lunedì 16 luglio 2007

Visita al mercato

Apuleio


Extracto de:

LE ASINO DE AURO
Traducite del texto original latin per
Erich Berger
... POSTQUAM MI EFFECTOS ESSEVA DEPONITE IN MI CAMERA, IN MI via al banios, io primo va al Forum Cuppedinis pro emer alicun comestibiles. Ibi io vide exponite pisces splendide. Habente demandate lor precio, io lo rejecta proque illo amonta a vinti-cinque drachmas ... e io los eme pro vinti. Como io va via, Pythias, mi condiscipulo in Athenas, crucia mi cammino. Post alicun tempore ille me recognosce e hasta verso me amicalmente. Ille me imbracia e me basia affabilemente. "Mi Lucio," ille dice, "un longe tempore ha vermente passate depost que nos ha vidite nos; in facto il esseva le momento quando nos lassava nostre magistro Clytio. Sed que es le ration de tu viage a hic?" "Tu lo sapera deman," io replica. "Sed que es isto? Gratulationes! Nam io vide tu escorta e iste virgas e tu habito que justo congrue con un magistrato." "Io vigila super le precios del mercato e io es edil; e si tu desira emer alique, io lo fornira con placer." Io declinava, perque io habeva jam emite satis pisces pro mi cena. Sed post haber vidite le corbe e succutite le pisces pro obtener un melior vista de illos, Pythias diceva: "A qual precio ha tu emite iste piscalia?" "A pena," io diceva, "io poteva fortiar le piscator acciper vinti drachmas." Habente audite isto, ille sasiva immediatemente mi dextera e me duceva retro al mercato del alimentos: "E de qui," diceva ille, "ha tu emite iste vilitate?" Io le monstra un vetulo qui sedeva in un angulo. Immediatemente Pythias, in su capacitate de edil, crita a ille con voce multo aspere: "Non mesmo mi amicos e nostre hospites estranie tu sparnia, tu qui a un tal precio valuta ti ridicule pisces e qui reduce per le caritate del comestibiles le flor de Thessalia a un imagine de solitude equal a un rocca. Sed tu non essera impunite. Io te facera saper de qual maniera le improbos debe esser corrigite sub mi autoritate." E post jectar le contento del corbe super le solo, ille ordina a un official marchar super le pisces e fullar omnes. Contente de su severitate mi amico Pythias me consilia vader via e dice: "Me suffice, car Lucio, iste grande vergonia del vetulo." Consternate per su actos e multo stupefacte, io vade al banios, private per le forte mesuras de mi providente condiscipulo e de mi moneta e de mi cena.

sabato 30 giugno 2007

Notas sur le historia de Roma

 
UMINotas sur le historia de Roma  Le tradition roman dice que Aeneas, le heroe troian, veniva a Italia post le cadita de Troia. Ille se maritava con Lavinia, le filia del rege Latino, e fundava le citate Alba Longa. Su descendentes, Romulo e Remo, fundava Roma in 753 ante le era commun. Il habeva septe reges roman, le ultime del quales, Tarquinius le superbe, esseva expellite del citate in 509 amte le era commun. Nos sape que Troia cadeva circa 1200 ante le era commun, ma quasi omne le resto del historia del reges roman es mythologic.
Il habeva populationes human in le sito de Roma ante 753, e le nomines del reges e le eventos de lor regnos esseva inventiones del romanos del futuro. Il es ver tamen que reges governava Roma pro un periodo de alcun annos ante que emergeva le republica roman circa 509. Le sequente textos narra del arrivata de Aeneas a Italia e le establimento per su filio de Alba Longa, le qual, multe annos plus tarde, Romulo e Remo quitava pro fundar Roma. On dice que le historias de Tarpeia del feminas sabin occurreva durante le regno de Romulo. Secundo le tradition, Notas sur le historia de Roma il habeva un guerra in tres battalias durante le regno de Tullo Hostilio, le tertie rege de Roma.
Le ultime textos de iste breve historia del monarchia roman narra le eventos del regno de Tarquinio le superbe.
Harleigh Kyson Jr. (SUA) presenta textos latin in versiones parallel in interlingua - le latino classic e le latino moderne - in un interessante comparation e con interessa

