Platon e le su Philosophia

Traduction in Interlingua per Francesco Galizia

busto de Platon

Platon (in grec Πλάτων, Pláton; ( Athenas, 428 a. C. - Athenas 348 a. C.) es stato un grande philosopho grec. Insimul al su maestro Socrates e al su discipulo Aristoteles illes ha fixate le base del pensamento philosophic occidental. Ille nasceva ad Athenas ab genitores aristocratic: le patre Ariston, le imponeva le nomine del avo, Aristocles, le matre, Perittion, descendeva ab le legislator Solon. Le su data de nascentia il es fixate ab Apollodoro de Athenas, in le su Chronologia, al octantoctesime Olympiade, in le septime die del mense de Targellion, alias al fin de maio del 428 a.C. Ille habeva duo fratres, Adimantho e Glaucon, citate in le su Republica, e un soror, Potone, matre de Spesippo, futur alumno e successor, al su morte, al direction del Academia de Athenas. Era un altere Ariston, un luctator de Argo, su maestro de gymnastica, a clamar lo Platon ( πλατύς, platýs, "ample") date le ample spatulas; o le majestate del stylo litterari. Diogenes Laertio, informa que haberea cultivate le pictura e le poesia, scribente dithyrambos, lyricas e tragedias. Le su doctrina, essera influentiate ab le su duo grande predecessores, Heraclito e Parmenides, ab ille considerate le autentic fundatores del philosophia. Participava a tres expeditiones militar, durante le guerra del Peloponneso, a Tanagra, a Corintho, e a Delio, ab le 409 a. C. al 407 a. C. Fundamental le su incontro con Socrates qui, depost le parenthese del governamento, oligarchic del Trenta tyrannos, del qual faceva parte le oncle de Platon, Critias, esseva accusate ab le nove governamento democratic de impietate, de corruction del juvenes e condemnate a morte in le 399 a. C. A partir ab le 395 a. C. Platon ha initiate a scriber le prime dialogos, in le quales affronta le problema cultural e le functiones del sophistas: los nasce assì, in ordine chronologic: Apologia (le su prime dialogo); le Cryton; le Ione ; le Eutiphron;leCarmides; le Lachete; le Liside; le Alcibiades I; le Alcibiades II; le Ippia Maior; le Ippia Minor; le Trasimacho (que confluera in le Republica como prime libro); le Menexeno; le Prothagora; le Gorgias. Platon, circum le 388 a. C., il ha cognoscite le pythagoric Archita, governator de Taranto, e pois vadeva a Syracusa. In le 387 a. C. Platon es de novo ad Athenas; ubi compra un parco dedicate ad Academo, ille assi funda un schola que intitula Academia in honor del heroe e lo consecra ad Apollo e al Musas. In vinte annos, ab le creation del Academia usque le 367 a. C., Platon scribe le dialogos pro le fundation del scientia: Clytophon , Menon, Phedon, Euthydemo, Convito, Republica, Cratylo, Phedro, Timeo e Critias.

