Don Quixote de La Mancha. Libro 1, Capitulo I

per Miguel de Cervantes y Saavedratraduction in interlingua per Francesco Galizia

Que tracta del condition del famose e valente hidalgo don Quixote de La Mancha.

In un parve village de La Mancha, de cuje le nomine io non vole recordar me, il non ha multe tempore que viveva un hidalgo de illes qui ha picca in le portapicca, scuto antique, cavallastro magre e can de chassa. Un olla de alque plus vacca que agno, salata le majoritate del noctes, lenticulas le venerdi, ovos con lardo le sabbato e alcun pipion de complemento le dominica, consumeva illo le tres partes de su possessiones. Le resto de illos se terminava in un mantello e un casaca de bon panno ,calceas e pantoflas de villuto pro le festas, e un habito gris pro le altere dies. Ille habeva in su casa un domina qui passava le quaranta annos e un nepta que non arrivava al vinti, e un garson experte de campo e de mercato,que insellava le cavallastro como prendeva le cisorios de putar.Le etate de nostre hidalgo era vicin le cinquanta annos.Ille era de natura robuste, le corpore sic e discarnate de visage,se levava tosto le matino e amava le chassa .Alora, besonia de saper que iste supradicte hidalgo, habeva le supernomine de Alonzo Quixada, e in le momentos que ille era otiose, que era le major parte del anno, se dedicava a leger libros de cavalleria, con tante affection, que negligeva quasi de tote puncto le exercitio del chassa e anque le administration de su possessiones; e arrivava a tanto su curiositate e nonsenso in isto, que ille vendeva parte de su terra de seminar pro comprar libros de cavalleria in que leger, e, assi, portava a su casa totes quantes ille poteva haber de illos; e, de totes, necuno le pareva tanto ben como illos que componeva le famose Feliciano de Silva, proque le claritate de su prosa e celle intricate argumentos sue le pareva un meravilia, e plus quando legeva celle litteras de defia, ubi trovava scripte: Le alte celos que de vostre divinitate diviemente con le stellas vos fortifica e vos face meritatrice del meritamento que merita le vostre grandessa. Con iste rationes le povre cavallero,se disvelava pro intender de illos lor senso, ben que non los extraherea ni los intenderea Aristotele mesme, si ille haberea resuscitate pro illo solmente.Il habeva multe vices disputa con le curato de su village - que era homine docte -super qual habeva essite le melior cavallero: Palmerín de Anglaterra o Amadis de Gaula; ma le barbero del mesme village, maestro Nicolas, diceva que necuno arrivava al Cavallero del Phebo, proque , in question de valentia ille non iva detra a necuno.In resolution, ille absorbeva se tanto in su lectura, que ille passava le noctes legente del vespere al matino, e le dies del matino al vespere, e assi, a causa, del poco dormir e del multo leger, se le ruina le cerebro de modo que veni a perder le ration. Se plenava le phantasia sue de tote cello que ille legeva in le libros: incantamentos, querelas, battalias, defias, feritas, declarationes,amores, tempestas et extravagantias impossibile;e ille se fixava in su imagination de tal modo que era veritate tote celle sonios e inventiones que ille legeva,e que pro ille non habeva altere historia plus certe in le mundo. Diceva ille que le Cid Ruy Díaz habeva essite multo bon cavallero, ma que ille habeva nihil a facer con le Cavallero del Ardente Spada, que de solo un colpo de spada habeva fissite al medio duo enorme gigantes. Era plus de accordo con Bernardo del Carpio, proque in Roncesvalles habeva occidite Rolando, le incantamento, usante le dexteritate de Hercules, quando ille suffocava, inter le brachios, Antheo, le filio del Terra. Diceva ben del gigante Morgante, proque, ille esseva de celle generation, de cuje tote illes son superbe e ignorante, ille solo era affabile e ben create. Ma, super totos, ille era de accordo con Rinaldo de Montalbán, e plus quando ille le videva exir de su castello e robar tote le personas que ille trovava,e plus quando ille robava celle idolo de Mahomed que era tote de auro, secundo quanto dice su historia. Pro dar un serie de colpos de pede al traitor Gano de Magontia, ille darea le domina que habeva, e ancora le su nepta in addition.In effecto, finite jam su ration, ille veni a dar super le plus extranee pensamento que jammais dava folle in le mundo, e illo era que le pareva convenibile e necessari, assi pro le accrescimento de su honor como pro le servicio de su patria, facer se cavallero errante e ir per tote le mundo con su armas e le su cavallo a cercar le aventuras e a exercitiar se in tote le interprisas, como cello que ille habeva legite que le cavalleros errante exercitiava se, et exponer se ille in omne proba periculose ubi, executante los, attingeva ille fama immortal.

