giovedì 20 febbraio 2014

Conquistadores
Traduction in Interlingua per Francesco Galizia

Le termino espaniol e portugese Conquistadores es usate per referer se al soldatos, al exploratores que les creava in le Americas le Imperio colonial espaniol inter le XV e le XVII seculo. Le chefes del expeditiones militar espaniol in le Nove Mundo les se autodefiniva "conquistadores", conquisitores, in nomine del regno de Castilia. Le major parte del conquistadores il era in realitate povres, nobile (hidalgos) decadite o cadettos dedicate al armas, le cuje perspectivas in Espania depost le 1492, anno del unification national al fin del Reconquista, il era limitate. Multe conquistadores, in referentia al mesme mythos cavalleresc, utilisate durante le liberation del Andalusia, completate in le curso del XV e XVI seculo, les considerava pois le conquesta del Nove Mundo un cruciata contra homines "pagan", de converter al catholicismo. In le prime decennios del 1500, le Europeos cognosceva le populos indigena del Americas qui il era organisate in civilisation evolute (specialmente in Mesoamerica) o in tribos dispersate in vaste territorios (como in Argentina e in Nordamerica ). Subito depost le discoperta del 1492, le movimento de exploration era portate avante sur le fronte del occupation ab exploratores-soldatos (conquistadores) e sur le fronte del evangelisation supertoto ab parte del ordine del Dominicanos. Le prime il era soldatos e aventureros seducite ab le perspectiva de acquirer terras e ricchessa facilmente. iste campanias de canquesta esseva, al minus al initio, initiativas personal de singule conquistadores e del lor bandas, ma que los portava al cadita de civilisation potente e organisate. Militarmente le conquistadores possedeva un avantage sur le nativos gratias al armas de foco e de aciero; de contra tamen le populos indigena les habeva un superioritate numeric usque a 100 vice le numero del soldatos espanioles. Le helmos e le cuirasses de ferro il era un defensa contra petras e flechas. Benque le archibusos e le altere armas de foco los causava grande espavento, totevia il era multe lente ab recargar; le spadas de aciero e de ferro, le dagas, pugnales e le cuirasses in vice on demonstrava multo plus utile militarmente. Le cavallos permitteva al conquistadores de circumferer le citates mexican e peruvian e de lancear rapide attaccos al guerreros indigena. A isto va adjungite que le indigenas american non habeva jammais vidite le cavallos, e quando il era cavalcate ab le homines los excambiava per creaturas hybrida. A isto va adjungite que in alicun culturas e mythologias, como celle azteca, on parlava de un Deo que esserea retornate ab le mar. Le conquistadores plus famose esseva Hernan Cortés e Francisco Pizarro per le lor victorias contra le imperios del Mexico e del Perù. Ambes il era al capite de un numero plus tosto exigue de soldatos totevia les resultava a manipolar le jelosias e le rivalitate del tribos indigena e ad augmentar le proprie fortias per le medio de numerose alliantias.
