, durante le scriptura, era  Le abbatia del delicto. Successivemente Eco valutava anque le titulo Adson de Melk,  in fin on decideva per Le nomine del rosa, proque per totes “era le plus belle”. Le titulo in ultra, face referentia in modo implicite ad alcunos del  themas central del opera: le phrase "Stat rosa pristina nomine, nomina nuda tenemus", recorda que de tote le cosas al fin non resta que un pur nomine, un signo, un recordo. Assi  es per le bibliotheca e le su libros destruite per le foco, a exemplo, e per toto un mundo, illo cognoscite per Adson, que es destinate a  disparer in le tempore.
Risultati immagini per il nome della rosa
Resumpto del Historia:
«Le 16 augusto 1968  me era mettite inter le manos un libro debite al penna de tal abbate Vallet, Le manuscript de Dom Adson de Melk, traduit en francais d'après l'édition de Dom J.Mabillon (Aux Presses de l'Abbaye de la Source, Paris, 1842)». Umberto Eco, Incipit de  Le nomine del rosa, 1980)  In le prologo, le autor narra de haber legite durante un sojorno al estraniero, le manuscripto de un monacho benedectin reguardante un mysteriose historia que se explicava in le etate medieval in un abbatia del Italia septentrional. Interessate al lectura, ille initia, a ille puncto a traducer lo sur alcun quadernos de notas ante de interrumper le reportos con le persona qui le habeva date inter le su manos le manuscripto. Depost haber reconstruite le recerca bibliographic, que lo portava ad haber alicun confirmation, ultra al parte mancante del texto, le autor initia inde a narrar le historia. Il es le fin de novembre del 1327,  Guilhelmo de Baskerville, un fratre franciscan anglese, e Adson de Melk, sue discipulo, les vade in un remote monasterio benedectin del regula de Cluny, sur le montes del Italia septentrional. Iste monasterio sera sede de un delicate reunion que videra como protagonistas le duo fratres, sustenitores del theses pauperistic e alliate del imperator Ludovico e le delegates del curia papal, stabilite a ille tempore ad Avignon in Francia.  Le duo religiose (Guilhelmo es franciscan e inquisitor "repentite", le su discipulo Adson es un novicio benedectin) les vade in iste loco proque Guilhelmo, esseva  incargate per le imperator de participar al congresso como sustenitor del theses pauperistic. Al mesme tempore le abbate Abbone de Fossanova (jam timorose que le arrivata del delegation papal pote reconsiderar le proprie jurisdiction sur le abbatia), es preoccupate que le inexplicabile morte del juvene confratre Adelmo de Otranto, durante un tempesta de nive, pote facer saltar le labores del congresso e facer recader le culpa de isto sur de ille, pro iste confide in le capacitate inquisitori de Guilhelmo, pro facer luce sur le tragic homicidio, a cuje le monachos, les attribue mysteriose causas supernatural. In le monasterio il ha de facto numerose credentias circa le venita del Antichristo.  Nonobstante le quasi total libertate de movimento concedite al ex inquisitor, alteres morte con violentia il ha in modo subsequente: celle de Venantio de Salvemec, juvene monacho traductor ex greco e amico de Adelmo, e ille de Berengario de Arundel, adjuvante bibliothecario al cuje immoral offertas habeva cedite le juvene Adelmo. Anque altere monachos ancora, trovara le morte in le abbatia, durante que le delegates del papa les disputa con le franciscanos delegates del  imperator, sur le thema del povressa del Ecclesia. Guilhelmo discoperi que le homicidios son connecte a un manuscripto grec custodiate jelosemente in le bibliotheca,  honor del monasterio,  construite como un labyrintho a cuje il ha accesso sol  le bibliothecario Malachia e le su adjuvante. In le monasterio son presente anque duo ex appertinentes al secta apostolic de Fratre Dolcino:  le cellario Remigio de Varagine e le su amico Salvatore, qui parla un estranie lingua mixte de latino e vulgar. Remigio intertene un commercio illegal con un povre puera del loco, qui in cambio de favor sexual recipe cibo per Remigio. Anque le juvene Adson face le cognoscentia del puera e discoperi assì le placer del carne. Le situation es complicate per le arrivata del delegation papal guidate per le Cardinal Bertrando del Poggetto e del  inquisitor del Ordine domenican Bernardo Gui, qui trovara durante le nocte le puera insimul a Salvatore e prende occasion del presentia de un gallo nigre, que le puera affamate haberea volite mangiar, pro accusar les de esser  adherentes a ritos satanic e responsabiles del mysteriose mortes. Depost haber facite torturar le povre Salvatore, qui confessa le su passato in le secta apostolic, Bernardo Gui processa e condamna fratre Remigio, Salvatore e le puera, declarante les culpabiles del mortes evenite in le monasterio. In un athmosphera inquietante, alternante longe dissertationes historico-philosophic, rationamentos investigative e scenas de action, Guilhelmo e Adson se avicina al veritate, penetrante in le labyrintho del bibliotheca e discoperente le loco ubi es  custodiate le manuscripto fatal (le ultime copia remanite del secunde libro del Poetica per Aristoteles), que tracta del comedia e del riso.  Al fin, le venerabile Jorge de Burgos, post le morte del bibliothecario Malachia, tenta de occider Guilhelmo offerente a ille le manuscripto con le paginas invenenate. Ma Guilhelmo tocca  le paginas con le manos protecte ab un guanto, e alora le vetule monacho cec, in un exccesso de fanatic fervor, divora le paginas invenenate del texto in modo que, plus necuno potera leger los. Durante que Guilhelmo e Adson les tenta de firmar lo, Jorge provoca un incendio que non se pote domar e que destruera in le foco le integre abbatia. Adson e le su maestro les partira al fin ab celle ruinas, a cuje le juvene novicio tornara depost multe annos, trovante le solitude plus total, in le loco que esseva theatro de homicidios, intrigas, venenos e discopertas.