giovedì 31 maggio 2007

Cavallo

De Wikipedia, le encyclopedia libere

Systematica: Phylo: Chordatos, Classe Mammales, Ordine: Perissodactylos Familia:Equidas Genere: Equus
Le familia Equidas contine septe species: 3 zebras, 2 asinos e 2 cavallos. Le duo cavallos es le cavallo salvage asian (Equus przewalskii) e le cavallo domesticate (Equus caballus).
Previemente se supponeva que le cavallo domesticate descende del cavallo salvage (Equus przewalskii) mais secundo un articulo in "New Scientist" (2003-12-06), scientistas del universitate in Vienna pro studios genetic ha demonstrate que iste species se ha divergite ante plus de 120.000 annos. Le cavallo domesticate solmente ha existite durante 6.000 annos.
Le cavallo e le asino es tanto affin que illos pote obtener proles appellate mulos o mulas dependente del sexo. Si le matre es un cavallo le prole essera plus grande e plus simile a un cavallo mais le aures simila le aures longe del asino. Si le matre es un asino le prole essera minor mais le capite simila un cavallo. In plure linguas il ha nomines differente pro iste animales. In ambe casos le proles essera sterile pois que le cavallo ha 64 chromosomas e le asino 62. Per consequente le proles habera 63, lo que impedi reproduction.
Il es equalmente possibile hybridar zebras e cavallas o asinos feminin mais iste proles non ha devenite usabile.
Le unic cavallo salvage es hodie
  • Le cavallo salvage asian (Equus przewalskii). Illo quasi esseva extinguite in le natura, sur le steppas de Mongolia, ma ha se recuperate in parcos zoologic, e ha recentemente essite reconducite al natura.
Olim existeva anque tres altere cavallos salvage; le tarpan, le cavallo steppic arctic e le cavallo silvatic.
  • Le tarpan (Equus caballus gmelini) viveva in Polonia usque al dece-none seculo quando illo esseva extinguite. On ha essayate reingenerar lo e hodie il ha tal cavallos ma illos naturalmente non es ver tarpanes.
  • Le cavallo steppic arctic viveva olim in Sibiria e hodie il ha un cavallo domesticate, le vacutponny, que forsan es affin a illo.
  • Le cavallo silvatic esseva un grande cavallo pesante in le nord de Europa, e previe on supponeva que nostre moderne cavallos de sanguine frigide descendeva de illo.
In plure areas del mundo il ha cavallos que ha devenite salvage ma illos descende de cavallos domesticate. Un tal cavallo es le mustang american que descende de cavallos delconquistadores espanol. Antea il non habeva cavallos sur le continentes american ma on crede que le cavallo original, Eohippus, viveva in America. Illo esseva tanto parve como un cane.
  • Le cavallo domesticate (Equus caballus) esseva domesticate ante 6.000—10.000 annos e ha desde alora essite usate como animal de tracto o animal de sella ma anque como nutrimento. Dependente del uso e su exigentias on ha ingenerate multe racias con colores differente e con plure typos de stato corporal. Le scientistas non ha essite de accordo si omne racias proveni de un singule o plure ancestres. Recercas per professor Hans Ellegren et al., Svedia, publicate in le revista Nature Genetics 2004, ha demonstrate que un parte del chromosome Y es le mesme in omne racias, grande e parve. Le conclusion esseva que omne cavallos domesticate proveni de un singule stallon. Del mesme maniera on ha trovate que il ha al minus un centena de ancestres feminin. Dunque il es probabile que le homine de bon hora discoperiva que il es plus importante ingenerar stallones apte. Le causa de isto naturalmente es que stallones pote lasser multo plus pullos durante su vita que un cavalla, lo que anque hodie dirige le elevamento. Le altor e le peso del cavallo pote variar ab 0,5m/14kg (Falabella) usque a 1,95m/1400kg (Percheron). Le limite pro esser registrate in le organisation de cavallos miniatura es 0,86 m.

Vocabulario referente a cavallos

  • Cavallo — cavallo con un altitude final al minus 148 cm.
  • Pony — cavallo con un altitude final minus que 148 cm
  • Cavalla — cavallo feminin
  • Stallon — cavallo masculin
  • Colt — stallon non sexualmente matur (minus que circa 24 menses)
  • Pullo — cavallo nascite durante le anno presente
  • Cavallo castrate — stallon castrate
  • Cavallo de pur sanguine, arabe o anglese
  • Cavallo de sanguine calide
  • Cavallo de sanguine frigide
  • Cavallo de sella — cavallo pro cavalcada
  • Trottator — cavallo pro cursas de trotto
  • Galopator — cavallo pro cursas de galopa
  • Cavallo ambulator — gamba anterior e posterior del mesme latere es movite paralellmente
  • Passo de cavallos islandese
  • Ferro de cavallo — guarnitura metallic del ungula