Hernán Cortés Monroy Pizarro Altamirano (Medellin, Extremadura 1485 - Castilleja de la Cuesta, Sivillia 2 decenbre 1547) es stato un del plus grande conductor e conquistador espaniol. Le conquesta del Mexico: Cortés partiva ab Cuba per le Mexico le 18 februario 1519, con 11 naves, 100 marineros e 508 soldatos, 16 cavallos e 10 cannones. Ille habeva initiate le su expedition como rebelle: de facto, le governator de Cuba Diego Velàzquez de Cuellar, per ration personal le habeva destituite del carga, ma Cortés partiva con le su homines in direction del centro America. Pro evitar futur dissention, Cortés dava ordine de dismontar le vascellos, e de conservar solmente velas e le cordage: in iste modo intendeva assecurar se ab possibile desertion. Disbarcate sur le costa mexican, ille fundava le citate de Vera Cruz, et esseva recepite in modo favorabile ab le populationes, le imperator azteca Montezuma II mandava quasi subito ambassatores. In base a signos interpretate como premonitiones del lor mythos le espanioles esseva considerate initialmente como emissarios de Quetzalcoatl, un del principal divinitate aztecas. Cortès demonstrava in iste occasion le su habilitate, le su dotes politic e de stratega que le permitteva le conquesta del imperio. Arrivate in Mexico Cortes se flancava del interpretes: Jeronimo de Aguillar, un espaniol naufragate annos antea sur celle costas, in grado de parlar le lingua Maya e La Malinche ( Malintzin, Doña Marina per le espanioles) filia de un capite Atzec, qui cognosceva sia le Nahuatl que le lingua Maya. Discoperite le dissension inter le populos submittite al Aztecas, ille stringeva subito alliantias. Ab alicun populationes le imperio Aztec exigeva tributos in terminos de taxas e de victimas sacrifical. Cortes se proponeva como defensor de iste populos, in mission per conto de Carolo V e del Catholicismo. Tal flexibilitate espaniol, assì como le rigiditate aztec il era evidente e se demonstrava anque in battalia: le aztecas sequeva un ritual traditional in guerra, facilitante le labor del conquistadores. In realitate le aztecas cercava de capturar vive le espaniol pro poter sacrificar les al deos. Pro iste motivo illes attaccava le espaniol uno per vice in quanto per un azteca prender un prisionero vive al fin de sacrificar le era un grande honor. Le espanioles in vice combatteva al europee, abattente con le spada quicunque on trovava avante causante dunque multissime mortos. Assì, quando Cortés entrava a Tenochtitlan recipite con tote le honores ab Montezuma, ille habeva jam un armea de circa 3000 indios. Le espanioles post qualque dies de permanentia les comprendeva qui le Aztecas on stava preparar se a occider les totes. Illes anque discopriva que un phalange aztec habeva attaccate Vera Cruz, occidente multe espanioles. A iste puncto depost haber precate tote le nocte les decideva que unic strata per salvar se era celle de arrestar Montezuma, le qual per impedir le insurrection popular, diceva al su subjectos qui vadeva voluntarimente in le casa ubi allogiava le espanioles; le imperator entrava in amicitia con Cortez e acceptava de facer terminar le sacrificios human. Cortes lassava ille libere de governar le imperio e cercante de convertir le al ver fide. Ma in le 1520 on habeva un revolta atzec, durante le qual esseva occidite Montezuma. Cortés reuniva le su alliates e marchava sur le capital aztec con un grande exercito. Le 13 augusto 1521, post duo menses e medie de assedio, Tenochtitlan esseva de novo expugnate, e intra un anno le espanioles prendeva le controlo del integre territorio. Le Mexico deveniva assi un colonia espaniol con le nomine de "Nove Espania"; le imperator Carolo V nominava Cortés governator. In le annos 1524-25 ille conquireva le Honduras, e in le 1535 viagiava longe le costas del California, ille retornava in Espania in le 1540. Anque Cortés partecipva al interprisa de Alger in le octobre del 1541, Carolo V cercava de eliminar le presentia turc in le Mediterraneo, pro iste organisava un offensiva per conquistar Alger que in celle momento era sub le commando de Hassan Agà, un italian renegate. Le offensiva, partite ab Cagliari, esseva un fallimento, ma era un occasion per Cortés de un su permanentia in Sardinia, hic le hidalgo deveniva amico de Domenico Pastorelli, archiepiscopo de Cagliari. Cortés moriva presso Sivillia le 2 decembre 1547. Le su corpore reposa, ab le 1629, a Citate del Mexico, in le ecclesia de Jesus de Nazareth