 

Le povre homine jam imaginava de esser, pro le valor de su brachio, al minus imperator de Trebisonda; e assi, con istos tal agradabile pensamentos, portate ille del extranee gusto que in illos senteva, ille se dava haste a poner in effecto le su desiro. E lo prime que ille faceva era nettar un armatura que habeva essite de su ancestres, le qual era de multe seculos, coperite illo de ferrugine e plen de mucor, ponite e oblidate in un angulo. Ille nettava e preparava a illo lo melior que poteva; ma ille videva que a illo mancava un pecia de multe importantia, era que illo non habeva un helmo,ma un simple morrion sin visiera ; ma a isto remediava su ingenio, proque de cartones faceva un visiera que incastrate in le morrion, lo faceva haber un apparentia de helmo integre. Es veritate que, pro probar si era forte e poteva esser al risco de un pugnalate, ille extraheva su spada e le dava duo colpos e con le prime in un momento desfaceva lo que habeva facite in un septimana; e ille non lassava apparer le facilitate con que lo habeva facite a peciettas, e, pro assecurar se de iste periculo, ille tornava a facer lo de nove, ponente le intra illo,barras de ferro de tal maniera, que ille restava satisfacte de su fortalessa e, sin voler facer nove experientia de illo, declarava de haber un helmo de finissime e optime qualitate.Ille vadeva depost a vider su cavallastro, e anque se ille habeva plus plagas e plus defectos que le cavallo de Gonela, anque se era, tote pelle e ossos, a ille pareva que ni le Bucephalo de Alexandro ni Babieca del Cid con ille se equalava.Passava quatro dies a imaginar qual nomine le ponerea; proque,secundo diceva se ille a se mesme, non era ration que cavallo de cavallero assi famose, e tanto bon ille per se, esserea sin nomine cognite; e assi cercava de trovar un nomine que designava cello que habeva essite ante que era de cavallero errante e lo que era alora; assi era multe logic que, se le su senior mutava condition, anque le cavallo debeva mutar equalmente le nomine, e le ganiava se famose e pompose, como conveniva a le nove ordine e al nove exercitio que jam assumeva, e inde, depost de multe nomines que ille formava, refusava e quitava, disfaceva e tornava a facer in su imagination, al fin le veniva de appellar lo Rocinante: nomine, a su opinion, alte, sonor e significative de lo que habeva essite quando era cavallastro, ante de lo que era ora, que era anterior e prime de tote le cavallastros del mundo.Ponite ille nomine,assi tante de su gusto, al su cavallo, voleva ille poner se le nomine a se mesme, e in iste pensamento durava altere octo dies, e post toto veni a appellar se don Quixote; de ubi, que sin dubite, se debeva appellar Quixada, e non Quesada, como altere vole dicer. Ma recordante se ille que le valorose Amadis non solo se habeva contentate de appellar se simplemente Amadis, ma habeva adjuncte le nomine de su regno e patria, pro facer lo famose, e ille assi se appellava Amadis de Gaula, anque ille voleva, como bon cavallero, appender al su nomine cello del patria sue, e appellar se Don Quixote de La Mancha, con que a su opinion declarava vivide su lineage e patria, e le honorava con prender le supernomine de illo.Nette, alora, le su armas, facte del morrion un helmo, ponite nomine a su cavallastro e confirmante se a se mesme, comprendeva que non le mancava altere cosa salvo cercar un dama de qui inamorar se, proque le cavallero errante sin amores era arbore sin folias e sin fructo e corpore sin anima. Diceva se ille: Si io, pro culpa de mi peccatos, o pro mi bon fortuna, me incontra con alcun gigante, como de ordinario eveniva les a le cavalleros errante, e le abatte de un collision, o le finde pro medie del corpore, o, finalmente, le vince e le rende, non sera bene haber a qui inviar le presentator, e que entrarea e genicularea se ante mi dulce seniora, e dicerea con voce humile: "Io, seniora,es le gigante Caraculiambro, senior del insula Malindrania, qui era vincite in singular battalia per le nunquam debitemente laudate cavallero don Quixote de La Mancha, le qual me ordinava de presentar me ante vostre senioria, pro que vostre grandessa disponerea de me a su bon voluntate" Oh, como se diverteva le nostre bon cavallero quando habeva facite iste discurso, e plus quando trovava a qui dar nomine de su dama! Et era, a lo que se crede, que in un loco proxime al sue il habeva un puera fermera de multo bon parer, de qui ille un tempore era inamorate, ben que, secundo se cognosce, illa jammais lo sapeva ni dava prova de illo. Illa se appellava Aldonza Lorenzo, e a ista le pareva esser ben dar le titulo de seniora de su pensamentos; e, cercante le nomine que non disaccorda se multo del sue e que poteva indicar la como princessa e grande seniora, assi veniva a appellar la Dulcinea del Toboso, proque era native del Toboso: nomine, a su parer, musical, insolite e significative, como tote le alteres que a ille e a su cosas habeva ponite.