Personages principal:
Guilhelmo de Baskerville, fratre franciscan, ex  inquisitor, va al monasterio del historia, detra le requesta del imperator, in qualitate de mediator inter le Papa, le Imperio e le Ordine franciscan in un incontro que se tenera in le abbatia. Guilhelmo recorda in maniera evidente le philosopho franciscan anglese Guilhelmo de Ockam, maestro del methodo deductive; in ultra, in le citationes le autor inventa un fictive descendentia discepular de Guilhelmo ab Roger Bacon, anque ille philosopho anglese  tardo-medieval. In ultra per le su aspecto physic e acumine deductive es simile al note personage litterari Sherlock Holmes, per Arthur Conan Doyle, similantia reinfortiate per le mesme origine de Guilhelmo, que recorda un del romance plus famose del detective anglese: Le mastino de Baskerville.
Adson de Melk, novicio benedectin discipulo de Guilhelmo, es le voce narrante del historia. Como le maestro recorda Sherlock Holmes, assi Adson recorda in le nomine e in le rango le su assistente Doctor Watson.  Ambes in ultra son narratores del factos a lor evenite.     Altere personages: le puera, Jorge de Burgos, Abbone de Fossanova, Bernardo Gui, Malachia de Hildesheim, Remigio de Varagine, Salvatore, Venantio de Salvemec, Severino de Sancte Emmerano, Berengario de Arundel, Alinardo de Grottaferrata, Bencio de Uppsala

Fontes de inspiration:
Al epocha del conception del opera,  le romance historic de ambiente medieval era discoperte de novo ab poco tempore in Italia ab Italo Alighiero Chiusano, con le su romance Le Ordalia.  Le diverse similaritate: ambiente temporal, genere intendite como romance de formation, e selection del personages principal, un novicio e le su maestro, un sage monacho plus ancian,  face considerar Le Ordalia un del principal fontes de inspiration de  Le nomine del rosa.  Per le nomines,  le descriptiones del personages e per le stylo del  narration, resulta in vice evidente le homage qui Eco face ad Arthur Conan Doyle e al su personage de major successo: Sherlock Holmes. Le personage de Guilhelmo, defacto, sembla esser, per description physic e per methodo de indagine, le figura de Holmes: le su capacitate deductive,  e le su desiderio de cognoscentia los sembla reprender e, a tractos, exaltar le aspectos melior del detective britannic.  In ultra ille proveni ab le (imaginari) contato de Baskerville, que reprende le nomine del melior romance de Doyle, Le mastino de Baskerville. Parallelamente le juvene Adson reprende alicun aspectos del figura del fidel doctor Watson holmesian, ille como Watson es le narrator del historia.  Le nomine del  duo personages (Watson e Adson) los presenta in ultra un assonantia phonetic. Evidente son anque le referentias a Brother Cadfael, monacho detective medieval protagonista de romances del scriptrice anglese Ellis Peters (1913-1995), qui il ha como adjuvantes duo novicios. Le repartition del texto in base al horas del jorno veni prestate ab le celebre romance Ulyxe per James Joyce. Per le ambiente del  su romance, Eco se es inspirate al Sacra de Sancte Michael, abbatia benedectin del Pedemonte.  Per le scriptorium del Abbatia, Eco se es inspirate al Abbatia de San Colombano a Bobbio. In ultra anque le bibliotheca del  Abbatia de San Gallo in Suissa, es inter le fontes que son servite al autor  pro  imaginar le monasterio del romance. Al initio del romance, ante del manuscripto, il ha le planta de un abbatia. Al fin del tertie Jorno es presente un citation del V canto del Inferno de Dante,  obra que es citate un par de vices. In ultra, Adson narra un su evanescimento con le parolas "Cadeva como un corpore morte cade"  que son un clar citation del Comedia. Guilhelmo in vice parla de Malachia como de un "Vaso de ceramo inter duo vasos de ferro" que recorda Manzoni. In un sonio de Adson, son citate duo phrases famose, que hodie son considerate inter le prime documentos del vulgar italian: "Traete, filii de puta!", ab un inscription in le Basilica de Sancte Clemens in Roma, e "Sao ko kelle terre per kelle fini ke ki kontene..." ab le Placiti cassineses. Le scena in cuje Adson copula con le puera es un collage de pecias del Cantico del canticos.  In iste modo Eco ha cercate de transmitter como un monacho experimentarea le sexo a transverso le su "sensibilitate cultural".                              Le fiction del manuscripto retrovate, utilisate ab Umberto Eco, es un expediente narrative jàm usate ab altere autores: per exemplo Alessandro Manzoni in le Le Promisse  sposos, Walter Scott in Ivanohe (un manuscripto anglonormanne), Jan Potocki in le Manuscripto trovate a Saragossa,  Nathaniel Hawthorne in le Littera scarlato, Miguel de Cervantes in le Don Quixote (le manuscripto in aljamiado de Cide Hamete Benengeli), Mattheo Maria Baiardo in le Orlando inamorate,  Ludovico Ariosto in le Orlando furiose, Giacomo Leopardi in le preambulo al Fragmento apocripho de Straton ab Lampsaco in le Operettas moral.  Eco utilisa de novo isto expediente in le romance Le cemeterio de Praga.