Le Republica : (Πολιτεία, Politéia) es un obra de philosophia e theoria politic scripte inter le 390 e le 360 a. C. ab Platon, le qual ha habite enorme influentia in le pensamento occidental. Le thema principal es cello del justitia, anque si le texto contine alteres theorias platonic, como: le doctrina del ideas, le conception del philosophia como dialectica, un version del theoria del anima e le projecto de un citate ideal, governate in base a principios philosophic. Scripte in forma dialogic, Le Republica reguarda isto que il es dicto φιλοσοφία περὶ τὰ ἀνθρώπινα ("philosophia del cosas human"), e implica argumentos e disciplinas como le ontologia, le gnoseologia, le philosophia politic, le economia e le ethica. Le Republica il es un obra organic, encyclopedic concernente, le reporto inter universal e particular. Le obra es structurate in dece libros e il ha per protagonista Socrates que, va modificar se, in un processo de purification (katábasis.) . Le titulo original del obra es le grec πολιτεία. Le Republica, que es le titulo traducite ab le latino, e in particular ab Ciceron. un traduction plus precise poterea esser Le Constitution. Le Republica remonta al periodo del maturitate de Platon, le dialogo se explica inter Socrates e varie su amicos, inter le quales son le fratres major de Platon (Glaucon e Adimanto). Le dialogo se aperi con Socrates in compania de Glaucon, longe le strata les incontra Polemarcho, Adimanto e le lor amicos, le quales les invita le duo a vader al casa de Cephalo, ubi il ha le discussion, in cuje ante Socrates dialoga con Cephalo e Polemarcho, pois con Trasimacho; ab le Libro II al X, ille discute solmente con Glaucon e Adimanto. Ab le puncto de vista del contento, in le dialogo il ha duo blocos connectite inter lor: le Libros I-V e le Libros VIII- IX son de charactere ethico-politic e los tracta le thema del justitia, durante que le bloco que va ab le secunde medietate del Libro V al Libros VI-VII tracta de argumentos plus philosophic. Le Libro X, in fin, que reprende le themas del education e del arte, ha un function de appendice. In le prime Libro, on ha le prime definiction de justitia, que es attribuite a Simonide: "Render a catauno le debete (τὰ ὀφειλόμενα)". Comparate al sequente: "Justo es beneficiar le amicos e damnificar le inemicos.", per Socrates si on accepta isto, deriva de iste que le justitia pote esser utile in tempore de guerra, ma non in tempore de pace, damnificar alcuno conduce al su pejorar, ma le justitia non pote render plus injuste. A iste puncto Trasimacho, propone un nove definition: Le justitia es '" le utile del poter constituite (τὸ τῆς καθεστηκυίας ἀρχῆς συμφέρον) ", un concepto de justitia de typo politic, foras del sphera moral. Socrates in iste argumento releva le non-equivalentia del duo enunciate: "justo es facer le utile del plus forte" e "justo es obedir sempre al plus forte". Al prime assertion Socrates replica que quicunque trahe avantage ab le proprie arte non lo face per le medio de cello mesme arte, ma associante a isto le "arte del salario", (μισθωτικὴ τέχνη). Per quanto reguarda le secunde puncto, Socrates comencia a rogar a Trasimacho de exprimer le proprie these; al que ille definiva "virtute" e "sagacitate” (εὐβουλία)" le injustitia, e "ingenuitate (εὐήθεια)" le justitia. Ma Socrates demonstra que le vita es in function del justitia. Al fin, Socrates recognosce que non es clar, cosa es le justitia, il ha dunque un aporia, id es un dialogo infructuose. Le Libro I es un unitate autonome, respecto al alteres novem, depost unite como prologo al Republica. Glaucon, in le incipit del Libro II, divide le Ben in tres partes: desiderar lo pro se ipse, desider lo pro se ipse e pro le avantage que a nos apporta, desider lo sol pro le avantage que apporta. Socrates insereva le justitia in le secunde gruppo pois que, non porta ben solmente al alteres ma anque a se ipse. Illes roga a Socrates de definir le idea (εἶδος) de justitia, pro demonstrar que isto es sempre plus avantagiose del injustitia. Socrates non trova le justitia in le individuo: alora lo recerca al interior del Stato, initia a delinear un polis ante habitate ab agricultores e artisanes, le quales vive del fructos del labor, pois, sur le requesta de Glaucon, le parve polis on extende, con nove figuras de laboratores, como mercantes, elevatores e soldatos. Socrates propone le idea de un Stato ideal e perfecto, in cuje on impone al citatano de facer le sol mestiero que le Stato impone a ille. Le division del labor inter le citatanos, il es al base del systema, le quales les debe collaborar e divider se le cargas, pro iste motivo, catauno debera haber un techne et exequer sol cello. Socrates precisa que ultra al artesanes debera esser anque soldatos habilitate al arte del guerra, le qual es un techne equal al alteres. Ille divide le citatanos in tres classe-function: le laboratores, con le objective de procurar le benes material, le guardianos (φύλακες, phýlakes), qui debera proteger le Stato, et in fin le governantes (ἄρχωντες, árchontes), le unic in grado de governar le Stato con sagessa. Le modello educative de Platon (paideia) on basa sur le selection: le juvenes, le quales son educate ab le Stato, studia al initio le gymnastica e le combatto (le exercitio del corpore), e le musica, (le exercitio del spirito); pois, illes studia le mathematica e le astronomia, pro devenir stratega, In fin, inter le melior son selecte istes que, pro devenir bon governantes, va a initiar le studio del philosophia, le maxime scientia. Socrates tracta in le Libros VI e VII le thema del cognoscientia, que ab le cosas empiric porta al ideas, le qual son de tres typos: le ignorantia, que es manco de cognoscentia, le scientia, que es cognoscentia de isto que es (τὸ ὄν), e le opinion (doxa), que on adressa al realitate mesme, non al apparentias, ma al objectos real. Platon, per le parolas de Socrates, construe un Stato ideal con un justitia theoricamente perfecte, definite Kallipolis. Le Polis debe esser ideate in reporto al tripartition del anima del singule homine, e inde son repartite in tres classe social: auree (governantes), argentee (guerreros), bronzee (laboratores). Le classe del governantes-philosophos debe star al poter, proque dispone del medios intellectual per non facer cader le Polis in le chaos e in le conflictos interne et externe. Socrates definiva le virtutes que le stato ideal debe haber: le sapientia, proprie del governantes, que face reger le stato; le corage, proprie del guardianos, per defender le populo ab le inemicos; le temperantia, id es le moderation del placer; et in fin, le justitia, definite como ordine e harmonia inter le partes del stato. Trovate le justitia in le stato juste, ora es recercate in le homine juste: le anima human es divise in rational, irascibile e concupiscibile e le justitia existe sol quando le tres partes son in harmonia inter lor. On veni ora ad un del passages plus importante del obra, in cuje Platon affirma le primatia del Ben respecto al alteres ideas, e lo compara al Sol: Como le Sol, illumina le objectos, assì ab le Ben on irradia veritate (ἀλήθεια) e scientia (ἐπιστήμη). Le Ben es necessari a quicunque essente le scientia del veritate, que uni tote le scientias.

