CORDE

Per Edmondo De Amicis Traduction in Interlingua per Francesco Galizia

Corde (it.Cuore) es un libro per pueros, scripte ab Edmondo de Amicis (Oneglia, 21 octobre 1846- Bordighera, 11 martio 1908) a Torino e publicate, per le prime vice, per le casa editrice milanese Treves in le 1886. Esseva un grande successo, e de Amicis deveniva le scriptor plus legite de Italia. Le ambiente del libro es le Torino del Unitate de Italia, e plus precisemente inter le 1878 (anno del coronation del Rege Umberto I) e le 1886 (anno del publication del libro), e le texto il ha le scopo di inseniar al juvene citadanos del Regno le virtutes civil: le amor pro le Patria, le respecto per le autoritate e per le genitores, le spirito de sacrificio, le heroismo, le caritate, le pietate, le obedientia e supportar le disgratias. Le romance es structurate como narration de un alumno de un schola elementari, Enrico Bottini, sur le su vita e celle del su companiones de classe durante le anno scholastic 1881/1882, con le narration del "novellas mensual" del maestro elementari, de varie historias, interpretate ab pueros. Le libro il era un successo anque pro le su personages de varie partes de Italia, e a favor del Unitate inter le regiones a nivello cultural ultra que politic.

Dedica del autor: «Isto libro es particularmente dedicate al pueros del scholas elementari, le qual son inter le 9 e le 13 annos, e on poterea intitular: Historia de un anno scholastic, scripte ab un alumno de tertie classe de un schola municipal de Italia. Dicente scripte ab un alumno de tertia, io non vole dicer que ille lo haberea scripte assi como es imprimite. Ille notava in un quaderno, cello que habeva viste, sentite, pensate, in le schola e foras; e su patre, al fin del anno, scribeva iste paginas ab celle notas, sin alterar le pensata, e de conservar, le parolas del filio. Le qual, 4 annos postea, essente al Gymnasio, legeva le manuscripto e adjungeva qualcosa de sue, on serviva del su memoria. Ora legite isto libro, pueros: io spera qui vos essera contente e que facerà a vos del ben.»

(Edmondo de Amicis)

Personages principal:

• Enrico Bottini, le narrator e protagonista del historia: es un personage sin necun particular "characteristic", qui non parla del su proficto scholastic, e non dice si es state promovite.
• Le genitores de Enrico, qui les scribe del litteras.
• Silvia, le soror de Enrico.
• Garrone, quasi de 14 annos, le studente enorme de statura e bon de animo, definite "anima nobile" ab le maestro, in quanto on assume un culpa que non es sue.
• le Muratorino (Tonino Rabucco), filio de un murator e famose pro le muso de lepore.
• Ernesto Derossi, il es le plus brave e belle del classe, ma parte del su gentilessa pote derivare anque proque il es felice, e non ha preoccupation financiari in quanto ric.
• Franti, le prave e malitiose, al fin expellite ab le schola. Ille es considerate ab De Amicis uno inter le personages melior citate in le libro.
• Stardi, parve e basse: considerate initialmente dur a comprender, superarà le su difficultate gratias al su imgagiar se in le studio, que facerà de ille un del meliores del classe.
• Carlo Nobis, le filio de un familia ric, superbe e arrogante.
• Coretti, filio de un veterano del guerras de indipendentia, ora venditor de ligno.
• Crossi, filio de un venditrice de herbas, il ha un bracio paralysate. Ille crede qui su patre sia excappate in America. Ma Enrico e Derossi, pensa que ille era in carcere durante le absentia.
• le Puero Calabrese (Coraci), immigrate ab Reggio Calabria.
• Nelli, le parve gibbose.
• Precossi, le filio de un ferrero antea alcoholisate e violente, qui on disintoxica quando discoperi que le filio il ha vincite un premio scholastic.
• Votini, le filio de un ric, superbe ma al fin human.
• Garoffi, con le naso a becco de uluco, definite "sempre a trafficar" e continuemente ingagiate in compra-venditas de varie typo.
• le Maestro Perboni; le su es un figura triste, que le prime die de schola dice al pueros : "Io non ha familia. Le mi familia esse vos. Habeva ancora mi matre le anno passate: ma es morite. Io es sol. Io non ha plus qui vos al mundo, io non ha plus altere affecto, altere pensata qui vos. Vos debe esser le mi filios". Como dicite, definisce un'"anima nobile" le alumno Garrone, al qual le uni anque le perdita del matre.
• la Maestrina ab le Penna Rubie, assì clamate per le pluma qui porta sur le cappello, es le unic personage del romance detra al qual, on recognosce un figura real, le maestra Eugenia Barruero, vivite a Torino in Largo Montebello, 38, ubi hodie un placa la recorda.
• la maestra del Prime Superior, maestra de Enrico in le prime superior: mori al fin del libro.