mercoledì 24 gennaio 2018

Le Defuncte Mattia Pascal

Per Luigi Pirandello       -        Traduction in Interlingua per Francesco Galizia
Luigi Pirandello (Agrigento, 28 junio 1867 – Roma, 10 decembre 1936) esseva un dramaturgo, scriptor e poeta italian, ille recipeva in le 1934 le premio Nobel in litteratura. Per le su production, le themas e le innovation del obras theatral es considerate inter le majores dramaturgos del XX seculo. Inter le su labores son famose diverse novellas e contos breve (in dialecto sicilian e in italian) e circa quaranta dramas, le ultime del quales incomplete. Le defuncte Mattia Pascal (It. il fù Mattia Pascal), edite le prime vice in le 1904, es le su optime romance e anque le prime opera ubi le su senso de dualismo es clarmente exprimite. Mattia Pascal, morite duo vices, es le personage principal, circum a ille se crea un ambiente, se forma un atmosphera, con le vividitate del narration, e con le attente analyses de tote le societate parve burgese; le romance es considerate como un del operas fundamental del litteratura italian. Illo porta le lectores in modo jocose al mundo complexe e tragic, per le su vita conjugal, de Pirandello. Le romance esseva traducite anque in Interlingua in le 1993, per Pian Boalt, optime autor e traductor, del Societate Svedese pro Interlingua.  Risultati immagini per pirandello foto fu mattia pascal
Personages:
Mattia Pascal (Adriano Meis): Protagonista
Alteres personages: Roberto Pascal, amita Scolastica, Batta Malagna, Romilda Pescatore, Marianna Dondi (vidua Pescatore), Oliva, Gerolamo Pomino, Anselmo Paleari, Adriana Paleari, le senioretta Caporale, Pinzone, Terenzio Papiano, Scipione Papiano, don Eligio Pellegrinotto.

Resumpto del Historia:
Mattia Pascal vive a Miragno in Sicilia, ubi le patre al su morte, ha lassate in hereditate al uxor  e al duo filios Mattia e Roberto, un bon fortuna. Batta Malagna, un dishoneste administrator, se interessa de gestir le patrimonio, ma face plus le su interesse que illo del familia Pascal. Malagna sposa Oliva, un puera qui Mattia cognosce ben, con la qual interprende un relation amorose al fin de facer un despecto al administrator, pois que iste non resulta ad haber heredes, e attribue le culpa de isto a Oliva, non pensante que in vice sia ille le "problema". Al fin Oliva remane gravide de un infante, filio de Mattia. Le amico Pomino dice al protagonista de haber sapite ab un serva, qui Malagna habeva habite un discussion con le cosina, Marianna Dondi, vidua Pescatore; iste haberea reprochate a ille, de non resultar ad haber un filio, como consequentia del refusa de sposar Romilda, filia del vidua e nepote de Malagna, del qual Pomino es inamorate. Ora le oncle on esserea repentite de non haber sposate le nepote. Mattia e Pomino les time que le homine sta conjurar con le cosina pro haber un filio ab Romilda. Pascal adjuta le amico, e, justo pro facer lo consolar un poc, dice a ille que, per salvar le puera, Pomino poterea sposar la. Con le excusa de un tratta, Mattia va a casa de Marianna Dondi, ubi trova anque Malagna, e cognosce Romilda, remane poco a casa del vidua Pescatore, e rogava de poter retornar ancora ab Romilda e Marianna, qui, tamen, non sembla contente del annuncio de un su proxime visita. Nonobstante qui Mattia parla a illa de Pomino e del su amor, Romilda se inamora de Mattia, e ille reciproca le su amor. Un die, le puera, remanite sol con ille al ferma de Stia, post qui le matre se es removite a vider le molino, roga a ille de portar la via lontan del matre. Romilda assi remane anque illa gravide ab Mattia e ille, post al lor reporto sexual, pensa como preparar le matre al notitia del su inevitabile matrimonio. Recipe, tamen, un littera ab Romilda, ubi illa dice a Mattia que illes non debe plus vider se. Mattia non comprende le motivo que ha inducite