Francisco Pizarro ( Trujillo, circa 1475 - Lima, 26 junio 1541) era un conductor espaniol, qui conquireva le Imperio Inca e fundator del citate de Lima, capital del Perù. Era un filio illegitime de un colonnello de infanteria, Gonzalo Pizarro Rodríguez de Aguila, qui, sequente le grande conductor espaniol Gonzalo Fernandez de Cordoba, on distingueva in le campanias militar in Italia e Navarra. Le matre, Francisca Gonzales y Mateos, era un femina de humile origine. Nasceva a Trujillo, le 1475, malgrado esseva nascite foras del matrimonio, Francisco esseva recognoscite ab le patre e poteva assumer le nomine, ma ille non era acceptate in le familia de Pizarro e cresceva con le matre e le su familia. Nos sape poco del vita de Francisco Pizarro ante del su arrivata in le Indias, in le 1502 con le expedition de Nicolas de Ovando, le nove governator del insula de Hispaniola. Ille partecipava, in le 1509, al expedition de Alonso de Ojeda verso Urabá in le actual Colombia. In le 1513, se univa a Vasco Nunez de Balboa qui, explorante le isthmo de Panama arrivava usque al costas del Oceano Pacific. A Panama in le 1522 perveniva le notitia del immense ricchessas trovate ab Hernàn Cortez in Mexico. Le fortunate aventura stimulava in Pizarro le desiderio de un expedition a sud de Panama. Per haber moneta e le necessari autorisation governative ille se associava con un altere aventurero, Diego de Almagro e le ecclesiastico Hernando de Luque, qui ageva per conto del judice Gaspar de Espinosa. Un quarte socio, era, in fin, le governator Pedrarias, qui concedeva le necessari autorisation. Le expedition, partiva in le 1524, ma le costas del actual Ecuador il era salvage, inter junglas hostil e paludes malsan, illes assi perdeva multe homines. Tornate a Panamá, ille obteneva le permisso per un nove tentativa. Le secunde expedition il era un fallimento como le prime. Almagro, tornate a Panamá, esseva arrestate per le nove governator, Gabriel de los Ríos, qui inviava totavia un vascello per salvar le supervivite, al commando del pilota Ruiz, qui cruciava un barca de indios e sapeva assi del existentia de un ric citate poc millias plus a Sud. Imbarcate Pizarro, decideva de ir in celle direction e assi perveniva a Tumbez, le porta maritime del imperio peruvian. Quando illes tornava a Panamá, le exploratores les poteva monstrar, alicun joieles de auro e qualque lamas, insimul a del juvene indigenas de Tumbez, qui les parlava de un citate in petra, ric de auro e signo de un civilisation progredite. Pizarro, vadeva in Espania, ubi trovava a Corte un ambiente favorabile, gratias al recente successos de Hernàn Cortes e convinceva le rege Carolo V del successo del interprisa. Le Corona interveniva con un partecipation al expensas, con alicun cavallos e poc cannones. Pizarro obteneva assì le autorisation royal ad armar un expedition e ingagiar se de recrutar, a su expensas, un compania de duocentocinquanta homines. In cambio obteneva le carga de governator del nove territorios conquestate, Pizarro pensava de retornar al pais natal per cercar del voluntarios, ma trovava sol le enthusiastic accoglienza del su fratres. Illes il era: Hernando, le unic filio habite ab le patre, le colonnello Gonzalo, con le legitime consorte e alteres duo, sempre recognoscite ab le genitor, ma nascite ab matres diverse, Juan e Gonzalo, ambes juvenissime, completava le peloton familiar Martin de Alcantara, un fratre de Francisco per sol parte de matre. Con le su fratres e poc altere decenas de audaces, Pizarro partiva ab le Espania e perveniva in le Americas le jenuario del 1531, ille resolute partiva in direction del terras del Sud, con poco minus de duocento homines e tres naves, initiava assi le conquesta del imperio Inca. In le imperio il era in curso un guerra inter le fratres Atahualpa de Quito e Huascar, senior de Cuzco. Le guerra civil terminava con le victoria de Atahualpa qui