Le Novellas mensual:

• Octobre: Le parve patriota paduan
• Novembre: Le parve vigilator lombarde
• Decembre: Le parve scribano florentin
• Jenuario: Le tamburero sarde
• Februario: Le infirmero de Tata
• Martio: Sanguine romagnol
• April: Valor civil
• Maio: Ab le Appeninos al Andes
• Junio: Naufragio
  

Le parve patriota paduan: narra le historia de un puero de humile origine, filio de paisanos paduvan qui, volente exir del miseria, les vende le filio a un compania de un circo, con le qual vade in gyro per le Europa. Ille resulta a fuger, e le juvene on imbarca sur un nave directe a Genova. Hic cognosce tres estranieros, al quales narra le su triste historia. Iste, commovite, les offere a ille del monetas, que ille restitue con disdigno quando les senti criticar le italianos.

Maestro Perboni (Johnny Dorelli)

Le parve vigilator lombarde: Le novella narra le historia de un puero de campania qui incontra un gruppo de soldatos italian. Le commandante, temente de incontrar soldatos austriac longe le cammino, pete al puero de salir sur un fraxino a facer le vigilator. Le puero discoperi un peloton de austriacos poco lontan ma, anque le austriacos notava le puero e initiava a tirar le contra colpos de fusil. Nonobstante que le officiero le ordina de descender, le puero continua le observation del inemico, usque a quando un colpo de fusil lo feriva gravemente. Le puero cade e, post poco, mori inter le bracios del officiero. Le historia on conclude con un battalion de bersaglieres que, disfila in marcha apud le salma del puero coperite ab le tricolor, jecta flores e offere le honores militar. Le novella es inspirate a Giovanni Minoli, un orphano de 12 annos, qui le 20 maio 1859, in le fraction de Campoferro, presso Voghera, serà le prime victima del Battalia de Montebello.

Le parve scribano florentin: Protagonista del novella, il es uno scolaro de Firenze, Giulio, qui vive in un familia numerose e povre. Le patre, face le scribano de jorno e le copiator de nocte. Ille ha un grande sperantia in le filio, e tene multo al su proficto scholastic, e previde que, depost le schola, ille trovara un bon labor pro adjutar le familia. Giulio, sentiva le patre lamentar se del labor nocturne, que non le garantiva un ganio adequate, on offereva de adjutar le, ma le su proposta non es acceptate, perque ille debe pensar sol al schola. Giulio, alora, decide de adjutar le patre, mittente se a scriber al posto sue quando ille vadeva a dormir. E assì face, nocte post nocte: le ganio del patre augmenta, ma le rendimento scholastic de Giulio, qui studia sempre minus per le poc horas de somno, deminue multo. Le patre, qui ignorava le ver motivo del su indolentia, lo reprocha, usque al nocte, eveliate se casualmente, le trova a scriber al posto sue: emovite, le abracia petente le pardono pro le reproche immeritate e lo manda a dormir.

Le tamburero sarde: il es le historia de un compania de soldatos pedemontese que, durante le prime guerra de Indipendentia del 1848, attaccate per le austriacos, on refugiava in un ferma. Le austriacos pone sub assedio le ferma e le capitano ordina a un tamburero de 14 annos de origine sarde de descender ab le retro del casa, non exponite al vista del inemicos, e vader usque a un cabana que on vide al horizonte, pro peter soccurso a un esquadron de carabineros a cavallo, que on trova illac. Le tamburero descende e initia a currer per le campos, ille cade es stato colpate, ma on releva subito claudicante e continua a currer. Ma poco post cade de novo. A celle puncto, le soldatos inemicos son vicin e le pedemontese sta per arrender se, quando les arriva finalmente le reinfortios que rejecta le inemicos. Le historia on conclude con le capitano qui va in hospital: illac trova le parve tamburero, a cuje le medico il ha debite amputar le gamba a causa del ferimento.

Le infirmero de “Tata”: Le novella mensual de februario narra le historia de Ciccillo, un puero campan, qui veni mandate ab le matre in un hospital de Napoli pro veliar le patre malade. Le juvene pete information sur le su "tata", (in dialecto napulitan papà), e le medicos manda ille al lecto de un moribunde. De ille, Ciccillo on occupa amorosemente e plora quando apprende le judicio del medico sur le su condition de sanitate. Quando il ha perdite cata sperantia, le puero senti le voce de un homine qui parla a un monacha, a celle voce, ille ha recognoscite le su ver patre. Le duo on abracia, ma Ciccillo non ha le corde di lassar sol le altere "tata" in le ultime instantes del su existentia: assì lo assiste ancora per un nocte e lo vide expirar, allora le puero torna a casa alleviate, ma triste proque le altere "tata", le qual il era devenite un parte de ille, era morite.