le puera a rogar le un cosa simile. Le mesme die, Oliva va a su casa pro  lamenter se con le matre de Mattia, pro le desperation a causa de su marito. Intertanto quando Romilda,  ha revelate al matre le amor que la ligava a Mattia, Marianna Dondi es vadite su tote le furias, e ha dicite qui non haberea jammais consentite a facer la sposar con uno como Mattia. Arrivate Batta Malagna, le vidua Pescatore lassa sol Romilda con ille,  le puera revela a ille le su disgratia que le es occurrite e le roga de opponer se al matre e de "inducer la a plus juste consilios", proque illa voleva restar fidel a Mattia. Le homine dice que, essente Romilda de etate minor, es ancora sub le autoritate materne e que illa poterea anque ager judicamente contra Pascal. Batta Malagna remedia al situation,  acceptante como sue le filio que esserea nascite a Romilda. Depost un mense circa Batta Malagna ha annunciate triumphal le proxime arrivata del su tante expectate filio. Mattia, assi comprede le ration del littera de Romilda, ubi diceva que non debeva plus vider se, on sentiva fraudate ab illa. Mattia assi va a casa de Oliva e  monstra a illa le littera, le puera comprende qui Malagna non es le ver patre del infante qui expecta Romilda, ma Mattia dice a  illa qui debe facer creder al marito que ille pote vermente haber un filio. Malagna discoperi que anque le uxor es gravide, e non vole plus facer le patre al filio de Romilda. Inde va ab Mattia e dice que ille ha dishonorate le nepote e que debe remediar a illo que ha facite. Mattia es constrigite assi a sposar Romilda.  Ma ora Malagna debera facer le patre al infante qui Oliva expecta ab Mattia. Le matrimonio inter Mattia e Romilda non es felice, proque illa es invidiose del filio que esserea nascite a Oliva inter le prosperitate e placer, al contrario del sue qui venira al mundo in angustia e in le incertitude del deman, assi illa non poteva plus ni vider ni audir Mattia. Le situation pejorava quando, pro salvar le ferma de Stia con le molino, le familia Pascal debeva vender le casas, e le matre del protagonista va a viver con le filio. Ma isto non basta, Pascal cerca de trovar un labor, ma non resulta a trovar lo. Le vidua Pescatore e Romilda non se demonstrava gentil con le matre de Mattia, e ille time que, irritate per le reguardos que ille faceva al matre, las tractava mal. Ma un die sapite como le vidua Pescatore tractava le matre de Mattia, veniva le amita Scolastica, membro nubile del familia, e la portava via a su casa. Un jorno, al vespere,  Pascal incontra per caso Pomino, ille es inrabiate con Mattia pro le su traition, ma le protagonista cerca de convincer le qui era Pomino a trair le, pro le sacrificio que debe complir vivente con Romilda e le vidua Pescatore. Le amico sapite qui Mattia non trovava un labor,  diceva a ille qui su patre le cavallero Pomino, qui labora al municipio como assesor pro le instruction public, dice que le bibliotheca de Boccamazza es in misere condition, e ille qui se occupa del bibliotheca, le senior Romitelli,  es physicamente debile. Gratias a Pomino, Mattia deveni assi bibliothecario. Un jorno, durante que ille labora, ha le notitia qui le uxor sta per parturir, ille va rapide a casa, ubi Marianna Dondi dice a ille de vader a cercar un medico, post haber cercate in van un doctor, Mattia, exhauste, retorna a casa, ubi trova le doctor. Pascal vide qui son duo infantes qui Romilda sta facente nascer: una es jam nascite, le altere sta per venir al mundo. Un del filias mori poc dies post le nascentia, le altere quando ha quasi un anno. Con le parve filia veni a mancar anque le matre de Mattia, in le mesme die e quasi in le mesme hora. Per un integre nocte  Mattia vaga per le village e le campania, e al fin on retrova al ferma de Stia, presso le cannella del molino. Veni adjutate ab un vetule molinero de nomine Filippo, qui era illac de guarda, facente le seder sub un arbore e parla a ille de su matre e de su patre e del belle tempores lontan. Le homine consola ille, e dice qui non debeva plorar e desperar se assi, proque le filia es recipite in le «mundo ultra» per le su car granmatre, qui parlara sempre de ille e non la lassera jammais sol. Tres dies depost le fratre Roberto qui viveva a Oneglia, mandava cinque centos lire pro le funerales del matre, ma a isto habeva jam pensate le amita Scolastica. Depost un del consuete litigios con Romilda e le vidua Pescatore, que post le morte