habeva vincite le fratre e habeva le su Corte a Cajamarca. Le espanioles les lassava le litoral e debeva scalar le Andes per incontrar le. Illes perveniva in vista del citate le 15 novembre del 1532, Atahualpa le attendeva con un armea de plus de trenta-mille homines. Pizarro inviava como ambassadares su fratre Hernando e Hernando de Soto. Le duo cavalleros les tornava impressionate ab le fortia e disciplina del armea peruvian, ma les portava anque le notitia del presentia de Atahualpa in le citate. Illes memore del experientia de Cortés, concepiva un plano audace per appropiar se del persona del Inca, consce que le lor numero exigue non haberea a illes permisso de aventurar se in un battalia campal. Atahualpa entrava in le placia con poc homines disarmate. Le domenican Vicente de Valverde, se avicinava con un interprete indigena per illustrar ad Atahualpa le dictamine del fide christian, e le monstrava le Biblia. Le Inca lo prendeva de mano e lo jectava per terra, le religiose lo colligeva e incitava Pizarro ad attaccar le infideles, in nomine del Fide, le espanioles iva al attacco. Atahualpa esseva capturate, sin que le armea inca, sin ordines, interveniva. Quando descendeva le tenebras le tragedia era complite e millenas de corpores jaceva in le placia. Per salvar se le vita, offereva un fabulose thesauro in auro. Per obtener iste resultato Atahualpa faceva spoliar le templos del su regno de omne objecto preciose, ma le su carcereros, renegante le parola date, on refusava de liberar le e post un processo summari per traition decideva de executar le. Pizarro on opponeva a iste decision, ma in fin, exortate ab Valverde e Riquelme tresorero del Corona, consentiva al su execution. Le 26 julio 1533 Atahualpa esseva executate, in le placia de Cajamarca con le garrota. Le conquesta prosequeva con le prisa de Cuzco, le capital con le adjuta del tribos submisse alliate con Pizarro. Nominate governator, decideva de fundar un nove capital sur le costa. Le citate, fundate le 15 jenuario del 1535 habeva le nomine de Ciudad de los Reyes, hodie Lima. Pizarro le 26 julio del 1541, esseva occise ab alicun rebelles de Almagro, insimul al fratrastro Martin de Alcantara, duo page e le capitano Francisco de Chavez qui les defendeva, ma totes moriva. Le corpore de Pizarro, on trova a Lima, in le cathedral, sub le altar major. Altere Conquistadores famose: Diego de Almagro, (Perù, 1524-1535, Chile, 1535-1537); Vasco Nunez de Balboa, (Panamà, 1510-1519); Juan Ponce de Leon, (Porto Rico, 1508, Florida, 1513-1521); Alvar Nunez Cabeza de Vaca, (Statos Unite del Sud, (1527-1536 – 1540-1542); Sebastian de Belalcázar, (Ecuador e Colombia, 1533-1536); Francisco de Orellana, (Rio del Amazones, 1541-1543); Hernando de Soto, (Perù, 1531-1535, Statos unite del Sud, 1539-1542); Pedro de Valdivia, (Chile, 1540-1552); Alonso de Satomayor, (Chile, 1583-1592, Panamà 1604).

lunedì 27 gennaio 2014

Carolo V del Sacre Roman Imperio
Traduction in Interlingua per Francesco Galizia

Carolo V de Habsburgo (Gand, 24 februario 1500–Cuacos de Yuste, 21 septembre 1558) esseva un del plus importante figuras del Historia de Europa, coronate como rege de Espania con le nomine de Carolo I, Rege de Italia, Archiduce de Austria e Imperator del Sacre Roman Imperio, patrono de un imperio talmente vaste et extendite, sur tres continentes (Europa, Africa e America), tanto que a ille es traditionalmente attribuite le affirmation secundo cuje sur le su regno le Sol non poneva jammais. Le patre era Philippo le Belle de Habsburgo, filio del Imperator Maximiliano I de Austria e de Maria de Burgundia. La matre era in vice Johanna de Castilia, "le Folle", filia del Reges Catholic Ferdinando II de Aragon e Isabella de Castilia. Con iste avos de exception, Carolo hereditava un vaste imperio. In le su venas de facto flueva sanguine de plus nationalitate, german, espaniol, francese, polonese, italian e anglese. Per le medio del patre descendeva, ultra que ab le Habsburgo, le quales ab tres seculos regnava sur le Austria e ab quasi 100 annos sur le Imperio Germanic, anque ab le familia polonese del Piast, del Ducato de Masovia, e le duce de Stiria Ernesto le Ferree, era in vice