 

BON NATAL E FELICE ANNO NOVE 2021

 

Giovanni Gentile

traduction in Interlingua per Francesco Galizia 

Giovanni Gentile (Castelvetrano, 29 maio 1875 – Firenze, 15 april 1944) ille era stato un philosopfo, pedagogista, politico, senator e academico italian. Esseva insimul a Benedetto Croce uno del major exponentes del neoidealismo philosophic e del idealismo italian, et era un importante protagonista del cultura italian in le prime medietate del XX seculo, era cofundator del Instituto del Encyclopedia Italian e, ab ministro, artifice , in le 1923, del reforma del public instruction, note como Reforma Gentile, Le su philosophia es dicite Actualismo. In ultra era un importante figura del fascismo italian.. Depost le su adhesion al Republica Social Italian, era assassinate in le 1944, ab alicun partisanos del formation communista del GAP.

Biographia:

Octave de dece filios, Gentile nasceva in le 1875 a Castevetrano, in provincia de Trapani, ab Giovanni Gentile senior, pharmacista, e Teresa Curti, filia de un notario. Frequentava le Gymnasio - Lyceo “ Ettore Ximenes” a Trapani. Vinceva le concurso per quatro internos del Schola normal superior de Pisa, ubi se inscribe al facultate de litteras e philosophia: hic ha como maestros, inter le alteres, Alessandro D'Ancona, professor de litteratura, ligate al positivismo e al methodo historic e de ideas liberal, Amedeo Crivellucci, professor de historia, e Donato Jaja, professor de philosophia, qui les influeva multo sur le su pensata philosophic ab adulte. Depost le doctorato in le 1897, con le maxime del votos e con le derecto de publication del these, et un curso de perfectionamento a Firenze, Gentile obtene un cathedra in philosophia presso le Convicto national Mario Pagano de Campobasso. In le 1900 vade al Lyceo Vittorio Emanuele II de Napoli. In le 1901 sposa Erminia Nudi, cognoscite a Campobasso, ab le lor matrimonio nascera le filios: Francesca (1902), Federico (1904), le gemines Gaetano e Giovanni junior (1906), Giuseppe (1908) e Tonino (1910). In le 1902 obtene le libere docentia in philosophia theoretic e le anno successive celle in pedagogia. Obtene pois le cathedra universitari al Universitate del Studios de Palermo (1906-1914, Historia del philosophia), ubi frequenta le circulo "Giuseppe Amato Pojero" e funda in le 1907 con Giuseppe Lombardo Radice le revista Nove Deberes. Le 9 augusto1914 era professor ordinari al universitate de Pisa (usque al 1919, philosophia theoretic) et in fin al Sapienza de Roma (jam ab le 1917 professor ordinari de Historia del philosophia, e in le 1926 professor ordinari de Philosophia theoretic). Es stato commissario del Schola Normal superior de Pisa (1928-1932), e pois su director (1932-1943) e vicepresidente del Universitate Bocconi de Milano (1934-1944). Durante le studios a Pisa incontra Benedetto Croce con cuje interteneva un correspondentia continue ab le 1896 al 1923 : le argumentos tractate, ante le historia e le litteratura, pois le philosophia. Unite ab le idealismo (sur cuje les habeva comocunque ideas diverse), les contrastava insimul le positivismo e le degeneration del universitate italian. Insimul fundava in le 1903 le revista Le Critica, per contribuer, in base al lor ideas, al renovamento del cultura italian: Croce se occupa de litteratura e de historia, Gentile, in vice, se dedica al historia del philosophia. In ille annos Gentile non ha ancora developpate le proprie systema philosophic: le actualismo, que habera configuration systematic sol al initio del prime guerra mundial. Sera in ultra ab le 1915 qui Gentile deveniva membro del Consilio superior del public instruction, usque al 1919. Al initio del Prime guerra mundial, Gentile era a favor del guerra, como conclusion del Resurgentia italian. In illo tempore revelava a se ipse le passion politic que le stava intra e assumeva un dimension que non era plus solmente celle del professor qui parla ab le cathedra, ma celle del "intellectual" militante, qui se revela al grande publico a transverso le jornales quotidian. In le postguerra participa activemente al debatto politic e cultural. In le 1919 ille es, insimul a Luigi Einaudi e Gioacchino Volpe, inter le firmatores