Le Cruciatas

Traduction in Interlingua per Francesco Galizia.

Le Cruciatas esseva un serie de guerras, combattite inter le XI e le XIII seculos inter le exercitos de regnos christian europee et le exercitos musulman in Asia minor e in le Mediterraneo oriental (ma anque in Europa, in Egypto e in Tunisia). Anque si illos esseva benedicte e invocate ab le Papas e motivate ab un sentimento religiose que intendeva liberar ab le occupation musulman le terra ubi nasceva, predicava e moriva Jesus Christo, non se tractava de guerras de religion, proque le objectivo non era jammais cello de constringer le musulmanos a cambiar religion, non mesmo post le conquesta, quanto plus tosto era un desiderio de liberation que comportava le uso del fortia. Le Cruciatas non esseva causate ergo ab contraponite vision religiose, ma ab le violentias al pelegrinos christian directe al Terrasancte, ab le autoritate musalman, denunciate, anque ab un littera-appello del imperator de Byzantio Alexio I Comneno, a cuje necessitava garantir in vice vita e securitate. Le Cruciatas il habeva inde ration politico-economic al interno del mundo feudal medieval europee e byzantin, e como objectivo le controlo del Terrasancte. Illos son considerate como le responsa del Christianismo al jihad islamic del VII seculo, al luce del consideration que le Espania, le Palestina, le Nordafrica e le Asia Minor il era state inter le terras plus christian usque al victoriose invasion islamic del VII seculo, de cuje era moralmente e juridicamente licite reobtener lo in possession. Le christian Imperio byzantin il era menaciate ab le armeas islamic in Asia minor e in Syria, e terminera in le 1453 con le conquesta turc de Constantinopolis. Le prime cruciata le expedition "De recuperatione Terrae Sanctae" , esseva celle que obteneva le major successos e portera al nascentia del statos cruciate de Ultramar usque al 1303. Al prime cruciata sequeva altere expeditiones (8 cruciatas official) in le curso del XII e XIII seculo que tamen non perveniva le objectivos prefixate. Le parola cruciata trahe origine ab le cruciamento del parola croisade (1570 circa) del francese e del parola espaniol cruzada del XVI seculo, ambes derivate ab le parola cruciata del latino medieval, participio passate de cruciare (signar con le cruce), a su volta derivate ab le latino crux (cruce). Le nomine inde recorda le cruce que le participantes al cruciatas les habeva suite sur le veste, symbolo del lor pelegrinage e del votos contrahite. In le fontes antique on trova le expression cruce signati reguardo al cruciate, anque si le soldatos byzantin clamama se ipse "Soldatos del Cruce" jam al epocha del imperator Heraclio. Le Cruciatas il era indicate anque con le expression negotium crucis.

Contexto historic: In le ultime annos de vita de Mohammed, depost haber submittite le vicin tribos pagan, le musulmanos on volveva verso le vicin provincias byzantin. Le lor objectivo il era le conquesta de nove terras e le dominio sur le infideles. Le mesme Mohammed, secundo un tradition, haberea scripto al imperator byzantin Heraclio: “ le Propheta de Allah il ha scripte a Cosroe (rege de Persia ), a Cesare (imperator de Roma, id es Heraclio), al Negus (rege de Abyssinia) e a tote le altere soveranos per les invitar a converter se ad Allah le Magnific” . Poco tempore depost le morte de Mohammed le arabe attaccava le Imperio byzantin. In le anno 636 le arabe obteneva un grande victoria sur le exercito byzantin in le battalia de Yarmuk assi illes completava le conquesta de Syria. Cadiva pois in breve tempore Antiochia, Jerusalem e le Mesopotamia byzantin. De hic le Arabe on vadeva in Armenia e initiava le avantiata in Egypto. Le armeas islamic perveniva pois in Cilicia e in Cappadocia e inde arrivava al portas del Europa christian, sia ab est, sia ab west: les occupava Cypro, Rhodos e Creta, inde invadeva le Espania e inviava expeditiones per le saccheo del Francia meridional. In le anno 827 le arabe occupava le Sicilia e le lor domination terminava in le 1091 quando illo esseva conquirite ab le Normannos.

Situation in le Vicin Oriente: Con le conquesta islamic de Jerusalem (638) initiava le violentias contra le subjectos christian in particular, ma anque hebree, clamate ab le Coran Gente del Libro, ma a illes era permisse de remaner a viver in le lor terras e continuar a professar le proprie fide. Con le intention de recuperar le Syria, perdite in le VII seculo, le Imperio byzantin decideva de intervenir in le secunde medietate del X seculo con un exercito al commando del domestikos byzantin Nicephoro Phocas, assumente le controlo de Cilicia e de parte de Syria. In le 1077 le turcos conquireva Jerusalem e, le lor chef, Atsız ibn Uvaq, faceva occider ultra 3000 personas. Alora le nove imperator byzantin Alexio I, nonobstante le divergentias inter le Ecclesia de Roma e celle de Constantinopolis, mitteva ab parte le orgolio e peteva adjuta al Papa, pro le menaciate sorte del Christianismo de Oriente. Esseva asssì que, nasceva le Prime Cruciate.