del su puera e del matre ille disgustava, e non resultante plus a resister al su miserabile vita, con un improvise resolution, Mattia va via del village con le cinque centos lire de su fratre Roberto, que ille habeva ancora. Durante le via in direction del station ferroviari, pensava de vader a Marsilia,  e de imbarcar se per le America. Ma arrivatea Nizza descende del traino e girante per le citate, on arrestava in fronte de un boteca, ibi son exponite opusculos que publicitava le joco del roulette. Al initio on allontanava del boteca, ma pois retornava, per curiositate, e compra un opusculo. Inde parte per Monte Carlo, arrivate al Casino, on ferma a jocar al roulette,  e, con su grande surprisa, vince,  Mattia continua a vincer e deveni ric. Per le su colpos fortunate, un femina propone a ille de jocar con illa, ma le juvene Pascal la repulsava. Anque un «espaniol»  le face le mesme requesta, e ille, post haber parlate, va via ab ille. Le mateno del dece-secunde die, Mattia veni a saper que alcuno se es occise: es un juvene que le protagonista cognosceva, habente ambes jocate un vice al mesme tabula. Pascal coperi pietosemente le visage disfigurate, con un pannello de naso, e pois escappava via, retornante a Nizza  pro partir de illac le mesme die con octanta-duo milles lire. Decise a retornar a casa per recuperar le su proprietate e vindicar se del injurias del matre affin le vidua Pescatore, ma un altere facto muta le su destino. Durante que es in traino lege per caso sur un jornal que a Miragno es stato retrovate in le cannella de un molino le cadavere de Mattia Pascal, disparite ab multe dies, occise se a causa de decadentia financiari, le corpore in putrefaction, esseva recognoscite, como illo de Mattia Pascal ab le matre affin Marianna Dondi  vidua Pescatore. Ben que ille era perturbate, comprende presto que, credente le totes morite, era libere, non habeva plus debitos, non uxor, e non matre affin, e pote haber un altere vita. Assi, con le pseudonymo de Adriano Meis, que ille habeva adoptate, audente le conversation de duo personas in traino, initia a viagiar in Italia e pois in Germania. Ma pois ante que le moneta va a terminar, decide de stabilir se a Roma in un camera mobiliate. Se inamora, reprochate, del juvene Adriana, blonde e con le oculos azur, le dulce e triste filia del patrone de casa,  Anselmo Paleari, e vole sposar la, tentante de haber un nove vita stabile, depost plus de un anno de solitude passate in viages a transverso le Italia, e in Europa, viages financiate con le summa de 82 milles lire vincite al joco. E Adriano Meis vive un altere vita. In le casa vive anque Terenzio Papiano, marito del soror de Adriana, morite desde sex menses, e le fratre Scipione. Un altere locataria era le senioretta Silvia Caporale, maestra de pianoforte de ultra quaranta annos de etate e amica de Adriana. Ma presto, nonobstante le su amor per Adriana, comprende que le su existentia es ficticie e illusori como un umbra. De facto, non essente registrate al officio civil, non pote sposar Adriana, non pote denunciar le furto habite ab Terenzio Papiano, qui era entrate in le su camera pro robar le su moneta, e non pote haber alcun del normal activitate quotidian, pois que es sin identitate. Decide assi de simular un suicidio e, lassate le su baston e le su cappello sur le parapetto del ponte Margherita sur le fluvio Tibere,  Adriano Meis dispare.  Mattia alora vade a Oneglia a trovar le fratre Roberto, qui post le surprisa del retorno de Mattia vive, dice a ille qui le uxor se es maritate con Pomino un anno antea. Retorna assi a Miragno sub le nomine de Mattia Pascal, pro vindicar se e reprender se le su vita e identitate, post duo annos. Mattia a casa de Pomino discoperi que le uxor ha habite un puera, alora decide de lassar in pace Pomino e Romilda, exi del casa e vade al bibliotheca a trovar le su amico don Eligio Pellegrinotto, al qual narra le su historia, pois va al casa de amita Scolastica, qui le ha date refugio e dormi in le mesme lecto de su matre. Ille assi passa le su jornatas in casa del amita, e in le bibliotheca pulverose ubi laborava in precedentia, a scriber per circa sex menses, le su estranie historia e de tempore in tempore ille va al cemiterio per portar sur le tumba del "defuncte Mattia Pascal" un corona de flores, e quando alcun curiose demanda a ille qui es vermente, ille responde: Eh, mi caro, io es le dufuncte Mattia Pascal.