del manifesto del Gruppo National Liberal de Roma, que, insimul ad altere gruppos nationalista e de ex combattentes, formava le Alleantia National, le cuje programma politic previde le revendication de un «Stato forte», anque si con grande autonomias regional e communal, capace de combatter le metastasis bureaucratic, le protectionismos, le aperturas democratic, revelate se «inepte a tutelar le supreme e nobile interesse del Nation». In le 1920 funda le Jornal critic del philosophia italian. Sempre in le 1920 deveni consiliero communal al Municipio de Roma, e le anno successive es nominate assessor supplente al X Repartiction, del Antiquitate e al Belle Artes, e in le 1922 deveni socio del Academia del Lynceos. Usque al 1922 Gentile non monstra particular interesse per le fascismo, anque si ille videva in Mussolini un defensor del liberalimo. Le 31 octobre, depost le Marcha sur Roma, con le nove governamento era nominate ab Mussolini, ministro del Public Instruction (1922 – 1924, per dimission voluntari), actuante in le 1923 le reforma Gentile, fortemente innovative respecto al precedente reforma Casati de plus de sexanta annos antea (1859). Le 5 novembre 1922 deveni senator del Regno, e in le 1923 se inscribe al Partito National Fascista (PNF) con le intention de fornir al partito un programma ideologic e cultural. Depost le crise del delicto Matteotti, date le dimission ab ministro, Gentile es clamate a presider le Commission del Quindece per le projecto de reforma del Statuto (pois devenite del Dece-octo per le reforma del ordinamento juridic del Stato). Gentile remane fascista e in le 1925 publica le Manifesto del intellectuales fascista. Iste manifesto sanciva le definitive remotion de Gentile ab Benedetto Croce qui le responde con un contramanifesto antifascista. In le 1925 funda le Instituto National de Cultura Fascista, de cuje es presidente usque al 1937. Per le numerose cargas cultural e politic, exercita durante toto le regime fascista un forte influxo sur le cultura italian, specialmente in le sector administrative e scholastic. Es le director scientific del Encyclopedia Italian del Instituto Treccani ab le 1925 al 1938, e pois vicepresidente ab le 1933 al 1938 ubi recipeva numerose "collaboratores non fascista". A Gentile on debe in grande parte le nivello cultural e le amplitude del vision del Encyclopedia, de facto invitava «a collaborar al nove obra 3.266 homines de studio, de diverse orientamento», pois que «in le obra se debeva implicar tote le melior cultura national, includite multe hebreos o notori antifascistas». Ille es implicate in le institution del Juramento de fedelitate al fascismo del 1931 que causara le remotion de alicun illustre academicos ab le Universitate italian. In le 1932 deveni Socio National del Regal Academia del Lynceos, le mesme anno funda le Instituto Italian de Studios Germanic, de cuje deveniva presidente in le 1934. In le 1933 deveni presidente del Instituto Italian per le Medie et Extreme Oriente. In le 1934 inaugura a Genova le Instituto “Giuseppe Mazzini”, et era anque director del revista Nove Anthologia. In le 1937 deveni commissario, e in le 1938 presidente del Centro national de studios “Manzoni” e in le 1941 es presidente del Domus Galilaeana a Pisa. Non los manca comocunque le dissension con le regime: in particular como in le 1929, al firma del Pactos Lateranense inter Ecclesia catholic e Stato Italian anque si Gentile recognosce le catholicismo como forma historic del spiritualitate italian, ma retene de non poter acceptar un Stato non laic. Iste evento signa un cambio in le su ingagio politic; es in ultra contrari al inseniamento del religion catholic in le scholas medie e superior, ma reteneva juste – habente lo inserite in le su reforma - cello in le scholas elementari, in quanto lo reteneva un preparation al philosophia. In le 1934, le Sancte Uffizio mitte al indice le obras de Gentile e de Croce, per le recognoscemento, de illes in le sulco del idealismo, del christianismo catholic como un "forma del spirito", ma considerate inferior al philosophia. Digne de nota anque le su defensa de Giordano Bruno, le philodopho heretic condamnate a morte per le Inquisition