Situation in Europa: Le mundo europee habeva sapite organisar se de fronte al attaccos e al invasiones de musulmanos, hungares, normannes etc. Existeva totevia in le mundo feudal un discontento social inter le filios cadette del familias nobile, proque les habeva, como unic carriera o celle ecclesiastic o celle militar; il era inde que un parte de cavalleros in cerca de fortuna que, supertoto del Francia, respondeva con zelo al requestas de adjuta ab le regnos christian de Leon, Castilia, Navarra e Aragon ingagiate in le Reconquista. Le Ecclesia roman, incoragiava le guerra como un reaction juste al invasion musulman e sollicitava le adjuta del cavalleria europee. Anque al de foras del peninsula iberic on registrava un renovate impeto, ab parte del mundo occidental, per le reconquesta del terras occupate, como le Sicilia, le Baleares, le Sardinia e le Corsica. Iste expeditiones il era guidate ab le citates portual del costas thyrrenic, adriatic, provensal e catalan, que apud al commercio con le mundo byzantin e arabe, los univa ab le XI seculo, breve incursion militar, como celle de Genova e Pisa in le 1015 – 1016, le saccheo de Palermo ab parte del pisanos in le 1067, le qual occupava pois le citate tunisin de Mahdiya (1087).

Prime cruciata: (1096-1099) Anque si era le imperator byzantin Alexio I Comneno a demandar adjuta, le appello al Cruciata il era facto officialmente per salvar le christianos de Oriente. Quando le Papa Urbano II indiceva un pelegrinage armate al Concilio de Clermont (1095) on pensava a un sorta de pelegrinage de massa a Jerusalem. Le cruce rubie que le pelegrinos portava sur le mantello in effecto stava a significar que il era prompte a versar le lor sanguine per un viage redemptor. Papa Urbano II sperava, de sancir le su autoritate in un nove reconciliation e reunion inter le Ecclesia de Occidente e celle de Oriente in le lucta contra le musulmanos. Al appello multe partiva, mal armate e poco equipagiate, tal expedition, que sera pois clamate "cruciata del mendicos", era guidate ab Petro le Eremita al crito de Deus vult (“Deo lo vole”) e Gualtieri Sin Haberes, on concludeva con le massacro del pelegrinos presso Nicea. Le prime ver cruciata, dicte "del nobiles", eveniva sol duo annos postea et era guidate ab Goffredo de Buglione (Bouillon). Le cruciate conquireva Jerusalem le 15 julio 1099 e pois le 12 augusto Ascalona (Ashkalon); inde Goffredo assumeva le titulo de ” Defensor del Sancte Sepulcro”. Le cruciata sera celle que habera le major successos ab le puncto de vista territorial, le terras conquirite tamen, non esseva tote restituite a Byzantio, in Palestina e Syria los nasceva le statos cruciate de Ultramar: Regno de Jerusalem, Principato de Antiochia e le Conteas de Tripolis et Edessa. Depost le flottas venetian e genovese occupava Caifa (1100), Sidon (1110), e Tyro (1124), Berito (Beyrouth) e Tortosa. In consequentia del prime Cruciata on videva le nascentia a Jerusalem del Ordines cavalleresc in defensa e adjuta del pelegrinos qui iva al Terrasancte, le prime esseva le Ordine de Sancte Johannes (Hospitalier) ab le Beate Gerardo Sasso in le 1113, qui institueva le prime hospitio presso le Sancte Sepulcro. Poco depost nasceva le Ordine del Templo (Templares) in le anno 1119, installate in le Templo de Salomon. Al epocha del tertie Cruciata nasceva le Ordine Teutonic que habeva solmente Cavalleros de tote le Germania. Le tres Ordines habera castellos e fortalessas in tote le Terrasancte.

Secunde cruciata: le secunde cruciata (1147-1149), il era causate ab le cadita de Edessa (1144), et era predicate ab sancte Bernardo de Chiaravalle (Clairevaux). Le cruciata il era sub le guida del rege de Francia Louis VII, alliate al sol Cunrado III imperator del Sacre Roman Imperio, sin altere alliantia, que les haberea permisso de reprender le contea de Edessa. Illes, ascoltante alicun cavalleros attrahite ab le ricchessa de Damasco, cingeva le assedio al capital syrian sin cercar le adjuta del rege normanne de Sicilia, ni del basileus byzantin, et esseva vincite le 20 julio 1148.

Tertie cruciata: Le tertie cruciata (1189-1192), proclamate ab papa Gregorio VIII, dicte anque le "cruciata del Reges", il era le tentativa, ab parte de varie soveranos europee de prender Jerusalem e quanto perdite del Terrasancte in le 1187, al Saladino (Salah el Din) conquisitor del Citate sancte. Les partecipava: Friderico I Barbarubie, qui moriva necate in Anatolia, durante que vadava le fluvio Salef in Cilicia, Philippo II Augusto, rege de Francia e Richardo Corde de Leon, rege de Anglaterra. Gratias a Richardo, on obteneva, le reconquesta de Sancte Johannes de Acri (12 julio 1191) que essera le nove capital del Regno. Le rege anglese habeva anque conquirite le insula de Cypro al byzantinos. A Ramla, post le battalia de Arsuf il era signate le pace (9 octobre 1192).