DON QUIXOTE DE LA MANCHA
per Miguel de Cervantes Saavedra
traduction interlingua Francesco Galizia

Jam con le poema de Luis de Camoes “Le Luisiadas”, que era tote basate sur un personage del historia contemporanee,Vasco da Gama, on constatava un facto multo importante:id es le refusa de cantar le vetule themas traditional (Orlando,Rinaldo,le guerra inter le christianos e le paganos) e le proposito explicitemente declarate ab le poeta, de cantar argumentos prendite del vita real,e del historia.Non habe importantia qui Camoes, post assi clar premissa, retorna a calcar le disposition e le themas virgilian e respecta tote le regulas del poema classic, ma isto demonstra que le poema epic cavalleresc es al fin.Un altere colpo a iste genere de poesia, on ha in le mesme tempore,ab un opra importante in le historia del litteratura europee; le “Don Quixote “de Miguel de Cervantes Saavedra. Opra que vole esser, in le intention del autor un feroce, cruel satira de tote le mundo heroic que era exaltate del production epic-cavalleresc, supertoto italian.Le opra es scripte in prosa, mori assi, non sol le vetule mundo cavalleresc, ma anque le forma poetic con le qual era expresse. Un nove typo de opras, plus moderne, prendera le posto del poema, le romance in prosa, in le qual le heroe, le typo ideal de homine, es cambiate, non es necessari qui ille sia un semideo,como in le epopeia classic,o que ille sia superior a totes pro le su fortia phisic; le scriptor ora celebra le homines e le eventos del su tempore. Nascite le 29 septembre 1547, ad Alcalà de Henares, un village presso Madrid, Cervantes, habeva un infantia et un juventute animate, pois que le patre medico, se moveva de un citate ad un altere, in le 1568 era a Madrid, ubi studiava al collegio “El Estudio”. In le 1570 ille es a Roma, al servicio del cardinal Julio Acquaviva, e se inrolava in le armea qui le prince roman Marco Antonio Colonna, preparava contra le turcos, partecipava assi al famose battalia naval de Lepanto, ubi un grande flotta del Liga Sancte, (espanioles e italianos), destrueva le flotta turc, le 7 octubre 1571, iste facto essera le su orgulio de tote le vita.Ille esseva ferite al mano sinistre et essera curato ante a Messina e pois a Neapole, Palermo e a Genova.In le 1575, dum tornava in Espania le galea ubi ille se trovava insimul al su fratre, esseva capturate ab le piratas barbaresc, et era facite sclavos in Algeria, essera liberate in le 1580 depost le pagamento de un forte extorque. Retornate in patria scribera novellas, comedias, cantiones, posias e un romance pastoral (Le Galathea 1585).In le su vita habera un alternar se de evenimentos allegre e triste, ille cognosce le prision e le miseria, ma in le mesme annos scribeva e pubblicava le su opra plus famose “Le ingeniose hidalgo Don Quixote de La Mancha” (1605), que obtene subito successo,e in le 1615, ille, pubblicava le secunde parte del romance.E le anno seguente ille moriva a Madrid,le die 23 april, le mesme die del morte de Shakespeare.