in le 1600, al qual dedica un essayo, ingagiante se anque presso Mussolini proque le statua del pensator de Nola - erecte in Campo de' Fiori a Roma in le 1889 per le sculptor Ettore Ferrari - non sia removite, como exigite ab alicun catholicos. Gentile, personalmente, non approbava le leges racial del 1938, como on vide, ab le correspondentia con Benvenuto Donati durate per toto le periodo inter le 1920 e le 1943. Jam le 21 decembre 1933, in le curso del jornata inaugural del Instituto italian per le Medie et Exstreme Oriente, prendeva position contra le theorias racistas del Germania national-socialista. Depost le promulgation del leges racial in Italia, il habeva multe intervention de Gentile a favor de collegas hebreos como Rodolfo Mondolfo, Gino Arias e Arnaldo Momigliano. Le su ultime interventiones politic son representate ab duo conferentias del 1943. In le prime, tenite le 9 februario a Firenze, con le titulo Le mie religion, in cuje declarava de esser christian e catholic, ma de creder in le Stato laic, e in cuje il ha anque alicun velate criticas al papato historic, inspirate ab Dante, Gioberti e Manzoni. In le secunde, multo plus importante, tenite le 24 junio al Capitolio de Roma, sur indication del nove secretario national del PNF Carlo Scorza, ab le titulo Discurso al Italianos, ubi ille exhortava al unitate national, in un momento difficile del guerra. Depost iste intervention se retirava a Troghi (FI), ubi scribe le su ultime obra, Genesis e structura del societate, exite postume, in le qual reprendeva le antique interesse per le philosophia politic, e in illo theorisava "le Humanismo del Labor". Gentile considerava iste sue ultime obra le coronamento del su studios speculative tanto que al amico antifascista Mario Manlio Rossi, monstrante le manuscripto, diceva: "le vostre amicos pote occider me ora se illes vole. Le mie labor in le vita es concludite". Le cadita de Mussolini le 25 julio 1943 non preoccupava Gentile qui per ille era como un simple cambio de governamento. In ultra le nomination in le governamento Badoglio, de alicun ministros qui il era jam sue collaboratores como Domenico Bartolini e Leonardo Severi lo confortava. In particular le vetule amicitia con le ministro Severi induceva Gentile a inviar le un littera de augurios per le nomination. Le 4 augusto Severi respondeva a Gentile con un dur attacco. Gentile replicava al ministro e presentava le su dimission ab director del Schola Normal de Pisa. Depost le armistitio del 8 septembre, Gentile rejectava in un prime tempore le proposito de Carlo Alberto Biggini ministro del Education National, de entrar al Governamento, ma post un incontro evenite le 17 novembre 1943 con Benito Mussolini a Gargnano sur le laco de Garda, se convinceva ad adherer al Republica Social Italian, e assi deveniva presidente del Academia de Italia, con le objectivo de reformar le vetule Academia del Lynceos, que sera pois absorbite ab le Academia. Le 30 martio 1944, per le su appoio declarate al levata militar per le defensa del RSI, recibeva diverse messages con menacias de morte. Le governamento fascista republican le offereva inde un escorta armate que tamen Gentile declinava. Considerate per le partisanos como uno del principal theoricos e responsabiles del regime fascista, era occise le 15 april 1944 sur le ostio del su residentia de Firenze, le Villa de Montalto, ab un gruppo de partisanos communista del GAP. Le gruppo era componite ab Bruno Fanciullacci, Elio Chianesi, Giuseppe Martini, Antonio Ignesti, illes se nascondeva al horas 13:30 circa, presso le villa e, quando le philosopho perveniva in auto, Fanciullacci e Martini les se avicinava facente se creder studentes, le ancian philosopho abassava le vitro pro ascoltar, ma era subito attingite per le colpos del revolver de Fanciullacci. Fugite le partisanos in bicycletta, le guidator iva al hospital Careggi con le philosopho moribunde, ma Gentile, colpate directemente al corde in breve moriva Le 18 april era sepulte, per initiativa del ministro Carlo Alberto Biggini e con decreto de approbation ab parte de Mussolini, in le Basilica de Sancte Cruce a Firenze, le templo del itale glorias, de Ugo Foscolo.