Quarte cruciata: Le quarte cruciata esseva inducite ab Papa Innocentio III. Ma le cruciate in realitate non perveniva jammais in Terra Sancte. Vidite le exigue numero de soldatos arrivate a Venetia, le doge Henrico Dandolo le augusto 1202, partiva con le cruciate al reconquesta de Zara in Dalmatia. Conquirite le citate rebelle, pois perveniva le filio del imperator Isaac II Angelo, deponite a Byzanzio, in cerca de adjuta. Le flotta de Venetia iva a Byzantio e assi esseva ponite al throno le legitime soverano, ma Venetia non obteneva un base commercial in le citate, como era in le 1190 circa, ante del revolta anti-venetian e philo-genovese, quando le mesme Dandolo habeva perdite le vista ab un oculo. Pois que le nove Cesare non semblava voler accordar quanto stipulate per le su retorno al throno, le cruciate prendeva de novo Constantinopolis. Le Imperio esseva assi dividite inter le cruciate, con le Morea e alicun insulas del Egeo a Venetia, on dava assi pois le initio al Imperio latin de Oriente (12 april 1203) con imperator Baldovino de Flandria.

Quinte cruciata: Sub le governamento de Innocentio III, le IV Concilio del Lateran habeva decidite de proclamar un nove cruciata, le quinte (1217-1221) . Le imperator Friderico II, in occasion del su coronation a Rex Romanorum, in le 1215, jurava solemnemente de prender parte al cruciata, ma pois remandava plus vice. Le Papa Honorio III stabiliva in fin, que le cruciata debeva haber initio le 1 junio 1217. Depost le defection in Palestina de Andreas II de Hungaria in le 1218, Johannes de Brienne rege de Jerusalem, le rege de Cypro e le duc de Austria les tentava de prender le porto egyptian de Damietta, in le parte oriental del delta del Nilo, ma le expedition - que videva le presentia anque de sancte Francisco de Assisi - on revelava un fallimento: depost le conquesta de Damietta le 5 novembre 1219, le exercito cruciate esseva vincite le 24 julio 1221, e se imbarcava sur le flotta de Friderico II, que arrivava le augusto sequente.

Sexte cruciata: Depost le fallimento del quinte cruciata, le imperator Friderico II, on era formalmente ingagiate, in le 1225, a guidar le sexte cruciata in Terrasancte, de cuje habeva plus vice retardate le initio. Quando in le 1227, a causa de un maladia, esseva constringite a remandar le cruciata ancora un vice, esseva excommunicate ab papa Gregorio IX. Nonobstante iste, le anno successive, Friderico vadeva a Jerusalem. Iste cruciata esseva le unic a esser combattite in modo pacific con le instrumentos del politica: Friderico in le estate del 1227, habeva inviate Berardo de Castagna, archiepiscopo de Palermo con le carga de facer un accordo con le sultan al-Malik al-Kamil nepote de Saladin. Le accordo con le sultan portava al cession del citate sancte, con le exclusion del Moschea de Omar loco sancte musulman, e de Bethlehem e Nazareth. Friderico il era sposate con le herede al corona de Jerusalem, Yolanda de Brienne, como successor al titulo, se coronanava rege le 18 martio 1229. Ma in le 1246, le egyptianos occupava de novo Jerusalem.

Septime cruciata: Le septime cruciata se explicava inter le 1249 e le 1250. Esseva directe contra le Egypto e guidate ab le rege de Francia Louis IX le Sancte. Que portava al conquesta de novo de Damietta, ma in le 1250 illes esseva vincite a Mansura et era capturate anque le rege.

Octave cruciata: Le octave cruciata (1270) esseva anque isto directe in Nord Africa e guidate de novo ab Louis IX. Le expedition partiva in le julio 1270, le rege disbarcava a Tunis insimul al fratre Carolo I de Anjou. Ma le assedio portava le peste que decimava le exercito e causava anque le morte del rege ipse in le augusto del mesme anno. In le 1291, le sultan Khalil, decideva de poner sub assedio Sancte Johannes de Acri, le ultime fortalessa cruciate in Terrasancte. Le citate cadeva depost 43 dies de resistentia, depost le occision de al minus 60.000 christianos, et esseva evacuate anque Tortosa e Athlit. In le 1302 le perdita del insula de Ruad e le massacro del garnison poneva fin al Cruciatas e al avventura del christianos europee in Terrasancte.

Friderico II, del Sacre Roman Imperio

Traduction in Interlingua per Francesco Galizia

Friderico II Hohenstaufen (Jesi, 26 decembre 1194 - Fiorentino de Apulia, 13 decembre 1250) era rege de Sicilia ( Friderico I de Sicilia, ab le 1198 al 1250), Duce de Svevia- Schwaben (como Friderico VII de Svevia, ab le 1212 - 1216), rege de Germania (ab le 1212 al 1229) e Imperator del Romanos ( Friderico II del Sacre Roman Imperio, electe in le 1211, coronate ad Aquisgrano in le 1215, coronate a Roma ab le papa in le 1220), e in fin rege de Jerusalem (ab le 1225 per matrimonio, coronate a Jerusalem in le 1229). Ille appertineva al nobile familia del Hohenstaufen de Svevia e descendeva per parte de matre del dynastia normanne del Altavilla, qui regnava in Sicilia. Cognoscite con le epithetos stupor mundi ("stupor del mundo") o puer Apuliae ("puero de Apulia "), Friderico II habeva un personalitate poliedric e charismatic que, fin del su epocha, il ha le attention del historicos e del populo, producente anque un longe serie de mythos e legendas popular, in le ben e in le mal. Le su regno era characterisate ab un activitate legislative e de innovation artistic e cultural. Ille mesme era un bon homine de litteras, protector de artistas e homines de studio. Le su corte era loco de incontro inter le culturas grec, latin e arabe.