filio de Verde Visconti, e isto rendeva Carolo directe descendente del Visconti de Milano e inde pretendente al Ducato de Milano. Per medio del ava Maria, duchessa de Burgundia, ille descendeva in vice del reges de Francia del Casa del Valois, directe descendentes de Hugo Capeto, isto rendeva Carolo descendente del Capetinges, e inde anque del fundator del Imperio, le su homonyme Carolo Magne. Le matre Johanna in vice la portava le descendentia del familia real castilian e aragonese del Trastamara. Illes habeva reunite in le lor blason le hereditate del antique casas iberic del prime reges de Aragon, Leon, Castilia e Navarra, descendentes del antique rege del Asturias, de origine visigothic. Le Rege de Aragon il era anque descendente del Hohenstaufen per medio de Constantia, filia de rege Manfredi, filio del imperator Friderico II (le Stupor Mundi), iste facto permitteva a Carolo de hereditar le regnos de Napoli, Sicilia e Sardinia. Biographia: Ab le nascentia (1500) al coronation de Bologna (1530) Le 21 octobre 1496, Philippo le “Belle” filio de Maximiliano I de Habsburgo, Archiduce de Austria, e Imperator del S.R.I., sposava Johanna de Castilia appellate “le Folle”, le filia minor del soveranos de Espania Ferdinando de Aragon e Isabella de Castilia. Le sposos on transfereva le anno 1499 a Gand capital del Contea de Flandra, e le 24 februario 1500, nasceva Carolo, in ultra, le copula habeva alteres cinque filios. Eleonora, le primogenita, qui iva in sposa ante al rege del Portugal Manuel I de Aviz e pois a Francisco I de Valois, Rege de Francia. Depost de ille, in succession, nasceva nos: Isabella qui sposava Christian II de Oldenburg, Rege de Danmark; Ferdinando qui sposava Anna Jagellon de Hungaria; Maria qui sposava Lodovico II de Hungaria e Bohemia e in fin Caterina qui sposava Johannes III de Aviz, Rege del Portugal. Carolo era predestinate a devenir le soverano plus potente de Europa. In le anno 1504, con le morte del Regina Isabella, le filia Johanna, matre de Carolo, deveniva le herede de Castilia. Al morte del patre le 25 septembre 1506, Maximiliano nominava, le amita de Carolo, le Archiduchessa Margarita de Habsburgo, nove regente e governatrice del Paises Basse, in le 1507. Carolo assi al etate de sex annos esseva le herede sia de Castilia, que de Austria e Burgundia, in quanto le avo Maximiliano I, habeva sposate Maria de Burgundia, ultime herede del Ducato. Le su tutor esseva ab le 1507 Adriaan Florensz, al epocha decano de Sancte Petro e vice-cancellero del universitate de Utrecht, le futur Papa Adriano VI. Le education del juvene prince on habeva in le Flandras et era de cultur flaminge e in lingua francese. Le 5 januario 1515, a Bruxelles, Carolo era declarate de etate major e proclamate Duce de Burgundia. Le 23 januario 1516 moriva le avo materne Rege Ferdinando de Aragon, Carolo, a solmente dece-sex annos, hereditava anque le throno de Aragon, per cuje habeva le 13 martio, le titulo de Rege de Espania, con le nomine de Carolo I, post qui le matre Johanna abdicava in favor del filio, anque si illa era Regina usque al su morte, in le anno 1555. Hereditate le throno de Espania, Carolo voleva esser recognoscite Rege in quanto, habente etiam como ascendentes le soveranos iberic, era sempre un Habsburgo. Al epocha Francisco Jimenez de Cisneros, archiepiscopo de Toledo era regente de Castilia, e le archiepiscopo de Saragossa regente de Aragon. Convocate le Cortes de Castilia esseva recognoscite Rege le februario 1518. Le 22 martio lassava le citate directe a Saragossa, ubi in le 1519, era proclamate Rege. Le 12 januario 1519, con le morte del avo paterne Maximiliano I, Carolo, qui era jam Rege de Espania ab tres annos a dece-novem annos ascendeva anque al throno de Austria. Carolo era coronate Imperator ab le Archiepiscopo de Colonia (Koln) le 23 octobre 1520 in le cathedral de Aquisgrano. Ille como Imperator del S.R.I., assumeva le nomine de Carolo V, e como tal es passate al Historia. Iste in le detalio le dominios de Carolo V :
  • Hereditate de Maria de Burgundia (1506): Le Paises Basse (con le Flandras, Brabant, Hollanda, Frisia, le Artois e le Luxemburgo) e le Lorena con le Franca Contea.