Sanguine romagnol: Le novella de martio il ha per protagonista Ferruccio un puero romagnol. Un vespere retorna a casa, e trova sol le su anciana ava, perque le familia es foras e retornerà le deman matino. La ava, affligite, reprocha Ferruccio pro le su comportamento ab quando frequenta prave companias. Ferruccio, qui es de bon corde, on emove al parolas del ava. Al improvise on sente un rumor que non es cello del pluvia, e in le camera entra duo banditos. Uno de illes attrappava per le collo le anciana, e le altere pete a Ferruccio ubi le patre tene le monetas. Le juvene indica le loco e le delinquentes les lassa sol durante que scrutava in le mobiles. Le ava e le nepote suspira de alleviation, ma in le fuga, a un delinquente cade le cappucio e la ava recognosce in ille un robator del quartiero. A iste puncto le malfactor, prende un pugnal per colpar la ava. Ferruccio on para a protection del ava e recipe ille le colpo mortal. Le duo banditos fugeva e sol alora le juvene monstra le ferimento al ava, se congedava ab illa con dulce parolas, pois claude le oculos per sempre.

Ab le Appeninos al Andes: narra le historia de Marco qui, ab Genova, on imbarca per Buenos Aires pro attinger su matre, emigrate in Argentina. Le matre, malade, refusa de facer se curar; intertanto Marco compliva un viage longe e sin sperantia, sur le tracias del familia presso cuje le su matre labora; assì, ab Buenos Aires, Marco on move al interior del pais, ante a Rosario, pois a Còrdoba e in fin a Tucuman, al pedes del Andes. Post numerose aventuras, Marco il ha un passage ab un caravana, que tamen lo lassa a medie strata; alora ille continua a pedes le viage usque a Tucumán ubi vive le matre, le cuje condition de sanitate son pejorate, proque illa non vole le curas. Quando, illa sape que le filio es arrivate, decide de facer le operation chirurgic que le salva le vita.

«Le education de un populo on judica per le conducta que illo tene per le strata.»

(ab le Corde)

Con iste traduction initia un serie de articulos dedicate a tres scriptores italian, de litteratura pro pueros, cognoscite in tote le mundo: Carlo Collodi, Edmondo De Amicis et Emilio Salgari.

Pinocchio: Historia de un marionette

Per Carlo Collodi. Traduction in Interlingua per Francesco Galizia

Le aventuras de Pinocchio. Hitoria de un marionette: il es un romance scripte per Carlo Collodi, (pseudonymo del scriptor e jornalista, Carlo Lorenzini, Firenze, 24 novembre 1826 – 26 octobre 1890) a Firenze in le 1881. Le romance il ha como protagonista Pinocchio, e le su aventuras, que le autor clama pupa, pur essente plus simile a un marionette (corpore ex ligno, con articulationes).