Biographia: Friderico nasceva in le 1194 ab Henrico VI ( filio de Friderico I Barbarubie), e ab Constantia de Altavilla, filia de Rogero II rege de Sicilia, a Jesi, in le Marca de Ancona, durante que le imperatrice iva a Palermo, pro attinger le marito, qui le die antea, le Natal, il era coronate rege de Sicilia. In le cerimonia del baptismo, in le Cathedral de Sancte Rufino in Assisi, al presentia del patre Henrico, le nomine del futur soverano esseva definite in cello, "in auspicium cumulande probitatis", de Friderico Rogero; "Friderico" como futur guida del princes germanic qual nepote de Friderico Barbarubie, "Rogero" per sublinear le legitime pretension al corona del Regno de Sicilia qual descendente de Rogero II. Friderico nasceva jam pretendente de multe coronas. Celle imperial non era hereditari, ma Friderico era candidato a rege de Germania, que includeva anque le coronas de Italia e de Burgundia. In ultra per via materne habeva hereditate le corona de Sicilia. Le 28 septembre 1197 Henrico VI moriva e Constantia le 17 maio del 1198 faceva coronar le filio rege de Sicilia a sol quatro annos. Constantia moriva le 27 novembre del mesme anno, depost haber ponite le filio sub le tutela de papa Innocentio III.