In le Prefacio secunde (philosophic) - a modo de excusa, le protagonista decide de scriber le su estranie aventura: Mattia lassera le manuscripto in le bibliotheca ubi habeva laborate, ma con le obbligation tamen, de aperir lo solmente depost cinquanta annos, del su tertie, ultime e definitive morte. Le prime morte es quando es morite suicida in le molino de "Stìa", le secunde es quando "mori" le su alter ego Adriano Meis. Le consilio de mitter per scripto le su caso veni a Mattia per le su amico bibliothecario, don Eligio Pellegrinotto.

domenica 17 dicembre 2017

BON NATAL, E FELICE ANNO NOVE 2018 A TOTES

Le Dece-secunde nocte

Per William Shakespeare – Traduction in Interlingua per Francesco Galizia

Personages:

    Orsino, Duce de Illyria, inamorate de Olivia
    Le contessa Olivia,
    Viola, filia del duce de Messina e soror gemine de Sebastian
    Sebastian, filio del duce de Messina e fratre gemine de Viola
    Malvolio, majordomo de Olivia
    Antonio, capitano de vascello e amico de Sebastian
    Sir Toby Belch, oncle de Olivia
    Sir Andrew Aguecheek, amico de Sir Toby e pretendente de Olivia
    Maria, gentildomina amica de Olivia
    Fabian, servo de Olivia
    Feste, buffon de Olivia
    Valentino, gentilhomine al corte del Duce
    Curio, gentilhomine al corte del Duce
    Seniores, Prestres, Marineros, Guardas, Musicantes
Le Dece-secunde nocte o Illo que vos vole (Twelfth Night, or What You Will), es un comedia in cinque actos scripte per William Shakespeare inter le 1599 e le 1601. Le titulo allude al festa del dece-secunde nocte (que es le Epiphania) clamate in iste modo per le numero de dies que passa ab le Natal usque al festa. Esseva representate con certessa le 2 februario 1602 al Middle Temple Hall. Le su origines litterari deriva ab un comedia italian, Gl'ingannati, (Le fraudate) apprestate a Siena per le local Academia in le 1531. Le loco del historia es le antique region de Illyria, e narra un historia de amores e fraudes, in le qual le fratres gemine Viola e Sebastian, post un naufragio, pote cognoscer le Duce de Illyria Orsino e le dama Olivia. Orsino ama Olivia qui ignora le su cortesamento, ma quando illa on trova avante a Cesario messagero de Orsino, se inamora de ille, ma le messagero es le juvene Viola (qui post le perdita del fratre, se es travestite ab homine pro entrar al servicio del Duce). Le amor de Olivia per Cesario, discatena un serie de eventos impreviste usque al felice final. Le historia narra anque le vita de altere personas del Corte de Olivia: le buffon Feste, le majordomo Malvolio, le gentildomina Maria, le oncle de Olivia Sir Toby Belch, le servo Fabian e Sir Andrew Aguecheek. Le majordomo Malvolio veni burlate per le alteres cinque qui, falsificate un littera, face creder a ille de esser objecto de attention ab parte del patrona Olivia.
Immagine correlataResumpto del Historia:
Le loco del comedia es le Illyria, antique region longe le costa oriental del mar Adriatic, iste loco create ab Shakespeare es de pur phantasia. Le prime tres scenas los introduce al locos e al personages principal, con le exception de Olivia, qui compare solmente in le quinte scena. Le prime acto, se aperi al corte del Duce Orsino, nobile gentilhomine de Illyria, qui lamenta le su amor per le belle Olivia, qui non corresponde al su amor, proque illa ha decise de non conceder se a necun homine per septe annos al fin de honorar le lucto per le fratre morite. Inutilmente Orsino manda messageros al palatio del domina: illes non son recipite. Contemporaneemente, sur le costa, le protagonista feminil Viola ha facite naufragio, e crede qui su fratre gemine Sebastian sia morite. Le capitano del vascello naufragate, informa illa del loco ubi on trova e del historia de Orsino e Olivia. Viola decide alora de travestir se ab garson, essente multe habile in isto, pois que quando era puera plus vices se era divertite a imitar le fratre, e credente de esser plus secur como homine e non como femina, prende assi servicio, como page al corte del duce Orsino, con le nomine de Cesario. In casa de Olivia, intertanto, le ruitose oncle del contessa, Sir Toby Belch, se interteneva con le gentildomina Maria amica de Olivia, e texeva le laudes del su amico Sir Andrew Aguecheek, pretendente al mano de Olivia. Per Maria, tamen, ille es solmente un perfecte idiota et ebrie, e quando Sir Andrew entra in scena, conferma le opinion de Maria, essente tarde e poco preste. Le quarte scena del prime acto, vide le prime sequentia del comedia, del durata de un jorno, ab le matino al nocte. In le palatio, le duce Orsino incarga Cesario (Viola) de vader ab Olivia con un message de amor. Viola lamenta quanto ingrate sia le labor conferite a illa, facente intender a nos le su amor per Orsino. Le scena on move a casa de Olivia, ubi Maria reprocha le buffon Feste per esser se absentate troppo ab le palatio. Superveniva Malvolio e le contessa, ambes les interrogava Feste. Iste face un exhibition verbal con nonsense e rationamentos plen de sagessa, demonstrante al fin de non esser ille le folle ma le mesme Olivia. Al arrivata de Viola, Maria adverte Olivia del presentia de un juvene, Olivia es decise a non reciper le messagero, e incarga Malvolio de chassar lo. Totevia, post le firme insistentia de Viola, Olivia, se muniva de un velo pro celar se le visage, e lo recipe. Como Cesario, le juvene on demonstra assi amabile e de nobile comportamento de facer inamorar le contessa, anque si non habeva iste intention. Al termino del incontro Cesario (Viola) va via, con le promissa de retornar pro referer le reaction de Orsino. Ma Olivia con un stratagema pro poter revelar le su sentimento al juvene, confide a Malvolio un su anello, qui dice de haber habite in pignore ab Cesario per conto de Orsino, e ordina a ille de vader a restituer lo al page.