Summario:Prime parte: - Un nobile hidalgo de campania, Alonso Quixada,qui vive in compania de un vetule serva e un nepta, in un village de La Mancha, un region de Castilia, ille ama et es exaltate per le opras de cavalleria,e crede de esser clamate como le antique cavalleros, campiones de loyalitate e corage, al defensa del ideales plus alte: justitia,fide, honor,virtute e defensa del vexate. Decide ergo de ir per le mundo:le su nomine de battalia essera Don Quixote de La Mancha, le su magre cavallo se clamera Roncinante, le su Dama essera Dulcinea del Toboso, in realitate un juvene fermera clamate Aldonza Lorenzo. Pro esser un perfecto cavalleros es necessari le investimento,e depost ite foras de casa, con un vetule armatura,e le su cavallastro le vespere, face halto presso un taverna que a ille sembla un castello, e preca le tavernero de nominar le cavallero, ille insimul al altere hospites, se burla de Don Quixote,e per fiction le nomina cavallero, ille ora es convincite de esser un perfecte cavallero errante, assi initia le su aventuras.Con le adjuta, de un paisano grossier e astute, Sancho Panza, in sella al su asino,qui ille nomina su scutero,e a cuje le cavallero promitte un ric ganio e de esser governator de un insula, illes partiva al cerca de aventuras heroic e valorose. Et ecce assi, inter le varie gestas, le lucta con le molinos de vento,que in le su exaltation Don Quixote, excambia per gigantes, e ille va al attacco con le lancea, ma es abattite, e ille inculpava de isto le spiritos maligne.Depost, varie disaventuras, le curato e le maestro Nicolas barbero del su village, sapite, ubi se trova Don Quixote, con le adjuta de un juvene femina Dorothea, qui fingera con un stratagema, de esser un princessa, qui es in cerca de auxilio, illa convincera Don Quixote a sequir la, e assi finalmente ille tornera a su casa.

Parte secunde:

- Don Quixote, apprende que es state pubblicate un libro que describe le su aventuras, ma illo lo representa in modo ingloriose;alora, sempre sequite per le fidel Sancho,parte de nove per le vias del mundo pro affirmar le su ideales, iste es le su tertie sortita.Illes vadeva al Toboso per incontrar le domina del sonios del cavallero, ma Sancho le burla, e dice a ille que Dulcinea es le prime fermera que illes incontra, un femina rustic e vulgar, Don Quixote pensa que le cambio es debite ad un diabolic incantamento. Post varie aventutas, Don Quixote,vide in le strata arrivar un carro con duo leones,que son inviate a Madrid ab le rege.Ille vole affrontar los, ma le leones non exi, e remane in le cavia sur le carro. Post iste aventura Don Quixote se clamera le Cavallero del Leones. Depost multe altere aventuras Don Quixote incontra le Cavallero del Blanca Luna,qui es un juvene studente de Salamanca Samson Carrasco, e con ille ha un defia, con le pacto que le victe debera obedir al vincitor; ille es vincite e alora seque le cavallero qui es un amico del barbero e del curato e torna de nove a casa, hic un febre improvvise le tene a lecto per sex dies, al fin termina le febre e le follia, ma proprie alora ille mori. Valor artistic: Le opra de Cervantes es multo complexe e con multiplice aspectos,et es difficile haber un definition unic.Don Quixote non es solmente un personage comic, un caricatura del cavallero errante,del heroe del poemas cavalleresc; ille in effecto ha un grande fide in le su sonios e in le su ideas, anque quando es colpite del realitate, ille non cede jammais, non se plica, e continua ad haber fiducia in le su ideales. Assi se comporta de fronte al molinos de vento, in le episodio del helmo de Mambrino,e in le caso de Dulcinea.Iste fide assi forte, tenace,firme et heroic, da a Don Quixote un nobilitate de animo et un superioritate moral que non face rider, ma porta al sympathia e al admiration; ille devene al nostre oculos un sancto o un heroe, un persona que vive in un su mundo ideal.Pro Cervantes ille es in le mesme momento folle e sancto, buffon et heroe et es le expression del idealismo,durante que Sancho es le representante del meschin realismo,del homine commun e pratic, ille ha create in iste modo duo typos de figuras eterne de homines. Le stylo de Cervantes es multe varie,e difficil de definir alterna le tono serie et academic a celle popular. Le su serenitate e le benevolente ironia, concurre a crear in realitate, le ultime e definitive libro de cavalleria, in le qual motivos litterari classic e romances, reminiscentia poetic e legendas popular son fundite in un opra con un significato universal .

LE LUSIADAS * OS LUSIADAS Per Luis Vaz de Camoes traduction in Interlingua per Francesco Galizia