Le corona imperial: Le 26 decembre 1208 Friderico festeava le quattordece anno de etate et exiva del tutela papal assumente le poter. Con le consilio del pontifice in le augusto del 1209 sposava le regina Constantia de Aragona de vinte-cinque annos, vidua del rege hungare Hemeric: Friderico non habeva ancora dece-cinque annos. Le prince Otto IV, in le novembre 1208 era stato electe ab le princes german rege de Germania, e in le octobre 1209 recipeva a Roma le corona imperial ab le papa Innocentio III, ma violante le pactos iva al sud pro conquirer le Regno de Sicilia. Assì in le 1210 Otto IV esseva excommunicate ab le papa qui, consiliate ab Philippo Augusto rege de Francia, proponeva Friderico per le throno de Germania: in le septembre 1211, le princes german, les eligeva Friderico "Rege del Romanos". In Sicilia, ubi Friderico era devenite patre del su primogenito Henrico, qui neonato esseva coronate rege de Sicilia, on organisava subito un expedition verso le Germania, partite a martio del 1212, Friderico arrivava a Roma le dominica de Pascha e prestava juramento al papa; a septembre entrava in Germania, a octobre indiceva le su prime Dieta ab rege de Germania e a novembre se accordava con le rege de Francia, contra le rival Otto IV. Finalmente le 9 decembre 1212 Friderico esseva coronate in le Domo de Magontia. Le 12 julio 1213 con le "Bolla de Auro", Friderico promitteva de mantener le separation inter Imperio e Regno de Sicilia. Friderico II esseva recognoscite unic pretendente al corona imperial le 27 julio 1214 post le battalia de Bouvines ubi le rege de Francia, Philippo Augusto, alliate de Friderico, vinceva Otto IV. In Germania los resisteva al dominio del Imperator solmente Colonia (Koln) e Aquisgrano (Aachen), ubi il era le tumba de Carolo Magne. Friderico habeva un secunde coronation ad Aquisgrano le 25 julio 1215, que completava celle de Magontia. In le 1220, Friderico faceva nominar ab le Dieta de Francofort le filio Henrico "rege de Germania". Le 22 novembre 1220, il era coronate imperator in Sancte Petro ab le nove papa Honorio III. Le Tractato del Confoederatio cum principibus ecclesiasticis, del 26 april 1220, con iste acto Friderico II renunciava al privilegios real in favor del princes- episcopos e pois al princes laic con le Statutum in favorem principum . Friderico poteva assi dedicar se a consolidar le Regno de Sicilia, con le reuniones legislative de Capua e Messina in le annos 1220 – 1221. Le cruciate e le excommunication: Friderico con le tractato del julio 1225, con papa Honorio III, (elegite le 16 julio 1216 post le morte de Innocentio III) se ingagiava a organisar le cruciate intra le 1227, pena le excommunication. Ma le objective de Friderico era le union inter Regno de Sicilia e Imperio, e le extension del poter imperial in Italia. Le 9 septembre 1227, sub le menacia de excommunication ab le successor de Honorio III, papa Gregorio IX, Friderico partiva per le Cruciate, ma un pestilentia constringeva le imperator a tornar a Otranto e ille mesme era malade. A Barletta in le maio del 1228, communicava le su decison: nominava Reynaldo de Urslingen, su substituto in Italia; in caso de morte; le su herede era le filio Henrico rege del Romanos e le parve Conrado, nascite pauc dies antea ad Andria le 25 april ab Yolanda de Brienne, qui moriva de parto. Inde ille excommunicate, partiva ab Brindisi le 28 junio 1228 per le sexte Cruciate. Friderico gratias a un accordo con le sultan al-Malik, nepote de Saladin, obteneva Jerusalem con le exclusion del area del moschea de Omar que era un loco sancte islamic. Le 18 martio 1229 in le Basilica del Sancte Sepulcro, Friderico se coronava rege de Jerusalem (como herede de Yolanda de Brienne, regina de Jerusalem). Quando Friderico retornava in Italia, con le Pace de Sancte German del 23 julio 1230, promitteva de recognoscer le vassallage de Sicilia al papa, qui pro le objective obtenute ab Friderico in Terra sancte, le 28 augusto retirava le excommunication, le 1 septembre ad Anagni le papa e le imperator les signava un accordo. In le luctas inter le papa e le imperator le citates del Liga Lombarde on era rebelate et era reprisa le division inter guelfos e ghibellinos. In le 1231 in le Dieta de Ravenna affirmava le autoritate imperial sur le Communas. Friderico quando in le 1234 le filio Henrico se rebellava obteneva ab le papa le excommunication contra le filio, qui esseva imprisionate usque al morte in le 1242. Al corona german esseva associate le filio Conrado IV. In le maio del mesme anno, familias hostil a Gregorio IX, organisava tumultos que constringeva le papa a fuger in Umbria. Friderico, como defensor del Ecclesia, vinceva le rebelles a Viterbo (octobre 1237) e Gregorio IX tornava sur le throno roman (1238). Per unir le Italia al imperio germanic, favoriva le seniorias ghibellin a ille fidel (le plus potente era celle del Da Romano, qui governava sur Padova, Verona, Vicenza, e Treviso). In le novembre 1237 Friderico vinceva le Liga Lombarde a Cortenuova, e capturava le Carroccio, que inviava in homage al papa. In le anno 1239 le filio Entio sposava Adelasia de Torres, vidua de Ubaldo Visconti, judice de Torres e Gallura e Friderico nominava le filio Rege de Sardinia. Isto non esseva acceptate ab le papa, al qual le mesme Adelasia habeva promisse le Sardinia, le papa excommunicava Friderico de novo, e indiceva un concilio a Roma per le Pascha del 1241. Friderico, per impedir lo blocava le vias de terra per Roma e faceva capturar le cardinales estranie in viage per mar ab le flotta al commando del filio Entio, presso le insula del Giglio. Le 22 augusto 1241 papa Gregorio IX moriva; in le conclave de Anagni il era electe le nove papa Innocentio IV. Le 31 martio 1244, inter le Imperator e le Papa era signate un accordo pro le retiro del excommunication, e le restitution ab le imperator del terras papal occupate. Le declino e le fin: Papa Innocentio IV, indiceva un Concilio a Lyon, que le 28 junio 1245, confirmava le excommunication a Friderico, et invitava le nobile electores german a proclamar un nove imperator, il era electe Henrico Raspe de Thuringia, qui le 5 augusto 1246, in le battalia de Nidda, vinceva le filio de Friderico, Conrado. In le februario del 1248 Friderico a Parma esseva vincite, e se refugiava in le fidel Cremona. Le anno sequente le filio Entio, battite in le battalia de Fossalta, era capturate e tenite prisionero a Bologna usque al morte (1271). Post le victoria del filio Conrado sur Guilhelmo de Hollanda del 1250, Friderico, in le decembre del mesme anno moriva a causa de un infection. Le su condition era grave, e in vice de ir al Palatium de Lucera le corte vadeva in le domus de Fiorentino, un burgo apud Foggia. Legenda vole que a Friderico esseva state predicite ab le astrologo de corte, Michael Scoto, le morte “sub flore”, pro isto ille evitava de ir a Florentia. Quando sapeva le nomine del burgo, Friderico, comprendeva e acceptava le fin. In le su testamento, in data 17 decembre 1250, nomina su herede le filio Conrado. Le cadavere esseva imbalsamate e le funerales on celebrava in le sede imperial de Foggia, per su expresse voluntate le corde esseva deponite in un urna in le Domo, le su corpore esseva transportate pois a Palermo, per esser sepelite in le Cathedral, intra le sepulcro de porphyro rubie con le symbolos del quatro Evangelistas, apud al matre Constantia de Altavilla, al patre Henrico VI e al su avo Rogero II. esseva inhumate con le globo aurate, le spada e le corona regal. 