Carlo "Collodi" Lorenzini vignetta

Historia: Un die in le boteca del maestro carpentero Antonio, dicite maestro Ceresia per le su naso rotunde e purpuree, on trova un pecia de ligno ex pino, que le carpentero intende transformar in un gamba de tabula. A un certe puncto tamen le pecia ex ligno comencia a parlar, e maestro Ceresia espaventate lo regala al amico Geppetto, dicite “Polendina” per le color del su perrucca jalne, venite in le boteca pro peter le un pecia de ligno per construir un marionette, Geppetto in le su povre casa (le foco del camino es dipingite) initia a scolpir le marionette, qui clama Pinocchio, le qual initia a derider le ante de esser terminate. Geppeto un vice terminate le marionette, qui ille considera como su filio, le insenia a camminar, ma pois Pinocchio curre in strata, sequite ab Geppetto; un carabinero resulta a firmar lo, ma pois porta Geppetto in prision. Pinocchio retorna sol a casa e hic incontra un Grillo parlante philosopho, que lo admone pro le su comportamento: Pinocchio, fastidiate occide le grillo con un martello, affamate, cerca in le casa qualcosa per mangiar: trova un ovo, ma quando lo rumpe exi un pulletto. Proba a peter un poc de pan in un casa del pais, ma il ha solmente un situla de aqua in testa. Retornate a casa, on addormi vicin a un brasiero pro essugar se, ma on mitte le pedes supra. Quando Geppetto le deman, retorna a casa e trova Pinocchio con le pedes comburite; ante le da tres piras, qui habeva portate ab le carcere e pois le reconstrue le pedes: Pinocchio, pro le joia, promitte de vader a schola, assì Geppetto le face un habito de papiro e compra un abecedario, le libro pro apprender le litteras del alphabeto, vendente le su jaco, nonobstante le frigito hibernal. Pinocchio vade in direction del schola, ma durante le trajecto es distracte ab le musica del "Gran Theatro del Marionettes": Pinocchio vende le abecedario pro haber le moneta per entrar in le theatro. Hic Pinocchio es notate per le altere marionettes e los festea. Le marionettista Mangiafoco, tamen, post le spectaculo ordina al su marionettes de jectar Pinocchio in le foco pro cocer un ariete, ma pois ille se emove, lo libera e le dona cinque monetas de auro per Geppetto. Pinocchio retorna a casa, ma incontra duo fraudatores, le Catto e le Vulpe, e quando conta a lor del monetas de auro, il es convincite a interrar los in un vicin campo miraculose que, secundo illes, le monetas interrate facerea crescer un arbore plen de monetas de auro. Le tres pois vade, e in le vespere les attinge le taverna del Cancere Rubie, ubi le Catto e le Vulpe los mangia a expensa de Pinocchio. Quando Pinocchio de nocte, va ad attinger le “Campo del miraculos”, le Catto e le Vulpe, transvestite ab Assassinos los cerca de rapinar lo del monetas, ma Pinocchio, va via e attinge un casa blanc batte al porta, e aperi un puera con le capillos blau clar. Ma le duo los attinge Pinocchio, e, non resultante a facer se dicer ubi habeva celate le quatro monetas, los appende a un querco. Le puera con le capillos blau clar, qui il era un Fee, ordina al servitor Can-pudel de prender le marionette ab le arbore e portar lo in casa, illa consulta tres illustre medicos (inter le qual le resuscitate Grillo-parlante) per saper si le marionette esseva vive o morite. Al observation del Grillo-parlante, le maionette on reprende lacrimante; le Fee, on comprende que Pinocchio ha le febre alte, le face biber un medicina, ma ille refusa proque multe amar; ma es convincite ab quatro conilios nigre que los transporta un feretro. Un vice restablite ille dice al Fee del incontro con le assassinos, ma quando dice un mentita per celar ubi le monetas son, le su naso on alonga. Le Fee, post haber explicate que existe duo typos de mentitas, celle con le gambas curte e celle con le naso longe, reporta le naso al longor original con le adjuta de mille picos, e le dice de vader incontro al patre Geppetto. Ma Pinocchio, tamen non resulta de attinger le patre: proque, denovo incontra le Catto e le Vulpe, que los convince a interrar le quatro monetas in le Campo del miraculos. Un vice interrate le monetas de auro, Pinocchio retorna plus tarde al Campo ma non vide alicun arbore plen de monetas; un vetule papagai dice que durante le su absentia, le Catto e le Vulpe il era retornate e habeva robate le monetas interrate. Pinocchio, desperate, on appella a un judice, un vetule gorilla, per denunciar le furto, ma iste, lo condamna al prision. Quatro menses postea, es liberate per un amnistia. Pinocchio va al casa del Fee, que considera como un soror, ma es obstaculate, ante ab un serpente con le cauda fumante - pro superar lo cade intra le fango facente morir pro le risadas le monstro - pois es prendite in un trappa durante que, sta robante le uva in un campo. Le patrono del campo lo constringe a esser un can de guarda, con un collar al collo, per sobstituer le su can Melampo, morite le matino. Durante le nocte il es eveliate ab quatro mustelas, que cata nocte robava alicun gallinas que pois divideva con le can Melampo in cambio del su silentio, e los vole facer con Pinocchio lo mesme accordo; Pinocchio finge de acceptar, ma pois claude le mustelas in le pullario e adverte le proprietario, qui lo regratia e lo libera. Le marionette attinge finalmente le casa del Fee, ma trova solmente un petra de marmore con incidite iste parolas: “Hic jace le puera con le capillos blau clar morite de dolor pro