  • Hereditate de Isabella de Castilia (1516): le Castilia, Navarra, Granada, le Asturias le colonias in Africa septentrional, in America central (Mexico) e le insulas caraibic: Cuba, Hispaniola, Porto Rico e le Antillas.
  • Hereditate de Ferdinando de Aragon (1516): le Regnos de Aragon, Valencia e Majorca e le conteas soverane de Barcelona e Roxillion, le Regnos de Napoli, Sicilia e Sardinia.
  • Hereditate de Maximiliano I de Habsburgo (1519): Archiducato de Austria con Carinthia Stiria, Carniola, Tyrol, Alsatia e Silesia.
  • Carolo V in le 1519, esseva electe Sacre Roman Imperator ab le Princes Electores.
  • Le fratre Ferdinando in ultra acquireva per matrimonio con Anna Jagellon in le 1526, le regnos de Bohemia e Hungaria, que assì los entrava in le orbita austro-habsburgic.
Carolo V Quadro de Tiziano
Le disparition de tote le descendentia masculin del dynastia castiliano-aragonese, faceva de Carolo V, titular de un "imperio" talmente vaste como on non habeva jammais vidite ante de alora, non mesmo al tempore de Carolo Magne. Le 20 octobre 1517, le navigator portugese Ferdinando Magellanes, iva a Sivillia, pro presentar a Carolo V, le su projecto de ir a Oriente per le West duplante le America del Sud. Assi le 22 martio 1518 le imperator financiava le interprisa del navigator, ille partiva per le viage circum le Terra con un flotta de cinque naves. Magellanes moriva durante le viage, depost haber discoperite le stricto que porterà le su nomine. Tornara sur le Victoria le ultime nave, Juan Sebastian Elcano le 8 septembre 1522 con 18 supervivite. Carolo incontrava Martin Luther al Dieta de Worms le 17 april 1521, qui essera interrogate ab Johannes Eck, le imperator condamnava Luther, ma le concedeva le retorno a Wittenberg. Carolo le 11 martio 1526, contraheva matrimonio, con le cosina Isabella de Portugal (1503-1539) ab le qual habera sex filios. Carolo, como Rege de Espania, habeva un Consilio de Stato de octo membros: un italiano, un savoiardo, duo espanioles e quatro flamingos. Le Rege de Francia Francisco I de Valois, con le ambition de expander se in direction del Flandras, ultra que in ltalia, se opponeva sempre a Carolo V, non plus soverano flaminge o espaniol, ma europee; ille de facto, susteneva diverse conflictos sur duo frontes contemporaneamente: a oriente contra le turcos e ad occidente contra le franceses. Carolo poteva accrescer le possesion ultra-atlantic a tranverso le conquestas per medio de duo inter le plus habiles conquistadores del epocha: Hernàn Cortés e Francisco Pizarro. Le imperator estimava le audacia de Cortés qui conquireva: Florida, Mexico e le Yucatan. Le conquisitor dava a celle terras le nomine de: «Nove Espania » et esseva governator in le 1522. Francisco Pizarro conquireva le Imperio Inca de Atahualpa et essera governator del Viceregno del Perù. Carolo in le 1522 habeva un accordo con le fratre Ferdinando, in base al qual esseva sancite que Ferdinando e le su descendentes haberea habite le territorios austriac e le corona imperial, durante que al descendentes de Carolo esserea concedite le Burgundia, le Flandras, le Espania e le territorios del ultra mar. Carolo V inter le 1521 e le 1529, combatteva duo longe guerras contra le Francia per le possession del Ducato de Milano e le Republica de Genova. Durante le prime, in le battalia de Pavia esseva capturate le rege Francisco I. In le duo conflictos Carolo esseva victoriose: le prime se concludeva con le Pace de Madrid e le secunde con le Pace de Cambrai. Durante le secunde guerra, on recorda le invasion de Roma in le 1527, per parte del general Georg von Frundsberg e del su Lanzi (Landsknecht). Le mercenarios german devastava e saccheava le Urbe, e constringeva le Papa Clemens VII, a refugiar se in le Castel Sancte