Castel del Monte

Le hereditate cultural : Friderico esseva clamate Stupor Mundi (Stupor del Mundo), per le su curiositate intellectual, un eclectisme que lo portava ad approfundar le philosophia, le astrologia (consilier era le astrologo Guido Bonatti), le mathematica (era amico del mathematico pisan Leonardo Fibonacci, qui le dedicava le su Liber quadratorum), le algebra, le medicina e le scientias natural, ille cognosceva novem linguas. Al su corte sojornava les homines de cultura como Michael Scoto, qui traduceva alicun obras de Aristoteles, Theodoro de Antiochia, un arabo christian, e le hebreo Judas ben Salomon Cohen. Le activitate legislative: Friderico in le augusto del 1231 a Melfi, promulgava le Codice legislative, con le auxilio del notario Pier delle Vigne, celebrate in un passo del Inferno de Dante. Le Codice es cognoscite como le Constitution de Menfi, anque se le titulo original era Constitutiones Regni Utriusque Siciliae, fundate sur le derecto roman. Le Universitate : Le 5 junio 1224, instituiva con un edicto, a Napoli, le prime Universitas studiorum statal e laic del historia de Occidente, in contrapposition al Atheneo de Bologna, sub le controlo papal. Le universitate, contribueva al affirmation de Napoli qual capital del scientia juridic, e pois del Regno, Friderico lo seligeva per le su position strategic e le su rolo cultural et intellectual. Ille favoriva in ultra, anque le antique e gloriose schola medic de Salerno. De Arte Venandi cum Avibus ("Le arte de chassar con le aves"), il es un tractato nascite ab le osservation, que non ha nihil del encyclopedias zoologic de ille tempore (le bestiarios saturate de mythologia, theologia e superstition). In illo le problemas de ornithologia, de elevamento, de chassa e de trainamento son tractate con attention, ille era un chassator passionate, e prefereva le chassa con le falcon, que per Friderico era un scientia. Le poesia sicilian: Contribueva a innovar le litteratura italian con le Schola poetic sicilian, que adulciava le vulgar siculo-apuliese con le provencal, e al qual on debe le invention de un nove metrica: le sonetto. Le modulos expressive e thematic il era pois reprendite ab le lyrica del Schola toscan. Le architecturas : Presso Andria il ha le construction plus charmante volite ab le imperator, Castel del Monte, le su architectura es un synthese inter le tendentias europee et arabe. A Foggia, il habeva un magnific Palatium, con un inscription que diceva: "Hoc fieri iussit Fridericus Cesar ut urbs sit Fogia regalis sede inclita imp(er)ialis" ( isto commandava Friderico Cesare que esseva facite tanto que le citate de Foggia devenirea un real e inclita sede imperial). Friderico habeva castellos e palatios in tote le Regno. Matrimonios: Le prime sposa era Costantia de Aragona, le union era fructo de un precise projecto diplomatic de papa Innocentio III, illa era jam al secunde nunptias et era de circa dece annos plus anciana et habera ab illa le filio Henrico. Morite Constantia, Friderico, sposava ante Yolanda de Brienne qui le dara le filio Conrado e pois, con Isabella de Anglaterra. Ma era Blanca Lancia le ver amor del imperator, ab iste union, nasceva a Venosa, Manfredi rege de Sicilia, le filio predilecte de Friderico. Habera anque duo filios illegitime: Entio e Friderico de Antiochia.

Inter mytho e legenda:

Dante Alighieri in le su Comedia mentiona Friderico II , ben cinque vices: tres in le Inferno, un in le Purgatorio e un in le Paradiso:

Inferno:

«Hic con plus quam mille io jace:
hic intra es le secunde Friderico,
e le Cardinal; e del alteres io tace».
(Divin Comedia, Inf. Canto X v. 119-120, Farinata degli Uberti)

«io es ille qui teneva ambe le claves
del corde de Friderico, e qui los volveva,
serrando e disserrante, assì suavemente
……
e le inflammatos flammava assì Augusto,
que gaudiose honores volveva in triste luctos.»

Divin Comedia, Inf. Canto XIII v. 58-60, 68-69, Pier delle Vigne)

«ma intra tote plumbo e assi pesante,
qui Friderico los facea de palea.»

(Divin Comedia, Inf. Canto XXIII v. 65-66)

Purgatorio

« In le pais que Adige e Po irriga,
soleva esser trovate valor e cortesia
antea qui Friderico habeva su enoios:»

( Divin Comedia, Pur. Canto XVI v. 115-117, Marco Lombardo)

Paradiso

«Iste es le luce del gran Constantia
que del secunde vento de Soave
generava le tertie e le ultime potente.»

( Divin Comedia, Par. III v. 118-120, Piccarda Donati)

(Hic Dante se refereva al facto qui Friderico era le tertie et ultime imperator sveve)

Justiniano I de Byzantio

Traduction in Interlingua per Francesco Galizia

Ravenna, le corte de Justiniano

Flavio Petro Sabbatio Justiniano, in latino Flavius Petrus Sabbatius Iustinianus, melio note como Justiniano I le Grande (Tauresio, 11 maio 482 – Constantinopolis, 14 novembre 565), es stato un Imperator byzantin, ab le 1 augusto 527 al su morte. Justiniano era uno del plus importante soveranos byzantin; le su governamento coincideva con un periodo de auro per le Imperio de Oriente, ab le puncto de vista civil, economic e militar, con le reconquesta de parte del territorios del Imperio de Occidente. Justiniano portava avante un projecto de edilitia civil que ha lassate obras architectonic de notevole importantia como le ecclesia de Hagia Sophia a Constantinopolis. Le major hereditate lassate ab le Imperator es le recolta normative del 535, pois cognoscite como Corpus iuris civilis, un collection homogenee del leges roman que es al base del derecto civil.