Le secunde acto se aperi sur le ripa del mar ubi entra in scena Sebastian, le gemine de Viola, qui usque a illo momento se faceva clamar Roderigo, e le capitano Antonio. Le juvene Sebastian, inquiete per le presumpte morte del soror, qui crede necate, es decise a vader al corte de Orsino. Malvolio intertanto attinge Cesario in strata e consigna a ille le anello. Viola, post le stupor initial, intue que se tracta de un dono, e comprende le real intention de Olivia, e retorna al corte del duce. Al corte de Olivia, Malvolio es protagonista del burla de Maria, de Sir Toby e de Sir Andrew al presentia del buffon Feste: depost qui le majordomo reprimenda Sir Toby del su comportamento dissolute, illes complota al su spatulas un plano pro facer lo disfigurar al oculos de Olivia. Maria, qui es capace de imitar le calligraphia del contessa, scribera un littera con allusion amorose directe a Malvolio per traher le in fraude e facer lo protagonista de un clamorose burla. Le secunde jornata dura ab le matino al poner del Sol, et es le parte plus longe del comedia. Orsino, qui non accepta le refusa de Olivia, dialoga sur le natura del amor con Cesario, Curio e Feste, le qual canta cantiones de amor per le duce. Viola veni novemente incargate per le duce, de vader ab Olivia e non vale a nihil le tentativa del puera de dissuader le. Per allusion, illa tenta de exprimer le su sentimentos pro le duce, fingente que los sia directe a un domina. Intertanto sir Toby, sir Andrew e Fabian les attende ab Maria notitias sur le burla: le domina, depost haber scripte le false littera directe a Malvolio, les face celar pro vider le majordomo qui trova le littera ubi, con allusion indirecte, face creder a ille de esser objecto del amor de Olivia, e va, secundo le indication del littera, a vestir se con calceas jalne e garrettieras cruciate qui crede amate ab Olivia, ma que, illa non ama .
Le tertie acto vide le retorno de Cesario al corte de Olivia, qui un vice sol con Viola initia a cortesar la; Toby, Andrew e Fabian celate, les assiste a illo, e Andrew, pretendente de Olivia, es particularmente furibunde per le attention qui le domina reserva al juvene page e le altere duo dice a ille de defiar le a duello. Le action tamen es interrumpite ab Maria qui annuncia le vestimento de Malvolio secundo quanto scripte in le false littera. Sur le strata per arrivar al corte de Orsino, Sebastian on separa ab Antonio le qual, nonobstante revela de haber combattite contra le duce in un precedente battalia naval, subtrahente le del moneta, e curre dunque le risco de esser facite prisionero, non vole abandonar Sebastian. Durante que Sebastian visitara le citate, Antonio expectara in un locanda, e consigna a Sebastian le bursa del moneta, in le qual son anque soldos subtrahite in passato a Orsino. Le burla a Malvolio, intertanto arriva a completion: Maria e Olivia son in le jardin quando perveni, convocate ab Olivia, le majordomo in calceas jalne e garrettieras cruciate. Al meravilia de Olivia, Malvolio allude al false littera, ma le domina, non comprende, dubitante qui Malvolio sia exite de ration. Olivia preca Sir Toby de vigilar super Malvolio, e resta assi sol con Cesario. Fabian, Maria e Toby les tracta Malvolio como un folle e les claude, ligate, in un camera. Sir Andrew ha intertanto terminate un littera de defia directe a Cesario, plen de errores e stupiditate. Sir Toby, qui medita un altere fraude a damno de sir Andrew, consilia ille de defiar le subito. Durante que Andrew on prepara, Toby decide de reportar a voce a Cesario le defia a duello. Olivia ancora cortesa Cesario, ma Viola tenta de interponer le amor de Orsino pro le domina. Le conversation es interrumpite ab Sir Toby e Fabian annunciante le defia. Viola, stupite e preoccupate pois que non sape tirar de scherma, tenta de evitar le duello. Sir Toby e Fabian, essente le duo contendentes divise, face creder a catauno del duo que le adversario ha un grande capacitate de combatto, aumentante assi le anxietate sia de Andrew sia de Viola. Le duello sta per initiar