Angelo; iste episodio es note como le "saccheo de Roma". Le Papa le 22 februario 1530, a Bologna, coronava Carolo V, como Rege de Italia, con le Corona Ferree del Reges longobarde. Duo dies depost, esseva coronate anque Imperator, post dece annos del coronation de Aquisgrano, como Rege del Romanos. Ab le coronation de Bologna (1530) al expedition de Alger (1541): In le mesme anno, in le Dieta de Augusta, esseva proclamate le “Confessio Augustana”, le base del fide lutheran. Carolo V, confirmava le Edicto de Worms del 1521, id es le excommunication per le lutheranes. Pro isto le lutheranes, in le anno 1531, on reuniva in le Liga de Smalcalda que habeva un armea federal, guidate per le Duce Philippo I de Assia (Hessen) e ab le Duce Johannes Friderico, de Saxonia. Le sequaces de Luther on denominava "protestantes" proque illes, reunite in "ordines reformate", in le secunde Dieta de Spira del 1529, les protestava contra le Edicto de Worms, suspendite in le Dieta de Spira del 1526. Le Cavalleros del Ordine de Sancte Johannes de Jerusalem les perdeva, in le1522, per parte del turcos, le insula de Rhodos, le lor dominio; pro isto in le 1524 Carolo offereva al Cavalleros le insula de Malta, pro continuar a combatter contra le turcos. Le imperator projectava le matrimonio del filia Margarita con le Duce de Florentia, e cello del nepote Christina de Danmark con le Duce de Milano. Durante que Francisco I, dava in sposa Renata de Francia al Duce de Ferrara Hercules II de Este. Carolo durante le su sojorno a Mantova, hospite de Friderico II Gonzaga, consignava a ille, le 25 martio 1530, le insigna de prime duce, le imperator a ille proponeva le nuptias con le amita Julia de Aragon filia de Friderico I de Napoli. Anque le Papa Clemens VII, organisava le matrimonio inter le su nepote Caterina de' Medici con le filio secundogenito de Francisco I, Henrico. Le Sultan turc se alliava con le rege de Francia, contra le Imperator, in un conflicto in le Mediterraneo, per medio del admiral Khayr al-Din, appellate Barbarossa, Carolo V, initiava assi un campania militar in Nordafrica, que se concludeva, in le 1535 con le conquesta de Tunis. De retorno del expedition, Carolo V, iva a Roma in le april del 1536, per cognoscer, le nove Pontifice Paulo III (Alexandro Farnese), succedite a Clemens VII qui moriva in le 1534. Francesco I, ancora alliate con le Sultan, dara initio al tertie conflicto con le Imperator, qui combatteva contra le turcos in le battalia naval de Prevesa del 27 septembre 1537, vincite ab Barbarossa; le guerra terminava con le Pace de Nizza del 1538. Carolo V in le octobre 1541 organisava un nove expedition contra Alger, base del Barbarossa, con un grande flotta al commando de Andrea Doria, Ferrante I Gonzaga e Hernàn Cortés; ma un tempesta destrueva 150 naves cargate de homines, armas e alimentos. Francisco I, le mense de julio del 1542, initiava le quarte guerra contra le Imperator que terminava con le victoria de Carolo, le septembre del 1544. Le Pontifice Paulo III convocava, un Concilio ecumenic a Trento, le 15 decembre 1545. Ma les protestantes non recognosceva le Concilio, pro isto le Imperator in le mense de junio del 1546, con un forte exercito de soldatos pontificie de Octavio Farnese, austriac de Ferdinando de Austria, e flaminge del Conte de Buren. Carolo V habeva un grande victoria in le battalia de Muhlberg in le 1547, con le submission del princes german. Celebre es le portrait exeguite ab Titiano in le 1548 e conservate al Museo del Prado a Madrid per celebrar iste victoria. In illo le Imperator es representate a cavallo, con armatura, helmo e un lancea in mano, in le acto de guidar le su truppas in battalia. Le 31 maio del 1547 moriva le Rege Francisco I, e ascendeva al throno de Francia le