Geppetto (Nino Manfredi) con Pinocchio

esser state abandonate per le fratre Pinocchio”. Durante que ille plora desperate, on avicina un columbo que, lo adverte qui Geppetto sta per partir con un barca per le nove mundo pro cercar lo. Illo on offere de portar lo in cruppa per attinger le plagia del partentia, ma quando los arriva Geppetto es apena partite, ma poco post un grosse unda lo face disparer in le mar. Pinocchio, volente salvar le, cerca de attinger le e initia a natar. Post un nocte inter le undas, Pinocchio attinge le ripa de un insula, ubi incontra un delphino, que indica a ille le strata per vader al "Pais del Apes industriose", arrivate cerca qualcosa per mangiar; alicun habitantes del pais, les propone de recompensar lo in cambio de parve labores, al fin, pro le fame, accepta de portar un urceo de aqua a casa de un femina, qui lo recompensa con un platto de pan, caule flor e un confecto: un vice satiate se, recognosce in le benefactrice le Fee sue, fingite se morite, qui ab puera es devenite domina. Le Fee perdona Pinocchio gratias al remorso monstrate ab ille avante al su ficte tumba: vole considerar se como su matre e transformar lo in un ver puero; ante tamen desidera que ille frequenta le schola e on cerca un bon mestiero. Pinocchio, promitte, va a schola, e resulta a devenir le primo del classe. Alicun su companiones, invidiose, un die les convince a non ir a schola per vader al plagia, ma Pinocchio non vole e lucta con le sue companiones qui les vole facer lo devenir un picaro mal educate como illes. Durante le lucta, un grosse libro va in testa a Eugenio, un companion de classe qui evanesce. Totes escappa excepte Pinocchio que cerca de soccurrer le; duo carabineros, les arresta credente que ille sia le culpabile, ma Pinocchio fuge in mar; ma , illes manda contra al marionette un can mastino, Alidoro, que tamen risca de necar in le mar. Al requesta de adjuta del can, Pinocchio lo salva, in cambio del libertate. Alidoro, promitte de reciprocar le favor. Pinocchio continuava a natar ma, veni piscate in un rete insimul al pisces, ab un grotta exi un piscator con le pelle, un longe barba, le capillos e le oculos totes verde. Ille porta Pinocchio e le pisces al grotta e, decide de friger tote le pisces, anque le marionette qui crede que sia un nove typo de pisce. Al fin tote le pisces son frigite, excepte Pinocchio, ma le can Alidoro, attrahite ab le odor del fritura, recognosce Pinocchio e resulta a fuger con le marionette in bucca, assì reciproca le salvatage precedente. Le marionette, sin habitos, on face revestir con un sacco ab un anciano, e apprende assi qui Eugenio era resumite del avanescimento, reanimate, retorna a casa del Fee de nocte, sub un forte pluvia. Un Limaca, camerera del Fee, veni ad aperir le porta, ma le su lentessa exasperante lo induce a dar un colpo de pede al porta, remanente con le pede incastrate. Post multe horas le Limaca arriva finalmente ad aperir, ma non pote liberar le pede, alora le offere le prandio, ma tamen con cibos ex gypso e de carton; es le cruel lection del Fee. Depost iste lection Pinocchio on comporta ben pro le resto del anno; il es le plus brave del schola et es promovite. Le Fee, contente, la dice que le die sequente esserea stato transformate in un puero: plen de felicitate Pinocchio invita tote le sue companiones a un prandio pro festear le avenimento. Pinocchio cerca anque le su amico plus indolente, Romeo dicite "Lucignolo” pro invitar le al festa; le trova sub un portico de un casa: sta expectante un carro que lo porterà al “Pais del joculos”, ubi non existe le schola e le habitantes on diverte ab le matino al vespere. Pinocchio expecta con Lucignolo le medienocte pro salutar le su partentia, ma al arrivata del carro, guidate ab un homine grasse, on face convincer a partir con ille. Al arrivata le duo amicos on joca e diverte; depost cinque menses de iste vita aurate, un die Pinocchio on evelia e discoperi que le su aures son devenite como cello de un asino. Un Marmotta vicina de casa, le dice que ha un "febre de asino": e in duo o tres horas Pinocchio on serea transformate in un asino. Iste maladia, explica le Marmotta, colpa sol le pueros qui les passa troppo tempore a diverter se e a non facer nihil in vice de studiar; Pinocchio curre a cercar Lucignolo, e quando lo trova discoperi que anque ille il ha le aures de asino; post un risada, le duo comprende que on sta transformar se in asinos, completate le transformation, veni le grasse carretero qui los conduce al mercato pro vender los. Pinocchio es comprate ab le Director de un circo, e post tres menses de exercitios, face le su prime spectaculo, Pinocchio durante le exhibition vide inter le publico le Fee, con un medalion al collo con le su portraite ma pois dispare. Distracte per le vision, in le saltar un circulo Pinocchio cade e remane claudicate. Le Director va al mercato pro vender lo, et es comprate per un homine qui volerea facer un tambur con le su pelle; pro isto liga un saxo al su collo e lo jecta in mar ab un scolio pro necar lo. Quando lo face emerger, ille discoperi con stupor que le asino es devenite un marionette ex ligno; Pinocchio le explica que un banco de pisces, il ha mangiate le corpore de asino e los reportava al forma de marionette. Ille alora vole revender lo como ligno ab arder, ma Pinocchio, con un salto, on refugia in mar, ma, tamen un monstro marin lo ingluti: il es le Terribile Squalo, e in le ventre obscur, Pinocchio vide un luce lontan, e con grande joia retrova su patre Geppetto, inglutite ab le Squalo duo annos antea. Geppetto resultava a supervivir gratias a un nave mercantil con omne genere de victualia, que il era inglutite ab le Squalo insimul a ille. Pinocchio il ha un idea per fuger: profittar del asthma del Squalo, que lo constringe a dormir a bucca aperte le nocte, attinger le bucca, superpassar le tres filas de dentes e vader via. Depost un prime tentativa non bon, le duo finalmente resulta ad abandonar le bucca del Squalo e fuger in mar. Pinocchio, natava con Geppetto sur le spatulas, e sta per esser opprimite del fatiga, quando un Thunno, que il era fugite ab le Squalo imitante le lor exemplo, arriva al soccurso del copula e les transporta sur le su cruppa usque ad attinger le ripa. Pinocchio e Geppetto les trova un cabana, intra un voce les invita a entrar: es le Grillo-parlante, que affirma de haber habite le cabana ab un capra con le lana blau clar. Pinocchio e Geppetto se installa in le cabana, e le marionette va a cercar un poc de lacte pro le patre; le Grillo lo adressa ab Giangio, un horticultor con un elevamento de vaccas. Le horticultor da un labor al marionette: tirar ab un cisterna 100 situlas de aqua per aquar le plantas. In cambio darà a ille un bicario de lacte. Pinocchio accepta, e quando le horticultor lo porta a vider le su asino, ora in fin de vita, que usque ad alora habeva facite celle labor, Pinocchio vide que le asino es Lucignolo, qui mori in celle momento post haber dicite le su nomine. Pinocchio per cinque menses, con le su labor resulta a mantener se ipse e Geppetto, e a studiar. Un die, incontra le Limaca camerera del Fee, que lo informa qui illa jace in un lecto de hospital, povre e malade: Pinocchio le offere tote le su quaranta monetas de cupro e promitte al Limaca de laborar de plus pro adjutar le Fee. Celle nocte appare a ille in sonio le Fee, belle e surridente, e dice que pro le su bon corde demonstrate assistente su patre Geppetto, lo perdona per tote le su picaradas. Al evelia Pinocchio on accorge de esser se transformate in un puero in carne e ossos; le cabana es devenite un belle casa, le su vetule habitos son transformate in nove e in tasca on trova un portamoneta de ebore con un billet: le Fee le restitue le quaranta monetas e la regratia pro le su bon corde. Ma le monetas son devenite de auro. Anque Geppetto il es transformate: es retornate le allegre anciano de antea e labora a un cornice, reprendente le antique mestiero sue de incisor in ligno. Surridente, indica a Pinocchio un marionette appoiate al muro.