Biographia: Juventute e ascension al poter (482-527): Justiniano nasceva in un parve village clamate Tauresio, in Dardania, in le 482, ab un familia illyric romanisate; le matre Vigilantia, il era soror del general Justino, ille era adoptate per le su oncle, qui le assecurava un bon education. Justiniano completava le classic curso de studios, occupante se de jurisprudentia e philosophia. Le su carriera militar era contrasignate ab rapide avantiamentos, favorite ab Justino, post le su proclamation ad imperator in le 518: Justiniano esseva nominate consule in le 521, e plus tarde commandante del exercito de Oriente. Ille habeva le function de regente, multo ante qui Justino le nominava imperator associate le 1 april 527. In le 525, Justiniano sposava Theodora, una actrice theatral, de grande beltate e intelligentia; qui habera multe influentia in le politica del imperio, Theodora moriva in le 548, Justiniano le superviveva per quasi 20 annos. Le 1 augusto del anno 527, moriva Justino, e Justiniano restava le unic imperator. Le su regno constitueva un epocha distincte del historia del Imperio byzantin e del Ecclesia Orthodoxe de Oriente. Ille esseva le ultime imperator a tentar de restaurar le Imperio roman, reconquireva gran parte del territorios del Imperio roman de Occidente. Ille pensava que le existentia del ben commun era confidite al armas e al lege, pro isto reformava le legislation e scribeva cello que esserea devenite un monumento a su perenne memoria, codificante le derecto roman in le Corpus iuris civilis. Justiniano modificava le systema provincial in modo differente ab le principios de Diocletiano, iste reformas los prevideva cencentrar in un unic persona le poter administrative e militar (que secundo Diocletiano debeva remaner separate) , le abolition de alicun vicarios e le union de parve provincias in provincias plus grande. Iste reformas remonta al annos 535 e 536 pro facer terminar le conflictos inter autoritate civil e autoritate militar. Cypro, Creta, Rhodos, le Ciclades, Lesbo, Chio e Lemno esseva unite in le "Prefectura del Insulas" sub le commando de un quaestor exercitus . Justiniano, elevava le praeses de Phenicia al rango de spectabilis e le praeses de Palestina a proconsules, que demonstra le voluntate del Imperator de augmentar le poter del autoritate minor. In le mesme tempore ille reduceva le poter del governatores plus potente, como per exemplo le Prefecto del pretorio de Oriente e le Conte de Oriente, iste ultime degradate a simplice governator provincial. Le diocesis de Asia e Pontus il era abolite e le vicarios deveniva, con le titulo de Comes Iustinianus e con poter sia civil que militar, governatores del provincias de Phrygia e Galatia. Justiniano aboliva le vicario de Thracia e confereva le administration al Praetor Iustinianus. In Egypto, reputante troppo onerose per un sol homine governar le diocesis egyptian, limitava le autoritate del Prefecto Augustee (le vicario de Egypto) al sol provincias de Alexandria e de Aegyptus I e II con le titulo de dux e le autoritate civil e militar. Le provincias del Thebaide il habeva un dux, anque le duo Libyas il era governate ab un dux, al dependentia del prefecto de Oriente. Quando Africa e Italia esseva conquirite, Justiniano restabiliva le prefecturas del pretorio de Africa e de Italia. In le 541 Justiniano aboliva le consulato, ab ora in pois le titulo de consule deveniva un carga que le Imperator assumeva in le prime anno de regno. Ille dava major autoritate al difensor civitatis, le magistrato que defendeva le derectos del populo. Instituiva le carga de quaesitor, un magistrato que investigava sur le provinciales qui se transfereva a Costantinopolis.

Le activitate legislative: Justiniano conquireva le fama in le historia, per le su revolution juridic, que organisava le derecto roman, in un forma e uno schema organic que es al base del lege de diverse nationes hodierne. Le activitate pote esser subdivise in tres periodos. Le "prime periodo”, ab le 528 al 534, il era characterisate per le preparation e le publication de:

• Le prime Codice (Novus Iustinianus Codex), ab le 528 al 529.
• Le Digesto o Pandette (Digestum, seu Pandectae), ab le 530 al 533, un collection de iura (obras de juristas sub le guida de Triboniano).
• Le Institutiones (Institutiones Iustiniani sive Elementa), del 533, destinate al inseniamento del derecto in le scholas.
• Le secunde Codice (Codex repetitae praelectionis), del 534, le Codice ver e proprie con le recolta del leges imperial.
  

Le labor era coordinate ab Triboniano: le quaestor sacri palatii de facto il era un grande jurista. Le "secunde periodo", ab le 535 al 542, era characterisate ab un legislation per medio del Novellae constitutiones . Le "tertie periodo", in fin, ab le 543 al 565, videva un minor activitate legislative. Le Corpus Iuris Civilis il era formate ab obras, in le qual le nove leges se harmonisava con celle antique. In le prime periodo le leges esseva scripte in latino, lingua official del imperio, ma poco cognoscite ab le citatanos del provincias oriental (anque si le mesme Justiniano era de lingua, cultura e mentalitate latin e parlava mal le greco). Le latino de facto era le lingua del administration, del justitia e del exercito, ma le principal linguas usate in le parte oriental del imperio los era: le greco, le copto in Egypto, le aramaico in Syria e le armenio in Asia Minor. Si le dominio roman, republican ante e imperial post, il era resultate a imponer con successo le proprie derecto e le su institutiones politic e militar, le substrato cultural del provincias oriental continuava ad esser de typo hellenistic. Pro isto, le obras successive los veniva redigite in greco, lingua plus utilisate ab le populo e in le uso administrative quotidian. Le Corpus forma le base del jurisprudentia latin (includite le derecto canonic: ecclesia vivit lege romana), collige insimul le fontes in cuje le leges e le altere regulas los era expresse: leges, senatusconsulta, decretos imperial, rescriptos, opiniones e interpretation del juristas (responsa prudentium). Le Corpus il es definite un "monumento al sapientia juridic de Roma" et era al base del studios juridic e del institutiones politic in Europa, tanto que ancora hodie constitue le fundamento de multe systemas juridic national in le mundo. Dante in le su Divin Comedia, face celebrar a ille le volo del Aquila roman, id es le unification politic del mundo, confidite ab Deo al romanos, como base per le union religiose, pro le salvation universal e proque le homines sub le guida de un juste prince poterea pervenir al felicitate terren.