quando entra Antonio qui prende subito le defensa de Viola, excambiante la per Sebastian. Le entrar es tamen fatal pro ille, proque le guardas de Orsino, les recognosce, proque denunciate ab Malvolio, et es arrestate: Antonio pete a Viola de restituer le bursa del moneta, confidate in realitate a Sebastian, ma la juvene, non suspectante le excambio de persona, denega de posseder lo, Antonio discatena le delusion, e le su ira. Antonio ha appellate Viola como «Sebastian», convincente illa non del salvation del fratre, ma sol del facto que, in habitos masculin, le similantia al fratre perdite es grande. Discoragiate abandona le duello, convincente Sir Toby, Andrew e Fabian qui 'Cesario' sia un coarde qui abandona le amicos in le momento del besonio e qui non sape batter se.
Al initio del quarte acto Feste es al recerca de Cesario, per ordine de Olivia, le buffon incontra in vice Sebastian, arriva Sir Andrew, e Sebastian es constrigite ad affrontar le in duello e vince in un sol motion. Al duello les arriva le altere personas inter le qual Olivia qui, vidente Sebastian le excambia per Cesario, e le invita a palatio. Hic Maria incita Feste a colpar ancora Malvolio, con le vestimento de Misenior Topas, exorcista gallese, per convincer le del su follia. Malvolio non le recognosce e confida al buffon un littera per Olivia, con le qual protesta per le su situation. Olivia intertanto ha rogate a Sebastian de sposar la. Ille, incredule de fronte a isto que considera un sonio, accepta. Le ultime sequentia, ab le nocte del jorno precedente usque al matino sequente, initia con Malvolio claudite como folle e proseque con le matrimonio nocturne inter Sebastian e Olivia.
Le quinte acto se aperi con le ingresso de Viola e Orsino al palatio de Olivia. Hic Viola recognosce Antonio como su salvator del duello inter illa e Sir Andrew; e Orsino indica ille como passate inemico. Inutilmente Antonio narra de como ha salvate le homine ab le naufragio, e haber confidate a ille le su bursa de monetas: Viola denega illo, essente Sebastian e non illa le real amico del capitano. Le ingresso de Olivia interrumpe le discurso de Antonio, initiante un conversation a tres: durante que Orsino tenta inutilmente de declarar se a Olivia, ista pete explication del mancate promissas matrimonial a Cesario. Le discurso face vider ad Orsino, in Cesario un inemico, qui debe affrontar pro obtener le corde de Olivia: Viola, cec de amor, es prompte a morir per mano del homine amate, facente intender a Olivia de non agradar le su cortesamento. Le ingresso del prestre in scena face cognoscer a Orsino del matrimonio inter Olivia e Sebastian, excambiate per Cesario. In ille momento entra in scena anque Sir Andrew qui jura de esser stato offendite durante le duello ab Cesario, le qual dice de esser innocente. Le colpo de scena es le ingresso de Sebastian, qui va ab Olivia pro excusar se del colpo ad Andrew, e pois vide Viola. Recognoscente se, le duo gemine les comprende que le lor morte il era presumpte e les gaude del advenimento, narrante se le lor vicissitudes. Orsino roga a Viola de vider la vestite ab femina, e illa revela de haber lassate le su habitos a casa de Antonio, ora in prision denunciate ab Malvolio. Feste arriva con le littera adressate a Olivia scripte ab Malvolio: gratias al littera totes comprende que le homine non es folle e veni liberate insimul ad Antonio. Arrivate Malvolio ille vole explication sur le littera de amor habite ab le patrona, la qual recognosce in illo le falsification del proprie calligraphia, e que on tracta de un fraude a damno del majordomo ab parte de Maria e del alteres. Fabian confessa de esser uno del autores del burla. Sir Toby, enthusiasmate del capacitate de Maria, vole sposar la. Orsino roga a Viola de esser le su sposa, e Olivia promitte a illa de esser un soror sincer e devote: al felicitate del duo copulas contrasta le ira de Malvolio, qui discoperi de esser stato fraudate e vole vengiar se. Depost iste scena Feste, qui cantante e sonante, annuncia al spectatores, le fin del comedia.