Filippo Tommaso Marinetti

traduction in Interlingua per Francesco Galizia

Filippo Tommaso Marinetti (Alexandria de Egypto, 22 decembre 1876 – Bellagio, 2 decembre 1944) era un poeta, scriptor, jornalista e dramaturgo italian. Es cognoscite supertoto como le fundator del Futurismo, le prime movimento de vanguarda italian del Novem-cento. 

Biographia:

Nasceva ad Alexandria de Egypto ab Enrico e ab Amalia Grolli, conviventes. Le patre era un advocato originari de Voghera (PV) e se era transferite in Egypto como empleato del Societate del Canal de Suez, deveniva in ultra advocato personal del Kedivè Tawfik Pasha. Contrapponite al exuberantia paterne era le figura del matre, dulce e comprensive. In le 1888 entrava in le collegio St. François-Xavier, del jesuitas francese. Le amor per le litteratura nasce in ille annos: a 17 annos funda le su prime revista scholastic, Papyrus; le jesuitas le expelleva per haber introducite a schola le scandalose romances per Emile Zola. E assi es inviate per le familia a diplomar se a Paris, ubi obteneva in le 1893 le Baccalaurato. Se inscribe pois al facultate de lege de Pavia, insimul al fratre major Leone de vinte-un annos, le morte de iste ultime, es le prime trauma del su vita. Ille depost haber consequite le doctorato a Genova in le 1899, decide de abbandonar le derecto e sequer le su vocation litterari. Ab iste momento scribera in omne campo del litteratura (poesia, narration, theatro). In le 1902 il ha un altrere grave lucto familiar: moriva le matre. Le su prime poesias in lingua francese, publicate sur revistas poetic milanese e parisian, son notate in Francia, ab poetas como Catulle Mendès e Gustave Kahn. In iste periodo Marinetti componeva supertoto versos libere de typo symboliste o liberty, sub le influentia de Stephane Mallarmé e de Gabriele D'Annunzio; le su reportos con D'Annunzio son ambevalente: sur le scena de Paris le duo poetas italian son vidite como rivales, ma le successo de D'Annunzio obscura cello del plus juvene collega, qui cognosce varie anecdotas sur le "Vate": diverse de iste son reunite in duo volumines, D'Annunzio intime e Les Dieux s'en vont, D'Annunzio reste. Inter le 1905 e le 1909 funda e dirige (in collaboration con Sem Benelli e Vitaliano Ponti) le revista milanese Poesia. Al initio se tracta de un revista eclectic, que ha le merito de proponer in Italia alicun autores symbolista ancora incognite, sol in le 1909 illo deveniva le prime organo official de un nove movimento poetic: le Futurismo. In le 1908 Marinetti per evitar duo cyclistas con le su automobile, un Isotta Fraschini, era exite de strata fora Milano. Le episodio esseva transfigurate in le Manifesto del Futurismo, componite in le mesme anno: Marinetti depost le incidente se senti un homine nove, decise a liberar se del decatentismo e del liberty, e scribe un programma revolutionari: on vole clauder le pontes con le passato, «destruer le museos, le bibliothecas, le academias de omne specie» e «Nos cantara le grande turbas agitate per le labor, ab le placer o ab le tumultos, glorificar le guerra - sol hygiene del mundo - le militarismo, le patriottismo, le gesta destructive del libertarios, le belle ideas per cuje on pote morir.» Al fin januario 1909 Marinetti manda le Manifesto al major jornales italian. Le «Gazzetta del Emilia» de Bologna lo publica le 5 februario. Le 20 februario le Manifesto esseva publicate sur le prime pagina del plus prestigiose jornal francese, Le Figaro. Le Manifesto es legite in tote Europa, ma le prime obras 'futuriste' de Marinetti non il ha le mesme fortuna. In april le premiere del drama satiric Le roi Bombance, scripte in le 1905, es sibilate ab le publico. Anque le drama Le femina es mobile (Poupées électriques), representate a Torino non habeva successo. Hodie es recordate in un version successive, con le titulo Electricitate sexual, anque per le apparition in scena de automatos humanoide, dece annos ante que le romancero tchec Karel Capek inventava le parola "robot". In le 1910 appareva le su prime romance, Mafarka le futurista. In illo mesme anno Marinetti trova alliates: tres juvene pictores (Umberto Boccioni, Carlo Carrà, Luigi Russolo) les decide de adherer al Movimento. Insimul a illes (e a poetas como Aldo Palazzeschi e Corrado Govoni) Marinetti lanceava le vesperes futuriste: pectaculos theatral in cuje le