Luis Vaz De Camoes,le poeta national portugese, habeva un vita multe animate e dolorose,con un eterne alternative de sonios e de delusiones, de studios e de practic activitates.Nascite quasi certemente a Lisbona in le anno 1524, compliva le studios a Coimbra, ma non frequentava le universitate. Transferite se a Lisbona in le 1542, entrava a Corte, ma esseva removite qualque anno depost, in le 1547 ille se inrolava e partiva per Ceuta in Africa,e illac in un combatto perdeva un oculo. Depost un periodo in prision per un rixa con un page de Corte,Camoes partiva per le Oriente e visitava le Persia, le India, le Malacca,le Cambodia,e le China, e per circa dece-septe annos, ille conduceva un vita de aventuras facente de toto: le soldato, le empleato, le poeta, ma sempre con le nostalgia del patria lontan.Ille se imbarcava per le retorno, ma on debeva firmar se al insula de Mozambique, inde in le 1570, con le nave “Sancte Clara”, retornava finalmente a Lisbona e ille revideva le su familia e le su citate.Luis de Camoes scribeva opras de varie genere: sonettos,lyricas, poesias, ma se occupava supertoto in le composition del su Poema “le Lusiadas”.Ille initiava le su opra in le 1545 con le intention de facer un solemne celebration del historia national portugese,e le completava depost circa vinti-cinque annos de labor, e lo publicava in le 1572, ma le obra non habeva le successo sperate del autor. Ille moriva in miseria in le 1580, in le citate qui amava tanto, quando le Portugal perdeva le su independentia, post le morte in battalia, del rege Sebastian, in le 1578, ad Alcazarquivir in Marocco,et esseva unite al Espania usque le 1640, le legenda vole que ille diceva “io mori con le Patria”. Le poema narra le aventuras de un personage realmente existite, le nobile Vasco de Gama (1469-1524) , a differentia del heroes de fantasia e legendari del altere poemas.Le 8 julio 1497, Vasco de Gama, con un flotta de quatro caravelas (Sao Gabriel, Sao Rafael, Santa Fe e un altere nave minor), partiva ab le Turre de Belem, presso Lisbona, ille reprendeva le tentativa de un altere grande navigator, Bartholomeo Dias, qui dece annos antea, habeva attingite le Capo de Bon Sperantia, le puncto plus meridional de Africa , ma pois ille era retornate a retro per le tempestas e le rebellion del equipage.Le flotta de Vasco da Gama, ultrapassate le Capo de Bon Sperantia, (22 novembre 1497) attingeva le 25 decembre le baia que essera clamate de Natal, inde transversate le Oceano indian, arrivava le 20 maio 1498, al citate de Calicut longe le costa del Malabar in le sud west del India, depost undece menses de navigation, aperiva assi un nove route per le specias e le India, longe le costa meridional de Africa.Retornate in Patria le 9 septembre 1499,con grande ricchessa e honor, ille in le 1502, repartiva per un secunde viage in India; depost alicun annos ille recipeva ab le rege Johannes IIIe, le titulo de Vicerege del India portugese,e in le 1524 partiva con un forte esquadra naval con le filios Estevao e Paulo, ma pauc menses depost le su arriva moriva a Goa, le 24 decenbre. Con le su poema Camoes tamen non intendeva celebrar solmente le viage de Vasco da Gama, ma tote le historia del Portugal, per iste ille intitulava le poema con le nomine “Le Lusiades” que significa in effecto “le descendentes de Luso” le mythic heroe filio de Baccho, progenitor del populo portugese .Le poema es dividite in dece cantos con circa novem-mille versos in octaves.Summario: le poema comencia con le invocation al nymphas del fluvio Tago (Tejo), e le dedica del poema al juvene rege del Portugal Sebastian; inde initia le narration del viage de Vasco da Gama. Durante que le deos in le Olympo parlava del valor e del gloria del populo lusitan,Vasco arriva al insula de Mozambique, ma Baccho invidiose del gloria del navigator, face venir al guerra le Sultan del insula contra le portugese, depost le battalia Vasco reparte e le flotta perveni a Mombasa.(Canto prime).Ma quando Vasco decide de scender a terra, Venus e le Nereidis le impediva a illes pro non cader in le manos del Moros que son instigate per le jelose Baccho, inde le navigator proseque le viage e perveniva a Melinde, ubi illes son recipite del rege qui vole cognoscer le historia del su viage,(Canto secunde). Assi Vasco da Gama initia a narrar: ille describe le Italia, le Francia,e le Espania, inde narra le evenimentos del Portugal, celebra le plus importante homines e factos del historia lusitan:Viriato defensor de Lusitania contra le romanos. Alfonso Henriques le prime rege, e le luctas contra le Moros qui accupava le Portugal meridional.(Canto tertie). Continua le narration del historia national:le luctas del rege Johannes Ie contra le Castilia.Le organisation del viage verso le India e le commando date a Vasco, in ultra veni descripte le partita .(Canto quinte). Partite ab Lisbona, le flotta naviga longe le coste del Africa, superate le insulas Canarias, celle del Capo Verde, e le estuario del fluvio Congo, depost cinque menses, presso le Capo de Bon Sperantia emerge del mar le figura gigantesc de Adamastor que predice luctos e disgratias a qui violara le extremo confinio del Africa . Depost altere aventuras e le arrivata a Malinde, Vasco conclude le narration.(Canto quinte). Post le reposo e le festa,Vasco da Gama e le su cameradas continua le viage verso le India. Baccho intertanto descende in le regno de Neptuno e pete le intervention del divinitate marin contra le orguliose marineros lusitan, alora Eolo le deo del ventos discatena un tempesta, contra le flotta portugese, que essera salvate per Venus qui interveni e adjuta Vasco.(Canto sexte).Le portugeses, arriva finalmente a Calicut, le 1498, Vasco es recipite ab le rege e con le adjuta de un arabe, Moseide, qui parla castilian, narra del su viage e le historia del populo lusitan, e offere al rege pactos de amicitia et excambios commercial.(Canto septime).Un ministro del rege visita le caravelas, e le veni illustrate le plus famose heroes del Portugal. Baccho con le su odio, complica le cosas a damno de illes. Ma al fin tote se resolve per le melior.(Canto octave).Le flotta prende le via del retorno, con ric mercantia, ma le Dea del amor Venus,vole premiar le su heroes, e illes disbarca in un insula meraviliose, que es habitate per le Nereidis.Ibi Vasco es recipite ab Thetide, le nympha soverana del insula del amor.(Canto none).Ad un grande banchetto son reunite le nimphas e le navigatores, e Thetide celebra le futur interprisas del navigatores portugese in totes le oceanos. Al fin illa describe le diverse partes del universo:le Empyreo, le celos, le stellas e le varie continentes .Vasco e le su flotta reprende le viage e in fin , le 9 septembre 1499, illes entra in le estuario del Tago e dona al patria e al rege nove titulo de honor e de orgulio, le poema se conclude con un serie de exhortation al rege Sebastian proque ille regna con sagessa e justitia super le su populo, pro le grandor e le honor del Portugal.(Canto decime). Valor artistic: Le poema,como de jam dicte,es un celebration del historia portugese e poterea valer pro illo celle que es dicite pro le Eneide, le exaltation de un singule heroe (Vasco de Gama), devene le epopeia e le celebration de tote un populo. Camoes, cerca un tono epic vigorose e potente,e un sincer emotion pro le hardimento human, le fascino pro le mar e le viages e le anxietate del discoperta. Vasco da Gama deveni assi le symbolo del homine extendite verso le cognoscentia. Inde le poema ha un grande importantia historic: non plus argumentos phantastic e mundos irreal como in le Orlando Furiose, non plus le exaltation del religiositate como in le Jerusalem liberate; ora le heroe es le navigator, qui ha discoperite con le su expedition, nove terras, le homine qui con le su inteligentia e le viages de exploration augmenta le cognoscentia del mundo.Per iste Camoes dice in le prime canto: narro de celle illustre Gama, qui de Eneas prende le fama.