secundogenito, Henrico II. Le mesme anno, Paulo III transferiva le sede del Concilio a Bologna. Ab le morte de Francisco I (1547) al morte (1558): Carolo V era al culmine del su potentia: le su grande antagonista, Francisco I, era morte, le Liga de Smalcalda era vincite; in Italia, le Duc de Milano, Ferdinando Gonzaga, era su alliate, assì como Genova, le Savoia e le Ducatos de Ferrara, Toscana e Mantova, ultra al Republicas de Siena e Lucca. Le Italia meridional era un viceregno espaniol. Papa Paulo III, moriva le 10 novembre del 1549, le successor era le Cardinal Johannes del Monte, con le nomine de Julio III. Le Rege Henrico II alliate de novo con le turcos, initiava le conquesta de Napoli; in le estate del 1552, le flotta turc, al commando de Sinan Pasha, vinceva le flotta imperial, al commando de Andrea Doria e don Juan de Mendoza, presso le insula de Ponza. Intertanto, on formava un alleantia inter le Princes reformate de Germania, le Duce de Assia (Hessen) e le Duce Mauritio de Saxonia, illes, le jenuario del 1552, subscribeva un accordo con le Rege de Francia, qui financiava le truppas del Liga, in cambio del citates de Cambrai, Toul, Metz e Verdun. Le guerra initiava, con le invasion de Lombardia, e del Flandras ver objectivo de Henrico II. A Passau, inter le princes protestante e le Imperator, on perveniva a un accordo in le augusto del 1552, per un major libertate religiose, in cambio del fin del alliantia con Henrico II. Carolo V, post le guerra pensava al su vita e al Europa; le grande protagonistas que con ille, les habeva dominate le scenario europee les era tote morite: Henrico VIII de Anglaterra, e Francisco I de Francia (1547), Martin Luther (1546), Erasmus de Rotterdam dece annos antea e Papa Paulo III le 1549. Ille habeva consolidate le dominio espaniol in le Nove Mundo e in Italia, assì como, con le fratre Ferdinando fermava le avantiata del turcos verso Vienna e le corde de Europa. Le prince Philippo in le 1554 sposava Maria Tudor (Maria le sanguinarie), Regina de Anglaterra e filia de Henrico VIII. Le anno antea, le 25 de septembre, habeva subscribite con le Princes protestante, le Pace de Augusta, con le qual on habeva le pacification religiose in Germania, con le principio cuius regio, eius religio, in cuje le subjectos de un region debeva professar le religion del lor regente. Carolo V abdicava, como Duce de Burgundia in favor del filio Philippo II, le 25 octobre 1555 a Bruxelles. Le 16 jenuario 1556 cedeva al filio le coronas de Espania, Napoli, Sicilia, Sardinia e le Nove Indias, in fin le 12 septembre cedeva le corona imperial al fratre Ferdinando. Carolo con le sorores Eleonora e Maria, partiva le 15 septembre 1556 per le Espania, le 13 octobre iva, ante a Burgos e pois le 21 a Valladilid, inde con alicun cavalleros, vadeva verso le monasterio de San Jeronimo de Yuste, in Extremadura, ubi perveniva le 3 februario 1557. Hic esseva recipite ab le monachos, intonante le Te deum. Carolo resideva in un palacio al externo del monasterio. Continuava a consiliar sia le filia Johanna, regente de Espania, que le filio Philippo, in conflicto con Henrico II, le filio obteneva un grande victoria in le battalia de Sancte Quintin le 10 augusto 1557, per medio del Duce Emanuele Filiberto de Savoia, appellate "Testa de Ferro". Le 8 februario 1558 moriva le soror Eleonora. Carolo, le 19 septembre peteva le extreme unction, moriva le 21 septembre 1558, ante de morir, stringente un crucefixo, Carolo exclamava in espaniol: "Ya, voy, Señor", e pois ancora: "¡Ay Jesus!" . Le su corpore imbalsamate era sepulte sub le altar del ecclesia de Yuste. Dece-sex annos postea le su salma, era inhumate in le grande palacio del Escorial a Madrid, construite ab Philippo como ultime demora del reges de Espania.