Sherlock Holmes

Per Sir Arthur Conan Doyle Traduction in Interlingua per Francesco Galizia

Sir Arthur Conan Doyle

Sherlock Holmes es un personage litterari create ab Sir Arthur Conan Doyle (Edinburgh, 1859 – Crowborough, Sussex, 1930), al fin del XIX seculo. Es le protagonista de romances e novellas del genere litterari policiari deductive, de cuje Edgard Allan Poe esseva le prime autor con le su novella Auguste Dupin. Appareva per le prime vice in le romance Un studio in scarlato (1887).

Biographia del personage: Comparite in quatro romances e cinquantanovem contos, le personage es devenite un icona del litteratura policiari, e superava le fama del su mesme creator, sir Arthur Conan Doyle le qual introduceva in le su historias anque le su passion per le litteratura del terror e del mysterio, como on deduce in le romance Le mastino del Baskerville o le novella Le vampir del Sussex. Le origine de Holmes non son revelate ab Doyle, qui face solmente breve allusion al passato del investigator. Le aventuras de Sherlock Holmes son narrate, in le quasi totalitate, per le su amico e biographo, doctor John Watson, un sorta de alter ego del mesme Arthur Conan Doyle (anque ille laureate in medicina), qui assì describe le detective Holmes, le qual resulta esser un persona multo active jam in le prime description in cuje le su characteristic physic signa un description precise, que venirà pois ben delineate in le curso del prime romance, Un studio in scarlato, in le qual Holmes demonstra le su habilitate deductive, describente minutiosemente le su activitate de consultor investigative, e de ultime sperantia per illes qui son blocate in casos que apparentemente non se pote resolver. Le cognoscentias de Holmes son ben resumite, ab le su coinquilino e amico:

«Sherlock Holmes - Le su limites:

Cognoscentia del litteratura - Zero.
Cognoscentia del philosophia - Zero.
Cognoscentia del astronomia - Zero.
Cognoscentia del politica – Carente.
Cognoscentia del botanica – Variabile, sape multe cosas sur le belladonna, le opium, e le venenos in genere, non sape nihil de jardinage.
Cognoscentia del geologia - Limitate, distingue un typo de terreno ab un altere, durante un promenada, me ha monstrate del maculas de fango sur le su pantalones e, in base al color e al consistentia, me ha dicite in qual parte de London se le habeva facite.
Cognoscentia del chimia - Profunde.
Cognoscentia del anatomia - Accurate, ma non systematic.
Cognoscentia del litteratura scandalistic – Immense, sembla cognoscer omne particular de tote le delictos plus horrende perpetrate in iste seculo.
Bon violinista.
Experte luctator con le baston, pugilista, schermitor.
Ha un bon cognoscentia practic del Derecto britannic.
Capacitate de usar le logica - Optime. »

(Secunde capitulo de "Un studio in scarlato")

In realitate iste lista, compilate per Watson poc dies post haber cognoscite Holmes, on revela partialmente non exacte, facto comprensibile, proque es stato representate in le prime romance con protagonista le famose investigator in le qual, inde, Conan Doyle non habeva ancora un complete cognoscentia del su personage, ancora in phase de evolution. In numerose contos Holmes revela de posseder un vaste interesse litterari e philosophic, citante numerose vices le Biblia, Shakespeare e Goethe. Le su cognoscentias in campo practic son tal de haber le facite anque scriber del tractatos sur le argumentos plus varie, como un tractato naval e un monographia sur le tabaco (como ille mesme affirma in le conto Le mysterio de Valle Boscombe). In ultra, como los revela le notas de Watson, Holmes es un excellente schermitor, specialmente con le baston e practica le pugilismo a manos nude, como reportate anque in le lista. In le conto "Le aventura del casa vacue", Holmes affirma in ultra de cognoscer le bartitsu, un systema de lucta japonese derivate ab le jujitsu, que lo rendeva uno del prime occidentales ad haber practicate le artes martial oriental. In practica con le su deductiones, anque si isto que remane in un investigation explicate per exclusion pote semblar absurde, si illo es le unic explication logic, debe per fortia de cosas esser celle correcte e sol con accurate controlos potera verificar quanto deducite. De facto es con Holmes que le technica de detuction, ascende al nivello de scientia, anque proque le investigator, qui vive con le amico in London, al numero 221B de Baker Street, il es deducite ab le figura de Joseph Bell, un brillante medico, qui Doyle cognosceva vermente e per le qual, como on pote intuir legente le reportos de Watson, provava grande admiration a causa del su exceptional capacitate deductive. Conan Doyle cognosceva le doctor Bell durante le studios universitari et era anque su assistente per circa un anno, ante de haber le doctorato. Bell adjutava effectivemente le policia in alicun casos (inter le quales cello de Jack le dismenbrator) e dava le su contribution al nascentia del medicina legal. Altere characteristic importante de Holmes, son le su grande cognoscentia del texito criminal londonese, ubi habeva numerose informatores e le su habilitate de travestir se, que lo adjuta in le recolta de multe probas per le resolution del su complicate casos. Holmes possede un can de chassa, que in certe contos es utile al solution del caso. Sherlock Holmes il es extrememente sceptic sur le paranormal e le irrational (nonobstante le su autor Conan-Doyle esseva un passionate de spiritismo), como on vide a exemplo in le Le mastino del Baskerville, ma on non sape qual sia le su religion, sempre si un le habeva. On sape ab alicun contos que le su familia es catholic. Holmes ha un bon reporto solmente con le doctor Watson, per le alteres ille appare emotivemente multe distaccate e disinteressate, pois, cerca de mantener se lontano affectivemente ab le feminas, e isto per mantener le mente sempre lucide e libere ab pensatas inutile e dupate ("le amor es un emotion, e toto isto que es emotion contrasta con le frigide logica que io mitte al de supra de toto, ab Le signo del Quatro). Sol in le conto Un scandalo in Bohemia, Holmes monstra de provar un grande admiration per Irene Adler, le unic femina que sia jammais resultate a fraudar le, ma tal sentimento non pote esser definite amor. In ultra, iste incontro con un domina intelligente per parte de Holmes, alleviava legermente le su diffidentia per le genere feminil, anque si nos non sape multo del su vita personal. Nutriva, pois, un certe diffidentia anque sur le technicas investigative de Scotland Yard, divertente se al spatulas del Inspector Lestrade, pur adjutante le supertoto per satisfaction personal. Le fingite morte de Holmes e le su retorno: Le personage e le su successo signava le carriera de scriptor de Doyle, que depost haber narrate in le Le ultime aventura le morte de Holmes, in le curso de un duello con le grande inemico Moriarty presso le cascadas de Reichenbach, il era constringite ante a realisar un nove romance, Le mastino del Baskerville, que narra factos ante del su morte, evenite in le 1891, inde, gratias al facto que le corpore del genial investigator non esseva jammais retrovate, faceva retornar ille vive e in activitate in le Le aventura del casa vacue, evenite le 1894: tres annos de obscuritate in cuje Holmes on remane celate. Depost un