Canto prime: Proemio

Le Armas e le Barones signalate que, ab le Occidental plagias lusitan, per mares nunquam de ante navigate, passava ancora ultra le Tabroban, in periculos e guerras fortiate, plus que promitteva fortia human, e inter gente remote edificava Nove Regno, que tanto sublimava; le memorias gloriose del soveranos qui acquireva fama, dilatava le Fide e le su Imperio inter le paganos, terras de Africa e de Asia conquireva; e del heroes, que gestas valorose compliva, sur le morte triumphava cantante io diffundera per omne parte, se a tanto me adjutara le ingenio e le arte. Cessa del sagio Grec e del Troiano, le grande navigationes que on faceva; tace vos de Alexandro e de Trajano, le fama del victorias qui illes habeva; que io canta le corde de un illustre lusitan, a cuje Neptuno e Marte obediva. Cessa toto lo que le Musa antique canta, que altere valor plus alte se incanta.E vos,Tagides mies, que in me create volerea un altere nove ingenio ardente, se con humile versos io ha le vostre fluvio celebrate sempre allegremente, donate a me ora un tono alte e sublime et un stylo magnanime e fluide, assi que Phebo dispone que le vostre aquas non habe invidia de cello de Hippocrene! Date a me un furia grande e vigorose, non sono de agreste avena o flauta triste, ma de tuba canor e bellicose, que le pectore accende e le corde emove; date me un canto que es ugual al factos del famose gente vostre, que Marte tanto adjuta; que se expande e se canta in le universo, se a tal sublime valor basta le verso!