« Cesare io era e son Iustiniano,
que, per voler del prime amor qui io senti,
de intra le leges io traheva le troppo e le van.»

( Dante, Divin Comedia - Paradiso, Canto VI, 10-12)

Guerras in Africa: In le anno 533, Justiniano declarava guerra al Vandalos, in le 530 le lor rege Childerico, era stato de facto dethronisate ab le cosino Geilamir. Belisario obteneva le commando del expedition e in Africa, ille vinceva le Vandalos presso Ad Decomum, apud Carthagine. Duo dies post Belisario infligeva un altere disfacta al Vandalos a Tricamaro, e les constringeva a render se. Le Imperio retornava assì in possession del Africa vandalic, Sardinia, Corsica e le Baleares. In le april 534, Justiniano promulgava un lege pro le organisation administrative del nove territorios, le Augusto restabiliva le vetule administration, e promoveva a prefecto del pretorio le governator de Carthagine; le commandante militar era le magister militum Africae, con un magister peditum e quatro dux al commando de Tripolitania, Byzacena, Numidia e Mauretania

Guerras in Italia: Justiniano proclamava le guerra contra le Ostrogothos, que les governava le Italia, post le occision del regina Amalasunta, ab parte de Theodato, pro ascender al throno. Le imperator confideva a Belisario, consule per le anno 535, de reconquirer le Italia, durante que Mundo invadeva le Dalmatia. Belisario conquireva le Sicilia, e in le 536 transversava le stricto de Messina, occupava le Italia meridional e pois conquireva Roma. In le mesme tempore le Gothos, occideva Theodato, pro eliger rege Vitige (Wimges), le qual preparava le offensiva. Durante le assedio de Roma del 537 – 538, Belisario, peteva, nove reinfortios, qui los arrivava al commando de Narsete (Narses), le qual initiava le conquesta del Emilia in disaccordo con Belisario. Le disunion del exercito imperial, comportava le reconquesta gothic de Milano, alora Justiniano reappelava Narsete a Constantinopolis. Assi Belisario poteva reprender le reconquesta del Italia, ille se appropiava del capital del Gothos Ravenna, e faceva prisionero le rege Vitige, qui portava a Constantinopolis. Justiniano inviava Belisario a oriente, a defender le imperio ab le Persia. Depost haber sancite un nove pace sul fronte oriental, Belisario faceva retorno in Italia (544), ubi le Ostrogothos, sub le guida del nove rege Totila, les habeva occupate Roma e altere territorios. Nonobstante isto, Belisario reconquireva le Urbe. In fin, Justiniano, le reappelava a Constantinopolis, ubi ille era recipite con grande honores (548). Depost le partita de Belisario ab le Italia, Totila occupava de novo Roma e altere citates, e invadeva anque le Sicilia e le Sardinia. Justiniano, inviava in Italia le generale Narsete qui disfaceva le Gothos e occideva Totila, e assi conquireva tote le Italia (553); ma le septentrion del peninsula esseva invadite ab Francos et Alamannos. In le annos successive il era conquirite le citates a nord del Po, in le 559 Milano e le Veneto, in le 562, con le rendition de Brescia e Verona, le conquesta del Italia il era completate. Con le Pragmatic Sanction del 554 le legislation imperial il era extendite al Italia. Le Dalmatia faceva parte del prefectura del Illyrico e le prefectura de Italia era limitate al peninsula italian, con exclusion del insulas. Le maxime autoritate civil era le prefecto del pretorio qui resideva a Ravenna, ma ille era sempre limitate ab le autoritate militar. Narsete, le generalissimo (strategos autokrator) de facto governava le Italia. Le conquesta del Italia era totevia ephemere: depost le morte de Justiniano, in le 568, le Longobardos les invadeva le Italia per circa duo tertie.

Conquesta del Espania meridional: In le 551 le regno visigothic era dividite ab un guerra civil: Athanagildo, era contra le rege Agila I, ille peteva adjuta militar al Imperio roman de Oriente pro dethronisar le legitime soverano; Justiniano acceptava le requesta de adjuta de Athanagildo, dava le commando del expedition a Liberio, qui invadeva le Espania; circum le 555 le guerra civil terminava con le occision de Agila e le ascension al throno de Athanagildo, le territorios occupate in le Espania meridional formava le nove provincia de Spania, usque al 624. Le Byzantinos il ha occupate parte del Espania, non sol pro le projecto de restauratio imperii de Justiniano, ma anque pro impedir al Visigothos de invader le Africa byzantin.

Le guerras in Oriente e in Illyria: Le disequilibrio create a oriente pro le campanias in Europa occidental, permitteva al Persianos, intra le 540 e le 562, de invader le Armenia e le Syria, e de expugnar anque Antiochia. Justiniano inviava Belisario contra le Persianos in le 541, le conflicto durava usque le 557 ma sol in le 561, esseva subscribite le pace con le qual le Byzantinos les habeva de novo le controlo del region. In ultra anque le frontieras illyric il era in periculo ab parte del Slavos que, les invadeva quasi cata anno le Illyria e saccheava le provincias byzantin sin incontrar resistentia. Le Barbaros (intra le qual le Hunnos) in le 559 perveniva a menaciar directemente Constantinopolis, et esseva rejectate, sol gratias al legionarios de Belisario.