carriera longe ben 23 annos, 17 del quales in collaboration con Watson, Holmes on retira ante in Sussex a studiar le apes, inde in un ferma a cinque millia ab Eastbourne, dedicante se al philosophia e al agricultura, in ultra habeva adjutate como agente secrete le governamento britannic, durante le prime guerra mundial.. Le methodo scientific: le detective de Baker Street es le primo, a render popular le criminologia, id es le application del methodo scientific al investigation criminal. Holmes pone al base un certe differentia inter le observation del particular e le deduction. Ille considera isto duo aspectos como distincte pois que le observation porta ad alicun preliminar conclusion, ma sol con le cognoscentia de alicun aspectos del facto on pote traher le conclusion definitive. Tal methodo deriva ab cello del doctor Joseph Bell, inseniante de Conan Doyle, que in le diagnose medic susteneva ante le attente observation del detalios, pois le conclusion basate sur le recolta de probas non contestabile. Le methodo de Holmes es basate sur le recolta de probas e inditios, cosa qui lo face distinguer nectemente ab le fratre Mycroft, comparite per le prime vice in Le interprete grec, in grado de resolver, ille sì, un investigation sin jammais mover se del proprie residentia. Sherlock affirma que le capacitate deductive del fratre son superior al proprie, ma que Mycroft non le emplea per pigressa (proque non se displacia jammais plus de poc centenas de metros ab casa). Holmes face differentia inter le vider e le observar, e ubi sol le habilitate de trovar le particular, on le ha con le exercitio. Elementari, Watson! Le modo de dicer plus typic attribuite a Holmes es le phrase «Elementari, Watson!» (Elementary, my dear Watson!), quando ille explica, con sufficientia, al amico medico le solution de un caso. In realitate iste celebre phrase non es jammais state pronunciate textualmente ab le personage in le historias scripte ab Doyle. In un pagina del recolta Le Memorias de Sherlock Holmes, in le conto Le homine deforme, e anque in un pagina de Un studio in scarlato, Holmes, respondente a un domanda de Watson, face uso del modo de dicer «Elementari!», referite a un su rationamento; in le conto Le aventura del figuras dansante, del recolta Le retorno de Sherlock Holmes, adressante se a Watson affirma: «Cata vice que io lo explica, qualcunque problema deveni per ille elementari»; in le Le signo del quatro dice: «Le cosa es de un semplicitate elementari». Le phrase «Elementari, mi car Watson!» ha facite le su apparition in un film sur le grande detective. Le imagine popular: Le classic imagine in cuje le detective porta le deerstalker (le cappello de chassator) e fuma le pipa calabash (le characteristic pipa recurvate) son apocryphos: solmente in un novella Watson face referentia a un "bonetto de panno adherente", ma non al deerstalker. In necun aventura on trova le pipa calabash, durante que Holmes fuma indifferentemente pipa, cigarros e cigarrettas. Sia le modo de dicer, sia le pipa e le cappello, devenite per le grande publico le elementos distinctive de Sherlock Holmes, dunque illos son in realitate, inventiones posterior, de origine theatral, reprendite pois per le cinema. Esseva le actor american William Gilette (1853-1937), uno del prime e plus celebre interpretes del detective, a mitter le deerstalker in testa al heroe e le pipa recurvate in mano, anque si in effecto il era le illustrator Sydney Paget le primo a disegnar le con le characteristic cappello ab chassator. Gillette portava Holmes a theatro per ultra 1300 vices, interpretante le in ultra, in un film mute e in le prime drama radiophonic dedicate al detective.

Canone: Le canone holmesian on compone de un serie de quatro romances e de 59 contos scripte ab Arthur Conan Doyle, quasi tote publicate sur le Strand Magazine. Iste cyclo es assi subdivise:

• Un studio in scarlato (A Study in Scarlet – 1887), romance
• Le signo del quatro (The Sign of Four – 1890), romance
• Le aventuras de Sherlock Holmes (The Adventures of Sherlock Holmes – 1892), recolta de 12 novellas
• Le memorias de Sherlock Holmes (The Memoirs of Sherlock Holmes – 1894), recolta de 12 novellas
• Le mastino del Baskerville (The Hound of the Baskervilles – 1902), romance
• Le retorno de Sherlock Holmes (The Return of Sherlock Holmes – 1905), recolta de 13 novellas
• Le valle del pavor (The Valley of Fear – 1915), romance
• Le ultime salutation de Sherlock Holmes (His Last Bow – 1917), recolta de 7 novellas
• Le agenda de Sherlock Holmes (The Case-Book of Sherlock Holmes – 1927), recolta de 12 novellas