futuristas les declama le lor manifesto avante a un turba hilare. In ille periodo Marinetti lanceava le pamphlet Contra Venetia passatiste, ab le Campanil del Basilica de Sancte Marco: in le folios volante Marinetti propone de "planar le parve canales mal odorose con le ruinas del vetule palatios collabite e leprose" per "preparar le nascentia de un Venetia industrial e militar que pote dominar le mar Adriatic, grande laco Italian". Le 29 septembre del 1911 le truppas italian disbarcava sur le Quarte riva lybic, como se initiava a clamar; le action habeva un motivation politic, un ideal e un altere economic: on habeva le convinction que, si non le haberea facite le Italia, qualque altere potentia haberea levate cello possesion al Turchia. Le poeta habeva rogate de vader in Lybia como jornalista, del jornal francese «L'Intransigeant» de Leon Bailby, ma le autoritate, habeva denegate le permisso. In extremis, era pois pervenite un ordine telegraphic de Giolitti, assi le poeta se era imbarcate, le mateno del 9 octobre 1911 con soldatos, carros, armas, cavallos e materiales. Commandate ab le Admiral Luigi Faravelli, le artillerias del naves «Napoli», «Ferruccio», «Varese», e «Roma» del flotta, ha destruite le fortes turc, sur le costa del Tripolitania. Le 12 octobre Marinetti con altere jornalistas les disbarcava sur le plagia de Tripoli, in un chaos de homines e de medios. Le italianos construiva trencheas circum al citate, le population de Tripoli sembla acceptar con resignation le nove patrones, le turches son disparite ultra le palmas del oasis. Le rege Vittorio Emanuele IIIe, le 5 novembre firma le decreto in le qual Cyrenaica e Tripolitania passava sub le soveranitate italian. Marinetti scribe al compositor futuriste Balilla Pratella qui retornara in patria, ubi pois scribera le libro Le battalia de Tripoli, de illo imprimeva 38.000 copias, in Italia, ubi se initia a cantar “Tripoli, bel suol d'amore”. Intertanto labora a un romance in versos, anticatholic e antiaustriac: Le monoplan du Pape (Le aereoplano del Papa, 1912) e cura un anthologia de poetas futuriste. Ma le renovamento del linguage poetic lo lassa ancora insatisfacte, tanto que in le prefacio del anthologia lanceava un nove revolution: es tempore de terminar con le sintaxe traditional, per passar al “Parolas in libertate”, que son un technica poetic expressive del toto nove, in cuje es destruite le sintaxe, abolite le punctuagetura e anque artificios verbo-visive. Ab le 1912 le Futurismo cognosce le momento de maxime proselytismo, anque gratias al supporto del revista florentin Lacerba directe ab Giovanni Papini e Ardengo Soffici. In iste periodo Marinetti compone Zang Tumb Tumb, reportage del guerra bulgaro-turc redigite in parolas in libertate. In le 1914 compliva anque un viage a Moscova e a Sancte Petroburgo ubi cognoscera le futuristas russe. Depost le attentato de Sarajevo, Marinetti essera a favor del intervention contra le Austria: sera arrestate per haber ardite bandieras austriac in Piazza del Duomo a Milano. Quando le Italia entra in guerra, Marinetti se inrola voluntario (ante in un battalion de cyclistas, pois in le Alpinos). Ferite al inguine, decta in convalescentia un manual que obtenera successo: Como se seduce le feminas. Retorna inde al fronte, e participa sia al disfacta de Caporetto que al triumphal victoria de Vittorio Veneto, al volante de un autocuirassate Lancia IZ experientia pois narrate in le romance Le alcova de aciero. Terminate le guerra (con duo medalias al valor), Marinetti es convincite que sia arrivate le momento de facer le revolution. Deludite per le "victoria mutilate", participa per breve tempore al Interprisa de Fiume con D'Annunzio. In iste mesme periodo funda le Partito Politic Futuriste, que in le su programma vole le "svaticanamento del Italia" e le passage ab le monarchia al republica (ultra al distribution de terras al combattentes, e lucta al analphabetismo e le suffragio universal). Le 23 martio 1919 Marinetti participa con Mussolini al reunion de Piazza San Sepolcro a Milano: ab ille momento le Partito Politic Futuriste conflueva in le Fasces de Combatto. Le 15 april, al guida de un gruppo de arditos, futuristas e fascistas se collideva armas in pugno con le militante anarchistas e socialistas que in cortege cercava de attinger Piazza Duomo. Depost Marinetti participava al assalto del jornal socialiste Avanti !, que esseva destruite. In iste periodo scribe diverse manifestos politic, inter le qual le pamphlet Ultra le Communismo; in le maio1920 interveni al secunde congresso del Fasces con le su thesis contra le Vaticano e le monarchia: ma ora le fascistas vade in le direction opposite, e assi Marinetti decide al fin del anno, de dimitter se. Exaurite le experientia politic, Marinetti retorna al litteratura con duo romances (Le indomabile, Le tambur de foco). A sustener le il ha ora le su nove compania de vita, Benedetta Cappa, scriptrice e pictrice. Durante un vacantia al mar, le duo les inventa un nove forma de arte, le Tactilismo, concepite como un evolution multi-sensorial del Futurismo. Marinetti vade a Paris, ma non es plus recipite como le "caffeina de Europa", portator de excitante novitate: le vanguarda que es ora plus appreciate es le Dadaismo, que se face burlas del futurista-tactilistas. Deludite del reception parisian, Marinetti se avicina de novo al Fascismo e a Mussolini, in le 1925 firma le Manifesto del intellectuales fasciste, scripte per le philosopho Giovanni Gentile. In le 1929 Mussolini voleva Marinetti in le Academia de Italia fundate le mesme anno. Le fundator del Futurismo es devenite ora un defensor del litteratura e del lingua italian contra le "estraniephilia". Intertanto le futurismo se es transformate ab movimento de vanguarda in schola poetic, con le su congressos, le su generes codificate (le parolas in libertate e le aereopoesia), etc. Ma le obras futuriste plus interessante son sempre celle de Marinetti, que in libros como Le fascino del Egypto o del drama Le sufflator nude, revela le su attention al nove poetica italian et europee. Del 1929 es le scriptura del Manifesto del aereopictura futuriste, inspirate ab le experientia de un volo sur le Gulfo de La Spezia e que serà motivo inspirator del nove forma artistic. In le septembre 1930 Marinetti e Tato (Guglielmo Sansoni) organisa le Prime concurso photographic national, e inter le 1930 e le 1931 les propone le Manifesto del photographia futuriste. In le autumno del 1932 ab le paginas del jornal Le Terra del Vives, directe ab Fillia, lancea un defia a tote le poetas italian invitante les a competer con ille e le su Aereepoema. Le 27 januario 1934 publica le Manifesto del Architectura Aeree, scripte con Angiolo Mazzoni e Mino Somenzi, e, al fin de cello mesme anno, presideva le Prime Monstra national de arte plastica mural, organisate a Genova ab Enrico Prampolini, Fillia e F. Defilippis. Le su position de Academico consente a ille alicun criticas al regime: in Ie 1938 exi, sur le revista futuriste Artecrazia, articulos contra le alleantia del Italia con le Germania national-socialiste de Hitler, qui habeva condamnate como "arte degenerate" le obras del futuristas. Malgrado le su non plus juvene etate, Marinetti non renuncia al fascino del guerra. Coherente con le su principios, Marinetti participa como voluntario al guerra de Ethiopia (1935-1936) e pois (a sexanta-sex annos) al expedition del Armea Italian in Russia (ARMIR). Le experientias sur iste frontes son narrate in Le poema african del Division “28 Octobre” (1937) e in le romance postume Originalitate russe de massas distantias radiocordes. Le experientia russe se revela tamen fatal. Retornate in Italia, fatigate e malade, Marinetti scribe diverse obras de character memorial, como Le grande Milano traditional e futuriste, e post le armistitio adhereva al Republica Social Italian (RSI), que representa per ille un retorno al ideales fasciste republican del 1919. Marinetti moriva a Bellagio, sur le laco de Como, le 2 decembre 1944, per un crise cardiac. Ille habeva scripte le su ultime texto, Quarte de hora de poesia del X Mas. Le notitia face le gyro del mundo, le 3 decembre anque le New York Times dedicava al morte del Poeta un articulo. Les perveniva ad honorar le spolias, le aeropoeta Paolo Buzzi e le compositor futuriste Luigi Russolo. Le sculptor Spartaco Di Ciolo exequeva le calco funerari del visage del poeta. Le die postea era celebrate le funerales in le basilica de San Giacomo de Bellagio. Le solemne funerales de Stato, volite ab Mussolini, era celebrate a Milano le 5 decembre in le ecclesia de San Sepolcro, con grande participation de populo, le poeta subito depost esseva sepulte al Cemeterio Monumental.